Eczaneler, grip ve zatürre aşısı çıkmazında

Grip ve zatürre aşısına talep fazla, fakat talebi karşılayacak stok yok. Eczacılar, grip aşısının gelip gelmeyeceğini bilmiyor. Tüm Eczacı İşverenler Sendikası, eczane başına bir zatürre aşısı düştüğünü aşıların bulamamasının sorumlusunun eczacılar olmadığını açıklarken, İstanbul Eczacı Odası Başkanı Eczacı Sarıalioğlu, bu yıl grip aşısı talebini karşılamaktan çok uzak olunacağının göründüğünü, zatürre aşılarının büyük bir kısmının devlet tarafından satın alındığını belirtiyor

Eda Narin
Sonbaharın gelmesi ve Covid-19 vaka sayılarının artış göstermesiyle yurttaşlar, grip ve zatürre aşısı telaşına girdi. Grip ve zatürre aşılarının kendilerini, Covid-19’dan korumayacağını bilmelerine rağmen yurttaşlar vaka sayılarının artması ile birlikte eczanelere akın ediyor. Konuştuğumuz bazı yurttaşların iddialarına göre, eczanelerde aşı listeleri oluşmuş durumda. İddialar doğrultusunda biz de farklı farklı birçok eczaneye giderek grip ve zatürre aşısı stoklarını ve yoğunluğu sorduk.
“Aşının gelip gelmeyeceği belli değil”
İlk olarak girdiğimiz eczaneden şunları söylüyor:
“Geçen yıl ekimde gelmesi gereken aşı aralıkta geldi ve sadece 5 tane geldi. Bu yıl böyle bir durumda ne olur bilmiyoruz. O yüzden biz aşı listesi falan yapmadık. Zatürre aşısı şimdi depoda yok. Grip aşısının da gelip gelmeyeceği belli bile değil.”
Bir sonraki eczaneden sadece “Biz de artık hiç bir şey bilmiyoruz” açıklaması alıyoruz. Eczacının yüzündeki ifade ve ses tonu, her gün aynı soruya ne kadar çok maruz kaldığını gösteriyor.
Sırayla cadde üzerindeki her eczaneye girip sorduğumuz aynı sorunun cevabı değişmiyor:
“Gelip gelmeyeceği belli değil.”
Özel hastanede zatürre aşısının bedeli: 670 TL
Eczanelerde durum böyle iken özel hastanelerdeki durumu merak edip birkaç özel hastaneyi bilgi almak için arıyoruz. Çoğu, telefonda bilgi vermezken; birkaçı grip aşısının henüz gelmediğini fakat zatürre aşısının yapıldığını söylüyor. Özel bir hastane en net yanıtı vererek, grip aşısının henüz gelmediğini fakat zatürre aşısı için öncelikle göğüs hastalıkları bölümünden randevu alıp muayene olunması gerektiğini, ardından da doktorun aşı için yönlendirdiğini bildirdi. Bu hastanenin fiyatları ise, göğüs hastalıkları muayene 300 TL, zatürre aşısı 370 TL. Yani bu özel hastanede zatürre aşısı olmak isterseniz minimum 670 TL ödemeniz gerekiyor.
TEİS: Eczane başına ancak bir zatürre aşısı düşüyor
Eczanelerin grip aşısı ile ilgili kaygılarını Tüm Eczacı İşverenler Sendikası’na (TEİS) aktarmak ve bazı sorular yöneltmek istediğimizde ulaştığımız yetkili, kendilerinin de bu durumdan etkilendiklerini söyleyip bizimle 3 Eylül’de yayınladıkları basın açıklamalarını paylaşıyor. “Eczane başına ancak bir zatürre aşısı düşüyor” başlığı ile yayınlanan açıklamada, “Virüsün yol açtığı hastalığın daha ağır seyretmesini önleyen zatürre aşısı zor temin ediliyor” ifadeleri yer alıyor. TEİS Genel Başkanı Eczacı Nurten Saydan’ın görüşlerinin olduğu açıklamada Saydan şu değerlendirmede bulunuyor:
“Her eczaneye bir tane olacak adette dahi dağıtımı yapılamayan aşılar sebebiyle vatandaşlar zatürre aşısı bulmakta zorlanıyorlar. Aşılar bir an önce kolay bulunabilir hale getirilmelidir. Aşılama dünyada ve ülkemizde bulaşıcı hastalıklara karşı en önemli koruyucu sağlık hizmetidir. Aşılama her yıl milyonlarca insanın hayatını kurtarıyor. Coronavirüsün aşı çalışmaları tüm dünyada sürerken, aşı bulununcaya kadar kendimizi ve etrafımızı korumaya ve dikkatli olmaya devam etmemiz gerekiyor. Bağışıklık sistemimiz sağlam olmalı, bunun içinde aşılardan yardım almalıyız. Zatürre aşısı Corona virüs enfeksiyonuna karşı kişiyi korumuyor, ancak eşlik eden enfeksiyonların sayısını azaltıyor ve bağışıklık sistemini uyararak gerçek bakteri ile karşılaştığında daha kolay veya daha az ilaç kullanarak bu hastalığın tedavi edilmesini sağlıyor. Ancak yok denecek kadar az gelen aşılar sebebiyle maalesef vatandaşlarımız eczanelerimize geldiklerinde bu aşılara ulaşamamaktadır. Bu vesile ile; vatandaşlarımızın eczanelerimizde bu aşıları bulamamasının sorumlusunun eczacılar olmadığını, bu aşıların kolay bulunabilir hale getirilmesi gerektiğini kamuoyunun bilgisine sunarız.”
