Petrol fiyatlarındaki düşüş ve vergi indirimi enflasyonu etkiledi

İSTANBUL  – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’nda, “Aralık ayı enflasyonu üzerinde, petrol fiyatlarındaki düşüş ve Türk lirasındaki ılımlı seyre ek olarak zayıf talep koşullarının etkisi de hissedilmiştir.” denildi.
TCMB tarafından aralık ayına ilişkin Fiyat Gelişmeleri Raporu yayımlandı.
Raporda aralık ayında tüketici fiyatlarının yüzde 0,40 azaldığı ve yıllık enflasyonun 1,32 puan gerileyerek yüzde 20,30 olduğu anımsatıldı. Enerji fiyatlarında, petrol fiyatları ve döviz kurundaki gelişmelerin olumlu yansımalarının izlendiği belirtilen raporda, gıda yıllık enflasyonundaki gerilemeye hem işlenmemiş hem de işlenmiş gıda fiyatlarının katkı verdiği bildirildi.
Temel mal enflasyonundaki düşüşün sürükleyicisinin dayanıklı tüketim malları ile giyim fiyatları olduğu ifade edilen raporda, hizmet enflasyonunda alt gruplar genelinde düşüş izlendiği kaydedildi.
Raporda, aralık ayı enflasyonu üzerinde, petrol fiyatlarındaki düşüş ve Türk lirasındaki ılımlı seyre ek olarak zayıf talep koşullarının etkisinin de hissedildiği belirtildi.
Bu görünüm altında çekirdek göstergelerin yıllık enflasyonu ve ana eğiliminin gerilediği aktarılan raporda, aralık ayında B ve C endekslerinin yıllık değişim oranının yaklaşık 1,1’er puan azalarak yüzde 20,15 ve 19,53 olarak gerçekleştiği bildirildi.
Raporda, şu ifadelere yer verildi:
“Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, bir önceki aya göre temel mal, enerji, hizmet ve gıda gruplarının katkılarında sırasıyla 0,63, 0,60, 0,07 ve 0,06 puan düşüş gözlenirken, alkol-tütün-altın grubunun katkısı 0,06 puan artmıştır. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle çekirdek enflasyon göstergelerinin üç aylık ortalamaları incelendiğinde, enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlamanın sürdüğü gözlenmiştir.
Bu dönemde, ana eğilim temel mal ve hizmet grubunda gerilerken, temel mal grubundaki düşüş daha belirgin olmuştur. Temel mal enflasyonu ana eğiliminde son iki ayda gözlenen yavaşlamada geçici vergi indirimlerinin etkisi önemli olmuştur. Aralık ayında hizmet enflasyonu yüzde 0,25 artmış, grup yıllık enflasyonu 0,21 puan düşerek yüzde 14,46 olmuştur. Bu dönemde yıllık enflasyon haberleşme hizmetlerinde yatay seyrederken, diğer alt gruplarda gerilemiştir. Ulaştırma hizmetleri enflasyonu akaryakıt fiyatlarındaki gerilemenin de etkisiyle yavaşlamış, lokanta-otel grubunda ise gıda fiyatlarındaki olumlu seyrin yansımaları izlenmiştir. Bu dönemde, kira enflasyonundaki yavaşlama eğilimi sürmüştür.”
“Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada yüzde 27,09’a geriledi”
Raporda, temel mal grubunda yıllık enflasyonun 2,22 puan gerileyerek yüzde 24,67 olduğu, enflasyondaki bu düşüşe tüm alt grupların katkı verdiği belirtildi.
Bu dönemde dayanıklı mal grubu genelinde fiyat düşüşleri izlendiği bildirilen raporda, giyim grubu fiyatlarında endeks tarihinin en yüksek aralık ayı düşüşü görüldüğünün altı çizildi.
Raporda, diğer temel mallarda ise fiyat artış eğiliminin önemli ölçüde yavaşladığı bildirildi. Bu gelişmeler çerçevesinde, temel mal grubu enflasyonundaki düşüşte döviz kuru gelişmelerinin yanı sıra iç talepteki zayıf seyrin etkisinin hissedildiği vurgulanan raporda, şu ifadelere yer verildi:
“Enerji fiyatları bir önceki aya kıyasla yüzde 3,12 azalmıştır. Bu gelişmede, uluslararası petrol fiyatlarındaki sert düşüş ve Türk lirasındaki görünüme bağlı olarak fiyatı yüzde 7,31 gerileyen akaryakıt ürünleri belirleyici olmuştur. Tüpgaz ve katı yakıt fiyatları da sırasıyla yüzde 2,14 ve 1,18 azalmıştır. Bu gelişmelerle birlikte, enerji grubu yıllık enflasyonu 4,53 puanlık düşüşle yüzde 20,82 olmuştur.
Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu 0,55 puan azalarak yüzde 25,11 olmuştur. Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada yüzde 27,09’a, işlenmiş gıdada ise yüzde 23,22’ye gerilemiştir. İşlenmemiş gıda grubu yıllık enflasyonundaki gerilemede temel belirleyici taze meyve-sebze fiyatları olmuştur. Bu dönemde, işlenmiş gıda grubu fiyatları yatay seyrederek olumlu bir görünüm sergilemiştir. Bu grupta süt ürünleri, katı-sıvı yağ ve çay fiyatlarında düşüş kaydedilmiştir. Bu gelişmelerle, taze meyve-sebze dışı gıda yıllık enflasyonu sınırlı bir oranda gerileyerek yüzde 23,85 olmuştur.”
“Üretici fiyatları son iki ayda geriledi”
Fiyat Gelişmeleri Raporu’nda, yurt içi üretici fiyatlarının aralık ayında yüzde 2,22 düştüğü, yıllık enflasyonun 4,90 puan azalarak yüzde 33,64’e gerilediği hatırlatıldı.
Endeks genelinde Türk lirasında yakın dönemde gözlenen değerlenme ve petrol fiyatlarındaki düşüşün olumlu yansımalarının izlendiği belirtilen raporda, bu çerçevede, petrol ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmış ana eğiliminde kayda değer bir düşüş gözlendiği bildirildi.
Raporda, şu değerlendirmelere yer verildi:
“Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyon enerji grubunda oldukça belirgin olmak üzere tüm gruplarda gerilemiştir. Enerji grubunda fiyatlar elektrik, petrol ürünleri ve gaz fiyatlarındaki düşüşlere bağlı olarak azalmıştır. Ara malı fiyatlarındaki gerilemede demir-çelik, tekstil iplik ve elyafları ile plastik ürünler; sermaye malı fiyatlarındaki düşüşte ise metal yapı ürünleri, motorlu kara taşıtlarının parça ve aksesuarları ile genel amaçlı makineler öne çıkmıştır.
Dayanıksız tüketim malı fiyatları et ve yağ gibi gıda ürünlerindeki gelişmelerle gerilemiş, dayanıklı tüketim mallarında ise mobilya fiyatları azalmıştır. Sonuç olarak, üretici fiyatları Türk lirasında yakın dönemdeki görünüm ve enerji fiyatlarındaki düşüşlere bağlı olarak son iki aylık dönemde gerileme kaydetmiş, ancak üretici fiyatları yıllık enflasyonu birikimli etkilerle yüksek seviyesini korumuştur.”