Avrupa Birliği (AB), ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında Rus dizeline yönelik yaptırımların geçici olarak hafifletilmesini öngören anlaşmaya tepki gösterdi. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesi için Moskova üzerindeki baskının artırılması gerektiğini söyledi. Avrupalı dışişleri bakanları da ABD’nin kararına rağmen Rusya’ya yönelik yaptırımların sürdürüleceğini bildirdi.
Trump-Putin anlaşması Avrupa’da tepki yarattı
ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında hafta sonu varılan anlaşma, Rusya’nın dizel ihracatını artırmasını ve bu sevkiyatların gerçekleştirilebilmesi için ABD’nin yaptırımlarda geçici muafiyet uygulamasını öngörüyor.
Anlaşmaya göre Rusya, ABD ve küresel piyasalara ilk aşamada 300 bin ton, kasım ayında 500 bin ton, ilerleyen dönemde ise 1 milyon ton ilave dizel sağlayacak. Washington yönetimi de anlaşmanın uygulanabilmesi amacıyla Rus dizeline yönelik yaptırımlara Nisan 2027’ye kadar geniş kapsamlı muafiyet getirdi.
ABD’nin bu adımı, Rusya üzerindeki ekonomik baskının sürdürülmesini savunan Avrupa ülkelerinde endişeye neden oldu.
Kaja Kallas: Rusya üzerindeki baskı artırılmalı
AB dışişleri bakanlarının Lüksemburg’daki toplantısı öncesinde konuşan Kaja Kallas, ABD’nin Avrupa için en büyük müttefik olduğunu ancak Rusya’ya yönelik baskının azaltılmaması gerektiğini belirtti.
Kallas, “Bu savaşı sona erdirmek istiyorsak bunu yapmanın tek yolu Rusya üzerinde daha fazla baskı kurmaktır. Bu savaşı Rusya başlattı. Bunu unutmamalıyız” dedi.
Kallas’ın açıklamaları, AB’nin Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin mevcut yaptırım politikasını sürdürme yönündeki tutumunu ortaya koydu.
Avrupa ülkelerinden ABD’nin kararına eleştiri
Lüksemburg’da düzenlenen AB dışişleri bakanları toplantısı öncesinde konuşan İrlanda Dışişleri Bakanı Helen McEntee, Rus dizeline yönelik yaptırımlarda muafiyet öngören anlaşmayı “endişe verici” olarak nitelendirdi.
İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard ise anlaşmadan büyük üzüntü duyduğunu belirterek uygulamaya girmemesini umduğunu söyledi.
Litvanya Dışişleri Bakanı Kestutis Budrys de anlaşmanın transatlantik ittifak içindeki birliğe katkı sağlamadığını ifade etti. Budrys, Avrupa’nın Rusya üzerindeki baskıyı artırmayı sürdürmesi gerektiğini savundu.
Avrupalı bakanların açıklamaları, ABD’nin enerji alanındaki kararının Batılı müttefikler arasında görüş ayrılığı yarattığını gösterdi.
Trump enerji ateşkesi ilan etti
Rus dizeline yönelik anlaşma tartışılırken Trump, Rusya ve Ukrayna’nın enerji altyapılarına yönelik saldırıları durdurmasını öngören bir “enerji ateşkesi” konusunda da anlaşmaya varıldığını açıkladı.
Trump, ateşkesin derhal yürürlüğe girdiğini belirtirken anlaşmanın kapsamına ve uygulama koşullarına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, başlangıçta böyle bir ateşkesten haberdar olmadığını söyledi. Zelenskiy daha sonra, Rusya’nın da aynı koşullara uyması halinde enerji tesislerine yönelik saldırıların durdurulması önerisini desteklediklerini açıkladı.
Ancak Zelenskiy, Trump’ın açıklamasının ardından Rusya’nın Kiev ve Harkiv bölgelerindeki enerji tesislerini hedef aldığını belirtti.
Kallas’tan enerji ateşkesi uyarısı
Kaja Kallas, enerji ateşkesinin yalnızca petrol rafinerilerini kapsaması halinde Rusya’nın avantaj sağlayabileceği uyarısında bulundu.
Ukrayna’nın bir, Rusya’nın ise 32 büyük petrol rafinerisine sahip olduğuna dikkati çeken Kallas, enerji altyapısının korunmasının özellikle yaklaşan kış mevsimi öncesinde kritik önem taşıdığını ifade etti.
