“Kadın muhtar sayısı, eşit temsiliyetten çok uzak”

KA.DER Genel Başkanı Nuray Karaoğlu

KA.DER, 2019 yerel seçimleri sürecinde yaptıkları çalışmalarla kadın muhtar sayısının yüzde 58,9 oranında artarak 1071’e çıktığını açıkladı. Ancak buoran Türkiye genelindeki muhtarların hâlâ yüzde 2’si

Eylem Sonbahar – Ulusal ve Yerel seçimlerde kadın adayları desteklemek amacıyla kurulan KADER’in Her alanda kadın ve erkeklerin eşit olarak temsil edilmelerini savunmak, eşitsizliği gidermek, tüm yurttaşların kararlara katılımını sağlamak amacıyla Mart 1997’den beri Türkiye genelinde çalışmalarını yürüten Kadın Adayları Destekleme Derneği (KA.DER), seçim ve atamayla gelinen tüm karar organlarındaki kadın temsil oranlarını yükseltmek için çalışıyor. KA.DER, 22 yıllık deneyim ve birikimiyle düzenlediği toplantılarla, yerel yönetimde eşit temsile ulaşmanın yollarını, sorunları ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerilerini dillendiriyor.
Son yerel seçimlerde “Eşitlik Mahallede Başlar” diyerek yola çıktıklarına dikkat çeken KA.DER Genel Başkanı Nuray Karaoğlu ve İstanbul Kadıköy İlçesi’ne bağlı Rasimpaşa Mahallesi Muhtarı Sultan Aksu ile 24 Saat için görüştük.
Kadın temsilinin arttırılması
Ulusal ve Yerel seçimlerde kadın adayları desteklemek, kadın sorunlarının görünürlüğünü arttırmak üzere çalışmalar yaptıklarını belirten, 31 Mart seçimleri için “Eşitlik Mahallede Başlar” sloganıyla kadın muhtar adayları için özel eğitim programları ve farkındalık kampanyası düzenlediklerine değinen KA.DER Genel Başkanı Nuray Karaoğlu, şunları söyledi:
“31 Mart seçimlerinde yerel yönetimlerin beşiği olan mahalle ve köy birimlerini oluşturan muhtar ve ihtiyar meclislerinde kadın temsilinin arttırılmasına katkı sunmak, sorunlara ilişkin çözüm önerileri oluşturmak amacıyla bir dizi projeyi hayata geçirdik. Yerel yönetimlerle ilgili kampanya sürecimizi bu yaklaşım doğrultusunda planladık. İlkini Antalya’da düzenlediğimiz muhtar adayları eğitim kampına Türkiye’nin çeşitli illerinden gelen 100 kadın katıldı. Bu eğitim, daha sonra Mersin, İstanbul, İzmir, Balıkesir, Aydın, Denizli, Adana ve Muğla’da da tekrarlandı. Yerel yönetimlerin farklı kademelerine aday olanların da katılabildiği eğitim programı, yerel yönetim mevzuatı ve işleyişi, etkili ve güvenilir kampanya teknikleri, yerel siyaset ve örgütlenme, kişisel gelişim ve toplumsal cinsiyet eşitliği gibi konulardan oluştu.”
Altınbaş Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadın Çalışmaları Araştırma ve Uygulama Merkezi (TOKAMER) işbirliği ve Gedik Üniversitesi “Şirin Tekeli Yerel Yönetim Okulu” aracılığıyla İstanbul’da da kadın adaylara sertifikalı eğitimler verildiğini anlatan Karaoğlu, kadın muhtarlara yönelik eğitimlerin yanı sıra çeşitli illerde billboard ve animasyon filmiyle kampanya sürdürdüklerini bildirdi.
Karaoğlu, “Aynı zamanda, yerel seçimlerde adaylığını veya aday adaylığını açıklayan kadınlar için bir Aday Tanıtım Platformu hazırlandı. KA.DER’in akıllı telefonlar üzerinden kullanılacak mobil uygulaması, adaylar ile seçmenler arasında bilgilendirici ve demokratik katılımı arttırıcı nitelikte tasarlandı” dedi.
Gerçekleştirilen farkındalık kampanyası ile kadınların, muhtar adaylığına ilgisinin arttığına dikkat çeken Karaoğlu, “Biz kadınlara sen de yapabilirsin dedik, böylece onların da katıldıkları eğitimler sonrasında motivasyonları yükseldi” ifadesini kullandı.
“Eşitlik mahallede başlar”
Türkiye genelinde 50.157 muhtarlığın bulunduğunu aktaran Karaoğlu, 2014 yerel seçimlerinde sadece 674 (yüzde 1,30) olan kadın muhtar sayısının 2019 yerel seçimlerde yüzde 58,9 oranında artarak 1071’e (yüzde 2,14) yükseldiğinin altını çizdi.
Karaoğlu, “Kadın muhtar oranındaki bu artış kadın muhtarlara yönelik yaklaşımımızın doğru olduğunu kanıtladı. Bu oranın gerçekleşmesinde KA.DER’in seçim öncesi dönemde Türkiye genelinde yürüttüğü çalışmaların önemli bir etkisi olmuştur. Bundan sonra yapılacak yerel yönetim seçimlerinde bu artışın katlanarak sürmesini umuyoruz” açıklamasında bulundu.
Her alanda eşit temsiliyet olması gerektiğini vurgulayan Karaoğlu, sözlerine şöyle devam etti:
“Kadın bakış açısı, toplumun her alanında olduğu gibi tüm karar alma mekanizmalarında ve muhtarlık kurumunda farklı bir yaklaşımın oluşmasını sağlıyor. Kadına yönelik sırf kadın olmaktan kaynaklı sorunların görünebilir ve çözülebilir olması için bu bakış açısına ihtiyaç var. Dolayısıyla, kadın muhtarların mahallelerinde yaşanan her türlü soruna farklı çözümler getirmeleri doğal bir sonuçtur. Kadın muhtarların mahallelerinde kadına yönelik şiddet konusunda farkındalık çalışmaları (seminer, kampanya, yürüyüş vb.) yürüttüklerine ve bu konuda daha duyarlı olduklarına tanık oluyoruz, çok etkin çalışmalar yapıyorlar. Aynı zamanda kendileri de erkek egemen bir sistemin içinde var olma mücadelesi veriyorlar. KA.DER olarak, bu süreçlerde onların yanında olmaya ve destek vermeye çok özen gösteriyoruz.”

