Avrupa Birliği (AB) Sayıştayı, 2025 yılında AB bütçesinden yapılan yaklaşık 176,3 milyar avroluk harcamanın 6,7 milyar avroluk bölümünün kurallara uygun olmadığını açıkladı. Denetim raporunda, kamu kaynaklarının kullanımında mevzuata uyum konusunda önemli sorunlar bulunduğu belirtildi.
Rapora göre, AB bütçesindeki harcamaların hata oranı 2024 yılında yüzde 3,6, 2023 yılında ise yüzde 5,6 olarak kaydedildi. AB mevzuatına göre yüzde 2'nin üzerindeki hata oranı, harcamalarda önemli düzeyde usulsüzlük bulunduğuna işaret ediyor.
Kamu ihalelerinde kurallara uyulmaması ve AB fonlarının uygun olmayan projelerde kullanılması, tespit edilen başlıca sorunlar arasında yer aldı.
Kovid-19 sonrası toparlanma fonunda ödeme sorunları
Denetim kapsamında yaklaşık 650 milyar avroluk Kovid-19 ekonomik toparlanma fonu da incelendi. Üye ülkelere 2025 yılında yapılan 37 ödemenin 9'unun ilgili kurallara ve koşullara uygun olmadığı belirlendi.
Raporda, bazı ödemelerin ihale kuralları ihlal edilerek veya gerekli hedeflere ulaşılmadan gerçekleştirildiği kaydedildi. Bulgular, ekonomik toparlanma fonunun kullanımında denetim ve hesap verebilirlik konularını yeniden gündeme getirdi.
AB Sayıştayı hedeflerin düşürülmesine dikkat çekti
Sayıştay raporunda, bazı projelerde başlangıçta belirlenen hedeflerin sonradan düşürüldüğüne de dikkat çekildi. AB Sayıştayı Başkanı Tony Murphy, ödemelerin kolaylaştırılması amacıyla hedeflerin daha düşük seviyelere çekildiği uyarısında bulundu.
Raporda örnek olarak Lüksemburg'daki bir tele-tıp uygulaması gösterildi. Başlangıçta ülkenin tüm sakinlerine hizmet vermesi planlanan uygulamanın kapsamının daha sonra nüfusun küçük bir bölümüyle sınırlandırıldığı belirtildi.
2028-2034 AB bütçesi müzakereleri etkilenebilir
Denetim sonuçlarının, 2028-2034 dönemini kapsayan yeni AB bütçesine ilişkin müzakereleri etkilemesi bekleniyor.
Avrupa Komisyonu, yeni bütçe döneminde AB fonlarının üye ülkelerde gerçekleştirilecek reformlara ve somut hedeflere daha sıkı bağlanmasını öngörüyor. Sayıştayın tespitlerinin, fonların dağıtımı ve kullanımına yönelik denetim mekanizmaları üzerindeki tartışmaları artırabileceği değerlendiriliyor.
Sayıştay: Hatalı harcama doğrudan yolsuzluk anlamına gelmiyor
AB Sayıştayı, raporda belirtilen hata oranının doğrudan yolsuzluk veya israf anlamına gelmediğinin altını çizdi. Söz konusu oran, kurallara uygun kullanılmadığı değerlendirilen harcamaların tahmini büyüklüğünü gösteriyor.
Bu nedenle tespit edilen tutarın tamamının yolsuzlukla bağlantılı olduğu veya kamu kaynaklarının tümünün kaybedildiği sonucuna varılamayacağı vurgulanıyor.
AB borçlarının 2027'de 1 trilyon avroya ulaşması bekleniyor
Raporda, Avrupa Birliği'nin borç yüküne ilişkin uyarılar da yer aldı. AB borçlarının 2027 yılına kadar 1 trilyon avroya ulaşabileceği, borç geri ödemelerinin ise bütçe üzerindeki baskıyı artırabileceği belirtildi.
Sayıştay üyesi Daniel Caspary, orta vadede üye ülkelerin AB bütçesine katkılarının önemli ölçüde artabileceğini ifade etti. Caspary, bu durumun Birliğin en büyük net katkı sağlayıcısı olan Almanya'yı özellikle etkileyebileceğine dikkat çekti.
Denetim raporu, AB bütçesinin kullanımında kurallara uyumun güçlendirilmesi ve artan borç yükünün yönetilmesi konularının önümüzdeki dönemde Birliğin öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacağını ortaya koydu.
