Podcastin geleceği ve gelir elde etme metotları

İlk defa iPod için geliştirilen podcastler, günümüzde büyük bir ivme kazandı, hatta ilk podcast dizisi yayınlandı. Bugün haberden kişisel konulara kadar 75 binden fazla podcast bulunuyor. Hem uygun bir medya kanalı hem de etkili bir pazarlama kanalı olarak ortaya çıkan Podcast sektörü büyümeye devam ettikçe, içerik oluşturuculara yönelik fırsatlar da artıyor. İşte podcastlerin geleceği ve podcastten gelir elde etme metotları…

Ramazan Eles – Podcast isim olarak, The Guardian Gazetesi’nde Şubat 2004 yılında, Gazeteci Ben Hammersley tarafından sesli içerikler için isim olarak “podcasting” terimini önerdi. Yedi ay sonra, Dannie Gregoire “podcasting” sözcüğünü, ses içerikleri için “podcast” olarak tanımladı. Podcast sözcüğü, 2000’li yıllarda “iPod” sözcüğündeki pod (küçük kapsül) ve “broadcast” (yayın) sözcüklerinden oluşturuldu. Podcastlar ilk defa iPod için geliştirilmekle birlikte podcast tabiri günümüzde sadece iPod için kullanılmıyor. 2019’da, Amerikalıların yarısından fazlası, bir yıl önceki yıla göre yüzde 44 daha fazla podcast dinledi. Bugün haberden kişisel konulara kadar hemen her konuda 75 binden fazla podcast mevcut.
World Wide Web’in ortaya çıkmasından önce, 1980’lerde RCS (Radyo Bilgi İşlem Hizmetleri), radyo istasyonlarına dijital formatta müzik ve konuşma ile ilgili yazılımlar sağladı. Çevrimiçi müzik dijital dağıtımından önce, MIDI formatının yanı sıra Mbone, Multicast Network, ses ve video dosyalarını dağıtmak için kullanılmaya başlandı. MBone, öncelikle eğitim ve araştırma enstitüleri tarafından kullanılan İnternet üzerinden çok noktaya yayın sağlayan bir ağdı, ancak sesli konuşma programları vardı aynı zamanda. İlk kez bugünkü formatındaki podcast içeriklerini, web geliştiricisi Dave Winer tarafından oluşturulan RSS haberlerinin bir uzantısı olarak başladı. 2005’te Apple, iTunes’a “podcatching” yazılımını ve bir podcast dizinini tanıttı ve podcastler o zaman gerçekten şekillenmeye başladı. İlk podcast öncüleri arasında hâlâ Amerika’da popüler olan This American Life’ı tanıtan Ricky Gervais, Adam Corolla ve Chicago Public Media vardı.

(Podcast dinlenilen uygulamalar CATHERİNE O'BRİEN)
(Podcast dinlenilen uygulamalar CATHERİNE O’BRİEN)

