ABD’de federal hükümet, yeni mali yılın başlamasına saatler kala bütçe tasarısı üzerinde anlaşmazlık nedeniyle kapandı. 1 Ekim’de başlaması gereken 2025 mali yılı için Kongre, geçici bütçe tasarısını onaylayamayınca hükümetin kapanmasına yol açıldı.
Salı gece yarısı itibarıyla 2025 mali yılı sona ererken, federal hükümete finansman sağlayacak bütçe üzerinde anlaşmaya varılamadı. ABD Senatosu, hem Demokratlar hem de Cumhuriyetçiler tarafından sunulan geçici bütçe tasarılarını onaylamadı. Demokratlar, tasarıda sağlık hizmetleri düzenlemelerinin yer almasını isterken, Cumhuriyetçiler ise mevcut harcama düzeylerinde değişiklik yapılmaması gerektiğini savundu.
Demokratların Tasarısı Reddedildi
Demokratlar, geçici bütçe tasarısında sağlık sigortası sübvansiyonlarının uzatılmasını ve Medicaid kesintilerinin geri alınmasını talep ederken, Cumhuriyetçilerin sunduğu tasarıya destek vermedi. Ancak, Cumhuriyetçiler tarafından sunulan tasarı da Senato’da gerekli oy sayısına ulaşamadı. Bu durum, 2019’dan sonra ilk kez hükümetin kapanmasına neden oldu.
Temsilciler Meclisi’nin Onayı
ABD Temsilciler Meclisi, 19 Eylül’de, federal hükümete 21 Kasım’a kadar finansman sağlayacak geçici bütçe tasarısını onaylamıştı. Ancak, bu tasarı, Senato tarafından reddedildi. Bu sebeple, federal hükümetin finansmanı sağlanamadı ve kapanma süreci başladı.
Kapanmanın Etkileri
Federal Hükümetin Kapanması Ne Anlama Geliyor?
Amerikan yasalarına göre, mali yılın başlangıcında Kongre bütçeyi onaylayamazsa, geçici bütçelerle harcamalar yapılmaya çalışılır. Eğer geçici bütçe de kabul edilmezse, federal hükümet, harcama yetkisini kaybeder ve yalnızca "temel" hizmetler devam eder. Bu durumda, birçok kamu çalışanı ücretsiz izne çıkarılır.
Temel hizmetlerde görevli kamu çalışanları ise çalışmaya devam eder, ancak maaşlarını alabilmeleri için Kongre’nin yeni bir bütçe tasarısını geçirmesi gerekir. Temel hizmetlerin arasında ordu, istihbarat birimleri, kamu hastaneleri, havaalanları ve hapishaneler yer alırken, diğer kamu çalışanları işten çıkarılır.
750 Bin Çalışan Ücretsiz İzne Çıkabilir
ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO), hükümetin kapanması halinde yaklaşık 750 bin çalışanın ücretsiz izne çıkarılabileceğini tahmin ediyor. Bu, federal hükümetin birçok alanında önemli aksamalara yol açabilir.
Geçmişteki Hükümet Kapanmaları
ABD’nin tarihi, hükümetin kapanma süreçleriyle doludur. Son hükümet kapanması, Donald Trump’ın başkanlık döneminde, 2018-2019 yıllarında yaşandı. Bu kapanma, 35 gün sürerek tarihin en uzun süreli hükümet kapanması oldu. Trump’ın, Meksika sınırına duvar yapılması için finansman içermeyen bir bütçe tasarısını imzalamayı reddetmesi sonrasında hükümetin kapanması gerçekleşmişti.
1981’den Sonra 4 Uzun Süreli Kapanma
Sorumlu Federal Bütçe Komitesi verilerine göre, 1981 yılından bu yana, 3 gün veya daha kısa süren 10 hükümet kapanması yaşandı. Ancak, federal hükümetin operasyonlarını ciddi şekilde etkileyen 4 uzun süreli kapanma da kaydedildi. 2019’daki kapanma, bu uzun süreli kapanmalar arasında yer aldı ve hükümetin işleyişini önemli ölçüde etkiledi.