İstanbul Kadıköy ilçesi Rasimpaşa
Mahallesi Muhtarı
Sultan Aksu

“Her şeyi yapabilme iradesine sahibiz”
İstanbul Kadıköy İlçesi’ne bağlı Rasimpaşa Mahallesi Muhtarı Sultan Aksu, seçim çalışmaları sırasında herhangi bir zorlukla, cinsiyetçi söylemle karşılaşmadığına değinip şunları kaydetti:
“Toplumsal mevzular ve kadına yönelik şiddetle ilgili duyarlı bir insanım. Kişisel olarak özellikle kadın eylemleri ve şiddet mağduru kadınların duruşmalarını ‘muhtarlık sayfası’ dahil bütün sosyal medya sayfalarından duyurmaya özen gösteriyorum. Muhtarlık binamızın arka duvarına bilinçli olarak ‘Kadına, çocuğa, hayvana şiddete hayır’ yazdırdım Şilili ressam arkadaşım Gaston’a. Kendisine teşekkür ederim beni kırmadı. Bu yazı ile ilgili erkeklerden çok tepki alıyorum neden bizi yazmadınız ya da neden bütün canlılar demediniz diye. Israrla herkese aynı şeyi söylüyorum; bütün erkekler, kadına, çocuğa yönelik şiddeti durdurmak için bir adım öne çıkıp mücadele etmeliler. Bu mücadele sonrasında kadına yönelik şiddete gözle görülür bir düşüş olursa tabi ki erkek bireyleri de ekleriz duvarımıza. Kadına yönelik şiddetin başkahramanları hemcinsleri, o yüzden o duvarda erkekler olamazlar.”
Aksu, “Mahalleli kadınlarımıza, 6284 ve İstanbul Sözleşmesi’ni anlatmak için atölye çalışmaları yapacağız. Kadınlar kendilerine güvensinler, biz her şeyi yapabilme iradesine sahibiz ve çok da güzel yapıyoruz” diye sözlerini tamamladı.