Türkiye’deki kısa tarihi
Podcastler, Türkiye’de M. Serdar Kuzuloğlu ile birlikte ilk kez dile geldi. Bu konuda Kuzuloğlu, 2005 yılında PodcastRehberi.com adresinden bir web sitesi açtı. Daha sonra 2011’de “Sanal Alem Podcast” adında günlük haberlerin yer aldığı bir podcast dizisi hazırladı ve podcast’in Türkiye’de ilk içerikleri bu şekilde başladı. O zamanlar çok  bilinmemesi ve yeterli ilgiyi görmemesinden dolayı çok geçmeden yayın hayatına son verdi. Dünyada podcastlerin büyük bir ivme kazanması ile birlikte Medyapod, Girişimci Muhabbeti, Sokrates Dergi, Zihnimin Kıvrımları gibi podcast içerikleri üretildi. Son olarak podcast içerik üreticilerini bilinçlendirmek amacıyla Podiolab web-sitesi kuruldu. İlk podcast dizisi de “Karanlık Bölge” ismiyle 6 bölüm şeklinde yayınlandı. Podcast içerik tüketimi hızla artarken, podcast içerikleri de hızla yaygınlaşıyor.
Podcast’ten para kazanma yolları
Podcastler üretilmeye ve yaygınlaşmaya devam ettikçe şirketler ve reklamverenler bu alanda da yatırımlar yapmaya başladı. Spotify, dinleyiciler için sürtünmesiz bir müzik deneyimi sunarken müzik telif bedeli sorununu aşmak için bir yandan müzisyenlerin albümlerini Spotify’a direk yüklemelerine ve buradan gelir elde etmelerine imkân sağlayan bir altyapıya geçti.
• Geniş bir dinleyici kitlesine ulaşmış podcastler büyük miktarda dinleyiciler için reklam geliri elde etmeye başladılar. AdvertisingCast verilerine göre, ortalama 30 saniyelik (1K dinleyici başına) yaklaşık olarak 120 Türk Lirası, 60 saniyelik reklam için 170 Türk Lirası kazanç elde etmektedir.
• ABD’li podcast kanalı olan Ringer, 2018’de yaklaşık 420 milyon indirme yapmış ve 15 milyon dolarlık reklam geliri (ödeme duvarı sayesinde) elde etmiştir.
• Düşük kitleye sahip podcast üreticilerine örnek olarak ise;
• ABD’li tarihi konularda podcast üreten Bowery Boys adlı podcaster Patreon aracılığıyla aylık 3.800 dolarda fazla gelir elde etmektedir.
• “Soldaki Son Podcast” adlı podcast kanalı ise patreon aracılığıyla aylık 57.000 dolar gelir elde etmektedir. Ki bu kanalların takipçi sayıları da düşük. Ayrıca kanal üzerinden gömlek satıyorlar ve farklı şehirlerde düzenli canlı şovlar yapıyorlar.
Daha fazla örnek görmek için Patreon arama kutusundan “Podcast” yazıp bakabilirsiniz. Ayrıca daha farklı podcast içeriklerinden gelir elde etmek için aşağıdaki yöntemleri uygulayabilirsiniz:
• Sponsorluklarla para kazanın
• Bağışlar ve kitle fonlamasıyla para kazanın
• Satış ortağı bağlantıları ile para kazanın
• Ücretli içerikle para kazanın
• Ürün satarak para kazanın
Türkiye’de podcast içerik üreten yayıncıların görüşleri
Nilay Örnek (Nasıl Olunur?):
Storytel olarak içerik üreten Nilay Örnek, Podcast hazırlanması ve yayınlanması hakkındaki görüşlerini şöyle açıklıyor:
“Ben iyi bir podcast ve sesli kitap dinleyicisiydim. Kendim podcast yapmayı düşünmemiştim. İlgiyle dinlediğim sesli kitap kitap sistemi olan Storytel’den ‘Biz bir podcast serisine sponsor olduk, siz de bir şey yapmak ister misiniz acaba?’ sorusu geldi. Yenilik denemeyi severim; gazetecilik de var işin ucunda. ‘Olur’ dedim. 2019 Şubatından bu yana ‘Nasıl Olunur?’u yapıyorum.”
Örnek, “Yayınları hazırlamak için ne kadar çaba sarf ediyorsunuz?” sorumuzu ise şöyle yanıtlıyor:
“Bir taraftan birçok insan programa katılmak istiyor, bir kısmını ben kovalıyorum, bekliyorum. İnsanları rahat ettirmek için uzun ön yazışmalar ya da konuşmalar yapıyorum bazen. Sonra o insanların ne yapıp ettiğine çalışıyorum, varsa kitaplarının tamamını okumaya çalışıyorum. Sonra çekim yapıyoruz. Röportajları uzun tutuyorum. Sonra edit (düzenlemek) için masa başına geçiyorum, zaman kodları yazarak edit notları çıkarıyorum. Sonra genellikle Storytel ekibinden biri, kısaltmaları teknik olarak yapıyor. Ses ayarları yapılıyor, aradaki cızırtılar vs. gideriliyor. Bir kaydı (1 saatin üzerinde yayınlar bunlar) en az 3-4 kere daha dinliyorum. Sonra metnini yazıp gönderiyorum Storytel’e. Yayınlıyorlar onlar da. Ama ben paylaşılması, yayılması, insanların tepkilerine yanıtlar hepsine severek vakit ayırıyorum. Kıymet veriyorum. Kısacası bir bölüm, benim için en az 1 hafta. Ben Storytel’den her 13 bölüm için bir telif alıyorum.”
Mevlüt Oğuz (Derkenar/Podcast Kurdî):
Kürtçe olarak kültür sanat podcast içeriği üreten Mevlüt Oğuz ise şunları söylüyor:
“Ocak 2019’dan beri Alman WDR için freelance olarak çalışmaya başladığımdan beridir, podcast yapıyorum. Daha doğrusu Köln Radyosu Kürtçe servisi için radyo haberleri (bir tür podcast. Podcast diyorum çünkü haberler daha sonra internet sitesinde podcast olarak yayımlanıyor) yapıyordum.”