Bilgin: Basın kartlarını basın örgütleri vermelidir

Gazeteciler Cemiyeti Ocak 2020 ÖiB raporu açıklandı

ANKARA- Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Nazmi Bilgin dünyadaki genel uygulamaya uygun şekilde Türkiye’de de basın kartlarının basın örgütleri tarafından verilmesinin gerektiğini söyledi. Bilgin Ocak ayında basın kartları yenilenmeyen bazı gazetecilerin yürürlükte olan sarı basın kartlarının herhangi bir açıklama yapılmadan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın idari bir kararıyla işlevsiz hale getirilmeleri ardından basın örgütlerinin tepkisinin sonuç verdiğini, ancak sorunun bitmediğini söyledi.
Bilgin, Gazeteciler Cemiyeti Özgürlük için Basın (ÖiB) programı kapsamında Ocak 2020 dönemi raporuna ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, “Kimin gazeteci olduğuna unvanı ne olursa olsun bir memurun ve ona bağlı bir komite haline dönüştürülen ve Türk medyasının köklü örgütlerinin hiçbirinin temsil edilmediği bir komisyonun karar veremeyeceği aşikârdır” dedi. Bilgin, gazetecilik mesleği üzerinde “basın kartı” aracılığıyla bir baskı mekanizması uygulanmasını karşı olduklarını ve bu konuda meslek örgütleri arasında mutlaka dayanışmayla hareket edilmesi gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın uygulamaları yanı sıra 2020’nin ilk ayında gazetecilere ve toplumsal muhalefet kesimlerine yönelik yargılamalar, Basın İlan Kurumu’nun eleştirel medya organlarına yönelik cezalandırma uygulamalarıyla basın ve ifade özgürlüğü açısından olumlu yönde değişim yaşanmadığını söyledi. Bilgin, “Türkiye’nin demokrasisine katkı vermeyi amaçlayan Gazeteciler Cemiyeti olarak 2020 yılında maalesef Ocak ayındaki gelişmeler ışığında basın ve ifade özgürlüğü için kaygımız devam ediyor. Umut ediyoruz ilerleyen aylarda Türkiye’nin son yıllarda yaşadığı hak ihlalleri tablosunda gerileme olduğuna tanık olabileceğiz” dedi.
Bilgin, ÖiB raporları ile basın ve ifade özgürlüğü alanında Türkiye’nin nabzını tuttuklarını ve mesleki sorumluluk bilinciyle tarihe not düşmeye çalıştıklarını bildirdi. Türkiye’nin 10 Ocak’ta basın özgürlüğünde yaşanan sorunlar ve işsizlik dolayısıyla artık “çalışan gazeteciler günü” kutlaması yapılamadığını anımsatan Bilgin, 11 Ocak’ta Gazeteciler Cemiyeti’nin AB finansal desteğiyle uyguladığı Medya için Demokrasi projesinin yıllık konferansının Türkiye’nin dört bir yanından gazetecilerin katılımıyla toplandığını ve Türk basının sorunlarının geniş bir şekilde tartışıldığını hatırlattı.
Bilgin, Ocak ayında gazetelere önemli maddi katkı sağlayan Basın İlan Kurumu’nun (BİK) uygulamalarıyla da kaygı atmosferi oluştuğunu vurguladı. Bilgin, ÖiB’in Ocak raporunda detaylarıyla yer verildiği üzere BİK’in Evrensel ve Birgün gibi muhalif gazeteleri maddi açıdan sıkıntılı duruma düşürecek cezalandırma kararları almaya başlamasını üzüntüyle karşıladıklarını ifade etti.
ÖiB Ocak ayı raporuna bakıldığında basın davaları ve “Cumhurbaşkanı’na hakaret” suçlamasıyla yürütülen yargılamalarda ne yazık ki azalma eğilimi gözlenmediğini açıklayan Bilgin, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin basın ve ifade özgürlüğü lehine aldığı kararlara yerel mahkemelerce uyulmaması sorunun ise Ocak ayında sürdürdüğü paylaştı. Bilgin, “ÖiB Ocak ayı raporumuzda, Cumhuriyet muhabiri Alican Uludağ, gazeteciler Kerim Karakaya ile Fercan Yalınkılıç ve başka pek çok kişi hakkında dava açılması gibi gelişmeler not edilmiştir. Elazığ’da yaşanan deprem nedeniyle yapılan sosyal medya paylaşımları aralarında gazeteciler ve sanatçıların da bulunduğu çok sayıda insan hakkında soruşturma açıldığı da kayda geçmiştir. Sevindirici bir gelişme olarak ise ‘Cumhurbaşkanı’na hakaret’ suçlamasıyla yargılamalar hızla devam etmesine rağmen Van Cumhuriyet Başsavcılığı’nın sosyal medya paylaşımlarıyla gerekçesiyle suçlanan iki çocuğun Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan özür dilemeleri şartıyla dosyalarını kapattıdığı görülmüştür” ifadelerini kullandı.
Ocak ayında meslek örgütlerince “hapisteki gazeteciler sorunu” ile ilgili yeniden değerlendirme yapıldığını kaydeden Bilgin, “Ocak ayı sonu itibarıyla 52’si hükümlü ve 43’ü tutuklu olmak üzere 95 basın mensubu cezaevindeydi. Aralık ayı sonu itibarıyla ise 48’i hükümlü ve 73’ü tutuklu olarak toplam 121 gazeteci hapiste bulunmaktaydı. Hapisteki gazeteci sayısında Ocak ayındaki belirgin düşüş ise, serbest bırakılanlar yanı sıra bu tabloyu yakından izleyen meslek örgütleri tarafından hapisteki medya mensuplarıyla ilgili yapılan değerlendirme sonrasında listede güncelleme yapılması nedeniyle oldu” bilgisini verdi.
ÖiB Ocak 2020 raporuna ve geçmiş aylara ilişkin raporlara ise, www.gazetecilercemiyeti.org.tr, www.pressforfreedom.org ve media4democracy.org internet adreslerinden ulaşabilirsiniz.