Savaş karşıtı bir oyun: “Kapıların Dışında”

Baygın: Tiyatroyu Anadolu’da bir kültür hâline getirememekte bizim de suçumuz var

Ankara’da 2018 yılında Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nin tiyatro bölümü öğrencileri tarafından kurulan Tiyatro Tez, ilk oyunları ile sahnede. “Kapıların Dışında” isimli oyunla perdelerini açan Tiyatro Tez’in oyunu, Tiyatro Tempo’da 29 Kasım’da sahnelenecek. “Kapıların Dışında” oyununun yönetmeni Mehmet Berkay Baygın, Tiyatro Tez’i ve oyunu 24 Saat gazetesine anlattı

SULTAN YAVUZ – Ankara Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi öğrencileri ve mezunları tarafından 2018 yılında kurulan Tiyatro Tez, ilk oyunu “Kapıların Dışında” ile seyirci karşısına çıktı. Almanya’da en popüler oyunlar arasında yer alan ve Wolfgang Borchert tarafından yazılan oyun, II. Dünya Savaşı’nın açtığı yaralara parmak basıyor. Oyun, savaştan dönen “Beckmann” isimli karakterin hikâyesinden yola çıkarak, evrensel bir durumu konu ediyor. Oyunun hem yönetmeni hem de oyuncularından olan Mehmet Berkay Baygın, oyuna ilişkin şunları söyledi:
“Çıkardığımız ilk oyun olan ‘Kapıların Dışında’ Hitler döneminin baskılarını yaşamış Alman Yazar Wolfgang Borchert’in oyunu… Oyun, Beckmann karakteri üzerinden aslında tüm insanların öyküsünü anlatıyor. Savaşta kadın, çocuk, yaşlı, genç, zengin, fakir herkes kaybediyor. Savaşta kazananın olmadığını vurgulayan oyun, toplumdaki iletişimsizlik sorununu da ele alan trajik ve yer yer gerçek üstü öğelerle bezenmiş bir anlatı.
Günümüzde seyirci daha çok güldürü oyunlarına, rahatlayacağı anlatılara ya da büyük dekorlu tiyatroları tercih ediyor. Bu nedenle ilk başta oyunu yadırgıyorlar ama salondan memnun bir şekilde ayrılıyorlar. Çünkü oyun hepimizin hikâyesi ve şu anda yanı başımızda bir savaş var…”

Mehmet Berkay Baygın

“Toplumsal duyarlılığı olan ama didaktik olmayan oyunlar”
Baygın, Tiyatro Tez’in ismini “yeni bir tez ortaya atmak,” “çabuk olması” gibi çağrışımlarla koyduklarını belirtti. Kalabalık bir ekip olan Tiyatro Tez’in şu anda faal olan üyelerini ise Berkay Erdoğan, Yağmur Ilgım Öztekin, Erdinç Kılıç, Çınar Taşdemir, İpek sarılar, Caner Taş ve Bedirhan Malçok oluşturuyor.
Komedi oyunundan ziyade, felsefi durumları ve sosyolojik olayları konu olan oyunlara yeni bakış açıları getirerek sahneleyen Tiyatro Tez, “yeni tiyatro anlayışına ne katabileceklerine” dikkat ediyor.
Baygın, sanatı umut olarak gördüğünü belirterek şunları söyledi:
“Türkiye’de sanat bir kaçış aracı olarak kullanılmamalı, gerçeklere özen gösteren bir araç olmalı. Basit komedilerin türemesi, belli dogmatik tiyatronun yaygın olması bizi yeniliğe itiyor. Tiyatro Tez, bizim özgürce yeniyi deneyebileceğimiz bir oluşum ve ekonomik kaygı gütmüyoruz. Ülkemizde seyirci odaklı bir tiyatro var, Avrupa’daki oyunların kopyası ile karşılaşıyoruz, büyük prodüksiyonlara takılıyoruz. Bizim içinse tiyatroyu tiyatro yapan öğe oyuncudur. Biz, dekor ya da kostümle değil de, oyuncunun varlığı ile sahneyi doldurmak istiyoruz. Zaten bu kadar çok alternatif tiyatronun çıkması da bence bu sebeplerden kaynaklanıyor.
Toplumsal duyarlılığımız var ama didaktik olmayan oyunlar üzerinden gitmek istiyoruz. Biz bir hikâye sunalım, seyirci ne almak isterse onu alsın. Bu yola çıkarken, kendi istediğimiz tiyatroyu yapalım, isteyen başka yerlerde de oynasın ama dönüp geldiğinde özgür olabildiği bir tiyatrosu olsun istedik.”
“Tiyatro kültürünün ülkemizde yaygınlaşmamasında bizim de suçumuz var”
Baygın, tiyatro tarihi boyunca farklı zamanlarda tiyatronun çöküş ve diriliş zamanları olduğuna dikkat çekerek, Türkiye’deki tiyatroya ilişkin şöyle konuştu:
“Ben bundan sonra tiyatronun daha iyi olacağını düşünüyorum. Oyunculuk mezunları İstanbul’a gidiyor ama orada sadece dizi ve film için bekliyorlar. Onlar da yavaş yavaş bunun o kadar da doğru olmadığını anladıkları için dönüp tiyatro yapmaya başladılar. Devlet Tiyatroları’nda da, alternatif olanlarda da hem iyi hem de kötü oyunlar sergilenebiliyor, şans vermek lazım.
Tiyatro canlı performans işi ve bence tiyatro kültürünün ülkemizde yaygınlaşmamasında bizim de suçumuz var. Mesela Anadolu’da Devlet Tiyatroları dışında yetkin bir tiyatro yok. Avrupa ülkelerinde kasabalarda bile tiyatro var, biz sadece İstanbul’da ya da Ankara’da yapmaya çalışırsak olmaz, bu ülkenin başka birçok şehri var. Tiyatro kültürünü yaymak için daha fazla mesai harcamalıyız.”
Tiyatro Tez, sosyal medya hesaplarından takip edilebilir. “Kapıların Dışında” isimli oyun için biletler, Biletix’ten temin edilebilecek.