Dünyaca ünlü saat kuleleri

Birsen GÜRDİL

Dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi Türkiye’de de meydanları süsleyen tarihi değer taşıyan saat kuleleri bulunmaktadır. Yapıldığı şehrin simgesi olarak görenlerin zamanlarını tayin etmelerinin ötesinde mimarı yapıları ile de ilgi çekmektedir.
Sultan Abdülhamit hükümranlığı döneminde İstanbul ve İzmir olarak pek çok şehrimizde yaptırılan saat kuleleri bugün yerli ve yabancı gezginler tarafından hayranlıkla izlenmektedir.
Ülkemizde olduğu gibi dünyaca ünlü saat kuleleri yapıldığı ülkelerin değil tüm evrenin simgesi olmaktadır.
* Bin Ben
Dünyanın en ünlü saat kulesidir. İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan Bin Ben, 1834 yılında çıkan korkunç bir yangın sonucu kül olan Westminster Sarayı’nın yerine 1884 yılında yapılmıştır.
Bugünkü Parlamento Binası’nın yanında yükselen kule ve saat büyük bir çana ihtiyaç duyularak gösterişli ve güçlü bir kuleye konan saatin en büyük özelliği ise devasa çanıdır.
31 Mayıs 1859 yılında insanlara zamanını bildiren saat bu arada arızalanarak faaliyetine ara verir. Yapılan tamirden bir süre sonra tekrar duran saat, 1859 yılının Eylül ayında gördüğü tamirattan sonra tekrar çalışmaya başlamıştır. Bu arada çanı da hafif bir madden yapılmıştır. Dünyanın saat ayar merkezi olan Bin Ben, dünyanın simge saat küllerinden biridir.
* İzmir Saat Kulesi
İzmir’in Konak Meydanı’nda dikili bulunan 25 metre yüksekliğindeki bu kule, Osmanlı Padişahı II. Abdülhamit tarafından verilen emir üzerine Mehmet Said Paşa tarafından ünlü bir Alman mimara yaptırılmıştır.
4 katlı, sekizgen kaideli bu muhteşem kulenin yeşil ve kırmızı renkli taşları Efes’ten getirilmiştir. Zaman zaman tamir gören saatlerin ötesinde kulede birkaç kez restorasyona tabi tutulmuştur. Bugün geniş bir meydanın ortasında bütün güzelliği ile yükselen İzmir Saat Kulesi, turistlerinde ilgisini çeken tarihi bir yapıdır.
* Prag Saat Kulesi
Avrupa’nın en eski ve en enteresan saat kulesi olarak ülkeye gelen turistlerin ziyaret ettikleri bu saat kulesi, 1410 yıllarında yapıldığı tahmin edilmektedir. O tarihten günümüze dek halen çalışmakta olan saatin üzerinde bulunan sembollerde turistlerin ilgisini çekmektedir. 12 saat dilimini, 12 burcun sembol ettiği saatin üzerini süsleyen heykellerde yaz-kış bu saatin altında yoğun turist akınına hedef olmaktadır.
Prag Old Town meydanın ortasında yükselen saat, tarihi değeri ile de tanınmaktadır.
* Ztyglogge Saat Kulesi
İsviçre’nin Ztyglogge kentinde 1151 yılında gotik bir mimarı ile ahşap olarak yapılmış olan saat kulesi, uzun yıllar şehrin batı kapısı görünümü durumunda iken bugün şehrin ortasında bulunmaktadır. 800 yılı aşkın bir süredir hala ayakta kalan saat ve kule zaman zaman yapılan estetik düzenlemelerle güzelliğini korumaktadır.
UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alınmıştır. Sırf bu ilginç saat kulesini görmek için İsviçre’nin Ztyglogge şehrini ziyaret eden turistlerin sayısı bir hayli kabarıktır.
* Chıang Raı Saat Kulesi
Tayland’ın Chiang Rai kentinde 2008 yılında yapılan altın kaplamalı saat ülkenin en gösterişli bir yapısıdır. Beyaz Tapınak’ın mimari Chalermchai Kositpitat tarafından burgulu sistemle yapılmış olan bugün Phaholyothin yolu ile Banpaprakan yollarının kesiştiği yerde bütün güzelliği ile yükselmektedir.
* Ankara’daki komik saat kuleleri
Bir zamanlar başkent Ankara’da belediye başkanlığı yapmış olan Melih Gökçek’in bir büyük hevesi de şehrin dört bir tarafına saat kuleleri dikmekti. İyi niyetle yapılmış bu saat kulelerinin dikiliş yerleri yanlış seçilmiş, halkın ilgisinden çok nefretine neden olmuştu. Genel Kurmay Başkanlığı meydanına dikilen saat kulesi adeta çevresi ile alay eder bir duruma gelmişti. Yeni Belediye Başkanı Mansur Yavaş, ilk icraatı olarak o saat kulesini kaldırmıştı.