Hayvanların yemediği tırşik şifa dağıtıyor

Toroslarda hayvanların yemediği zehirli bir ottan hazırlanan “andırın doktoru” olarak bilinen tırşik çorbası, şifaya dönüşüyor. Prof. Dr. Karatay, kışın bol tırşik içenlerin gribe yakalanmayacağını söylüyor

Serkan Talan – Özellikle Osmaniye ve Kahramanmaraş illerinde Toros Dağları’nın eteklerinden toplanan bir ottan yapılan ve “Andırın doktoru” olarak da bilinen tırşik çorbası, kış ayının gelmesiyle sofraları süslemeye başladı. Dağlarda yetişen ve hayvanların yemediği bu zehirli ot, belli işlemlerden geçtikten sonra adeta şifaya dönüşüyor.
Antioksidan özelliği ile vücut direncini arttıran ve bağışıklık sistemini kuvvetlendiren tırşiğin ölüm hariç her şeye iyi geldiği dile getiriliyor. Özellikle kış mevsiminde Adana, Osmaniye ve Kahramanmaraş bölgelerindeki dağlardan toplanan yılan pancarı, zehirli pancar ve yılanyastığı olarak adlandırılan bu bitkiyi, doğada acı olması nedeniyle hiçbir canlı yemiyor.
Halk arasında mucizevi etkileri olduğu düşünülerek bu çorbanın yılda en az 7 kez içilmesi öneriliyor. Bilimsel araştırmalara da konu olan tırşik çorbası ve ona bu adı verdiren bitkiyle ilgili araştırmalar ise hâlâ devam ediyor. Ünlü Lokman hekimin kitaplarında söz ettiği ileri sürülen tırşik çorbası, büyük zahmetler verilerek hazırlanıyor.
Tırşiğİn antioksidan özelliği kanıtlandı
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Öğretim Üyelerinden Prof. Dr. Sinan Dayısoylu tarafından yapılan araştırmada, yılan pancarı, zehirli pancar ve yılan yastığı olarak adlandırılan bitkiden yapılan Tırşik çorbasının yüksek miktarda antioksidan özelliği taşıdığı ortaya çıktı. Aynı üniversitenin Tıp Fakültesi’ndeki bir öğretim üyesi ile birlikte bitkinin özellikleri ile ilgili çalışma yapan Dayısoylu, yaklaşık 2 yıl süren akademik çalışmanın ardından bu bitkinin yüksek miktarda antioksidan özelliğe sahip olduğunun tespit edildiğini aktardı. Dayısoylu’nun konuyla ilgili yaptığı akademik araştırma, uluslararası bir dergi olan Asian Journal Of Chemistry’ de yayınlandı.
Öte yandan ünlü Beslenme Uzmanı Prof. Dr. Canan Karatay da tırşiğin antioksidan özelliğine dikkat çekerek “Bu çorbadan kış boyu içen grip olmaz. Viral enfeksiyon ve hiçbir enfeksiyonla karşılaşmazsınız. O yüzden yetiştiği bölgede vatandaşlar, ‘Andırın doktoru’ adını vermiş” açıklamasında bulundu.
Bir gün bekletilip kaynatılınca şifaya dönüşüyor
Bu çorbayı kendisini bildi bileli yaptığını belirten 80 yaşındaki Halime Ağsubaşı, tırşiğin kaynadıktan sonra şifaya dönüştüğünü belirterek “Bu çorbayı herkesin mutlaka yılda en az 7 kez tüketmesi gerektiğine inanıyoruz. Böyle yapan hasta olmaz” diyor.
Osmaniye’de uzun yıllardan beri tüketilen Tirşik için Ağsubaşı, “Tırşik pancarı, çok acıdır. Toplarken elinizi dahi yakabilir. Ancak toplanıp temizlendikten sonra bir gece, un ve yoğurtla beklettikten sonra acısı kayboluyor. İşin diğer sırrı da çorbanın saatlerce kaynatılması” diye konuşuyor.
Zahmetli olması nedeniyle kadınlar tarafından imece usulü yapılan tırşik için halk arasında Lokman hekimin “ölümün sırrını bulduğu” bitki olduğu da rivayet ediliyor.
Dağlarda hiç bir canlı yemiyor
Tırşik çorbası için komşularıyla birlikte hazırlık yapan ev hanımı Ayşe Akkuş, toplaması, yapılması gerçekten zahmetli olan çorbanın bu zahmete değdiğinin altını çiziyor.
Çıplak elle toplandığında eli yaktığını dağda bu bitkiyi hiçbir hayvanın yemediğini belirten Ayşe Akkuş “Ancak biz acısının çıkması için önce ince ince kıyıyoruz. Ardından ayran ve un atıyor ve bunu karıştırıyoruz. Bir gece bu ağzı kapalı bekliyor ve acısı çıkıyor. Daha sonra ise hazırlanan karışıma önceden ıslatıp beklettiğimiz yarma ve nohudu katarak yaklaşık 2-3 saat kaynatıyoruz. Ortaya harika bir lezzet çıkıyor” ifadesini kullanıyor.
Halk arasında çok sevilen ve şifa dağıttığına inanılan Tırşik çorbası için, “Başım sızlii, garnım ağrii canım tırşik istii” manisi de söyleniyor.