“Grip aşısı talebi karşılamaktan çok uzak olacak”
Aşılara yönelik talebi konuştuğumuz İstanbul Eczacı Odası Başkanı Eczacı Cenap Sarıalioğlu, Covid-19 süreci nedeniyle grip ve zatürre aşısına talebin büyük oranda arttığına dikkat çekip “Vatandaşlarımız her iki aşı için eczanelerimize gelerek isimlerini yazdırıyor. Eczanede defterlerimize yazdığımız isim listeleri her geçen gün uzuyor” dedi.
Grip aşısının ekim ayının başı itibarıyla eczanelere gelmesini bekledikleri bilgisini paylaşan Sarıalioğlu, “Türkiye geçen sene 1 milyon 300 bin grip aşısı ithal etmişti ve ülkemize gelen bu aşılar talebi karşılamamıştı. Üretici firma, Covid-19 pandemisinden sonra tüm dünyada grip aşısı talebi arttığı için bu sene de aynı miktarda aşı getireceğini bizlere bildirdi. Görünen o ki grip aşısı bu sene talebi karşılamaktan çok uzak olacak” diyor.
“Zatürre aşılarının büyük kısmı devlet tarafından satın alındı”
Sarıalioğlu, zatürre aşısına ilişkin şu bilgileri veriyor: “Zatürre aşısı, şu anda parti parti firma tarafından getiriliyor. Zatürre aşılarının büyük bir kısmı devlet tarafından satın alındı. Sağlık Bakanlığı, çocuklar, 65 yaş üstü vatandaşlar ve kronik hastalar için zatürre aşılarını aile sağlığı merkezlerine ve hastanelere gönderiyor. Bu grupta yer alan kişiler, aile sağlığı merkezleri ve hastanelerde ücretsiz olarak zatürre aşısı yaptırabiliyor.
Ancak çocuklar, 65 yaş üstünde olmayan ve kronik hastalığı bulunmayan kişiler önümüzdeki kış döneminde zatürre aşısı olmak isterse, bu talebi karşılayacak aşı eczanelerimizde bulunmuyor. Eylül ayı başında 40 bin adet zatürre aşısı eczanelerimize geldi. Türkiye’de 25 bin eczane olduğu düşünüldüğünde, eczane başına bir-iki adet gelen aşı talebi karşılamaktan çok uzak kaldı. Firmalardan aldığımız bilgilere göre her 15 günde bir eczanelerimize aşı gelecek. Ancak eczanelerimize ulaşacak bu aşıların talebi karşılayacağını düşünmüyoruz”
“Sorunun sorumlusu eczacılar değil”
Eczanelerde yaşadıkları sorunlara değinerek Sarıalioğlu, sözlerini sonlandırıyor:
“Eczanelerimizde zaman zaman hastalarımızın taleplerini karşılayamıyor olmaktan kaynaklı sorunlar yaşayabiliyoruz. Vatandaşlarımıza bu sorunun sorumlusunun eczacılar olmadığını bir kez daha vurgulamak istiyorum. Aşının eczanelerimize ulaştırılmasına ilişkin planlama ve fiyatların belirlenmesi Sağlık Bakanlığı’nca yapılıyor. Bakanlığın vatandaşlarımızı mağdur etmeyecek bir planlama yapması gerektiğini düşünüyor ve yapacağına inanıyoruz.”
“Grip aşısı her sene yapılmalı”
Son olarak görüşlerine başvurduğumuz Aile Hekimi Tuncay Çeliker ise, grip ve zatürre aşısı gibi aşıların halk sağlığı ve koruyucu sağlık hizmetleri açısından vazgeçilmez olduğunun altını çizerek “Grip aşısı her sene yapılmalı” uyarısında bulundu.
Çeliker, “Zatürre aşısı normalde çocuklara yaptığımız ama 2 yıldır 65 yaş üstü herkes ve geri kalan nüfusta riskli bireylere uyguladığımız bir aşı. Ancak bana göre tüm nüfusa uygulamamız gereken bir aşı. Ayrıca grip ve zatürre aşısının halk arasında dolaştığı gibi Covid-19 virüsü ile bir alakası yok. Bu virüse karşı koruyucu değil. Ancak istisnasız tüm toplum aşılanmalı” diye konuştu.