Ninelerin kıyafetleri, torunların oyuncaklarına elbise oldu

Balkanlar’dan göç ederek Yalova’ya yerleşen vatandaşlar kültürlerini unutturmamak için bez bebek projesi başlattı. Nineleri ve annelerinin giydikleri kıyafetler, gelecek nesillere aktarılmak üzere oyuncak bebeklere kıyafet yapıldı. Subaşı Sözlü Tarih Çalışma Gurubu Başkanı Gürsu, “Yöresel kıyafetli bez bebekler projesini tanıtım ve gelenekleri yaşatmak adına uyguluyoruz” dedi

İsmail Ersan / YalovaÜlkelerindeki savaşlardan kaçarak Yalova’nın Altınova İlçesi’ne bağlı Subaşı Beldesi’ne yerleşen Balkan Türkleri, kültürlerini unutturmak ve onu gelecek nesillere aktarmak için büyüklerinin giydiği kıyafetleri oyuncak bebek elbisesine uyarladılar.
Subaşı Sözlü Tarih Çalışma Gurubu Başkanı Zeki Gürsu, kültürlerini unutturmamak adına daha önce de pek çok projeye imza attıklarını anımsattı. Gürsu, kurdukları çalışma grubuyla suyun öbür yanından getirdikleri kültür, gelenek ve göreneklerinin belli zaman aralıklarıyla ve bilinçli bir biçimde, derleme kurallarına uygun olarak uzman ve büyüklerce değerlendirilerek yörenin kültür öğelerinin, kaybolmasının önlenebilmesini hedeflediklerini belirtti.
Kaybolmak üzere olan bir kıyafet kültürü…
Subaşı Sözlü Tarih Çalışma Grubu olarak her sene farklı uygulamalarla kültürlerini yaşatmak ve tanıtmak istediklerine dikkati çeken Gürsu, şunları söyledi: “Tanıtımlarımızı, proje dâhilinde yapıyoruz. Yöresel kıyafetli bez bebeklerimizin, salgın sürecinde uygulama planlamasını da bu arada yaptık. Yaptığımız oyuncakları kendi yöremizden uygulamayı düşündüm. Birçok yörenin kendine özgü bez bebeği var, bizim yöremize baktığımda da böyle bir şey yoktu ve kaybolmak üzere olan bir kıyafet kültürü vardı. Bez bebekleri yapmaya başlamadan önce eski fotoğraflara bakarak, burada yaşayan insanların yıllar önce ne giydiğini araştırıp bu kültürü yaşatan insanlarla görüştüm. Onlardan esinlenerek bez bebeklerin kıyafetlerini gönüllü gurup arkadaşlarım ile tasarlayıp diktirmeye başladık.”
“Yaşanmış hikâyeleri kayıt altında tutmak istiyoruz”
Atalarından kendilerine kalan ve unutulmaya yüz tutmuş gelenekleri gelecek nesillere aktarmak için var güçleriyle çalıştıklarına vurgulayan Gürsu, sözlerine şöyle devam etti: “Amaç kültürümüzü unutturmamak. Bunun için de göç ile birlikte getirilen mutfak, çeyiz, giysi, dokuma malzemelerini saklayıp Hıdırellez, düğünler, muharrem ayı gibi sosyal kutlamalarda kurallarına göre sergileyerek unutturmamak istiyoruz. Tarihimize, geleneklerimize, göreneklerimize sahip çıkma, kayıt altına alıp gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarabilmek, unutulmaya yüz tutmuş türkülerimizi, oyunlarımızı, nefeslerimizi kazandırmak ve kurallarına göre yaşatmak amacındayız. Yaşanmış hikâyeleri kayıt altında tutmak, yerel tarihimiz adı altında çalışmalar düzenlemek, fotoğraf arşiv çalışmaları ile büyüklerimizin anılarını yaşatmayı planlıyor ve üzerinde çalışıyoruz.”
Bebekleri gurup gönüllüleri yapıyor
Bez bebek projesinin uygulama aşamasında olduğuna işaret eden Gürsu, şu açıklamada bulundu: “Bez bebek biraz zor ve maliyetli olsa da uygun planlama yapmak zorundayız. Gerekli çalışmalarımızı da yaptık, bu konuda arkadaşlarımızda ellerinden gelen desteği veriyor. Asıl bizi umutlandıran bu konuda oldukça sipariş talebi olmasıdır. Talepler bize de umut ve destek veriyor. Bebeklerimizi, gurup gönüllülerimiz kendi emekleri ile yapıyor. Üretimimiz de oldukça zaman alıyor. Bu konuda genç grup üyelerimiz sadece malzemeler karşılığı bizlere bu imkânı sağlayacaklarını bildirdiler. Yöresel kıyafetli bez bebekleri tanıtım ve gelenekleri yaşatmak adına uyguluyoruz. Bez bebek yapımını yaygınlaştırmak için müzemizin bir bölümünde atölye kurup çocuklara ve misafirlerimize güvenle verebileceğimiz oyuncak yapmak istiyoruz.”
Bez bebeklerde boya ve zararlı madde yok
Kültürlerini gelecek nesillere aktarırken çocukların sağlığını da düşündüklerini vurgulayan Gürsu, şu bilgileri verdi:
“Bebeklerin yapımında bez ürünler kullanıyoruz. Atölyede örme bebekler ile birlikte giysilerini tülbent ve bel kuşağı, yelek, çorap, saten özel gün şalvarı, kolsuz yakasız iç astarlı düğmesiz, düğmeli işlemeli yelek, kolsuz iç astarlı düğmesiz yelek, işlemeli peşkir gibi yöresel kıyafetleri tasarlıyoruz. Bebekleri yaparken tamamen doğal ürünler kullanıyoruz. Günümüzde birçok oyuncak türünde plastik ve boya gibi zararlı maddeler bulunuyor. Bu nedenle güvenle verebileceğimiz oyuncak yapmak istediğimiz için bebeklerin yapımında bez ürünler kullanıyoruz.”
Söz konusu proje ile beldelerinin de tanıtımına katkı sağladıklarının altını çizen Gürsu, sözlerini şöyle tamamladı: “Çalışmamızın, beldemizin gelenek, görenek, sözlü ve yazılı tarihini, etnograf araştırmalarını, beldemizi tanıtmak, sosyal ve kültürel faaliyetleri daha düzenli ve kayıt altında tutmak adına faydalı olacağı inancını taşıyorum. Yaptığımız farklı etkinlikler ve sergiler oldukça ses getirmekte. Bununla birlikte katıldığımız sempozyum ve çalıştaylarda da farkındalık yaratmak çabasındayız.”
İsteyen vatandaşların yöresel kıyafetli bez bebekleri Subaşı İlkokulu Göç Müzesi’nden temin edebilecekleri bildirildi.