Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi kapsamında basın toplantısı gerçekleştiren ABD Kongresi heyeti, Türkiye-ABD savunma ilişkileri, F-35 programı, CAATSA yaptırımları ve NATO'nun güvenlik gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
ABD'li senatörler, Türkiye'nin NATO içindeki stratejik rolüne ve savunma sanayisine dikkat çekerken, F-35 programına dönüşün önündeki en önemli engelin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi olduğunu ifade etti.
Shaheen: "S-400 tehdidi ortadan kalkarsa F-35'e dönüş mümkün"
Senato Dış İlişkiler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Senatör Jeanne Shaheen, Türkiye'nin F-35 programından çıkarılmasına neden olan düzenlemenin hazırlayıcıları arasında yer aldığını hatırlattı.
Shaheen, "S-400'ün F-35 teknolojisine oluşturduğu tehdit kabul edilebilir şekilde ortadan kaldırılır ve tüm taraflar bundan tatmin olursa, Türkiye'nin F-35 programına geri dönmesi hem Türkiye hem de ABD açısından olumlu bir gelişme olur." dedi.
Ancak mevcut çözüm önerilerine ilişkin ayrıntıları henüz görmediklerini belirten Shaheen, değerlendirme yapabilmek için sürecin netleşmesini beklediklerini söyledi.
CAATSA yaptırımları için yeni düzenleme yok
Shaheen, Trump yönetiminin CAATSA yaptırımlarını kaldırabileceğine ilişkin iddialara da değinerek, ABD Kongresi'nde bu konuda hazırlanmış herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığını ifade etti.
Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nda (NDAA) bu yönde bir değişiklikten haberdar olmadığını belirten Shaheen, ilerleyen süreçte yeni adımların gündeme gelebileceğini söyledi.
Temsilciler Meclisi üyesi Mike Turner ise kendileriyle paylaşılan bilgilerin umut verici olduğunu ifade etti.
"Türkiye NATO için önemli"
Jeanne Shaheen, ABD Kongresi'nde Türkiye'nin NATO'daki rolünün genel olarak olumlu değerlendirildiğini belirtti.
Shaheen, demokrasi ve seçim süreçlerine ilişkin bazı endişelerin bulunduğunu ancak Türkiye'nin savunma sanayisinin NATO'ya katkısının takdir edildiğini söyledi.
Senatör Chris Coons da Türkiye konusunda demokrasi ve insan haklarına ilişkin kaygıların sürdüğünü dile getirdi.
"Türkiye F-35 üretimindeki yetkinliğini kanıtladı"
Cumhuriyetçi Senatör Mike Rounds ise Türkiye'nin savunma sanayisinin NATO açısından önemli olduğunu vurguladı.
Türkiye'nin F-35 savaş uçağının üretim sürecine dahil edilen ülkeler arasında yer almasının teknolojik kapasitesini gösterdiğini belirten Rounds, NATO'nun savunma üretim altyapısının güçlendirilmesinde Türkiye'nin katkısına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Rounds ayrıca Ukrayna savaşının mühimmat üretim kapasitesinin artırılması gerektiğini ortaya koyduğunu belirterek, Rusya'nın caydırılması için tüm müttefiklerin üretime katkı sunmasının önemine dikkat çekti.
"Putin NATO'yu zayıflatmak yerine güçlendirdi"
Mike Rounds, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in politikalarının NATO'yu zayıflatmak yerine güçlendirdiğini savundu.
İttifakın yeni üyeler kazandığını ve Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırdığını belirten Rounds, NATO'nun bugün daha güçlü bir dayanışma sergilediğini söyledi.
NATO'nun İran ve Hürmüz Boğazı'ndaki rolü
Senatör Jeanne Shaheen, NATO'nun Orta Doğu'daki olası rolüne ilişkin değerlendirmesinde, bazı müttefik ülkelerin Hürmüz Boğazı'nda deniz güvenliğine katkı sağlamayı değerlendirdiğini söyledi.
Shaheen, mevcut gerilimin bu süreci yavaşlatabileceğini ancak uluslararası desteğin sürmesinin İran'daki krizin müzakere yoluyla çözümüne katkı sağlayacağını ifade etti.
