Amerika Birleşik Devletleri (ABD) NATO Daimi Temsilcisi Büyükelçi Matt Whitaker, Türkiye ile ABD arasındaki savunma sanayii ilişkilerinde kırılma noktalarından biri olan F-35 savaş uçakları programına dair açıklamalarda bulundu. CNN televizyonuna mülakat veren Büyükelçi Whitaker, Ankara-Washington hattındaki F-35 krizinin çözümüne ve ABD Başkanı Donald Trump'ın konuya yaklaşımına ilişkin mesajlar verdi.
"Bence bu, gerçekleşmesi mümkün bir anlaşma"
ABD’de üretilen beşinci nesil F-35 savaş uçaklarının sahip olduğu üst düzey teknik bilgilerin Rusya’nın eline geçmesi riskiyle ilgili Kongre’nin taşıdığı güvenlik endişelerini anladığını ifade eden Whitaker, buna karşın sürecin olumlu sonuçlanabileceğine dair inancını şu sözlerle dile getirdi:
"Bence bu, gerçekleşmesi mümkün bir anlaşma. Bunun gerçekleşeceğini düşünüyorum. Türkiye ile olan bu ilişkiyi daha da güçlendirmeliyiz. ABD'nin kırmızı çizgileri var ancak Başkan Trump'ın F-35'lerin Türk ordusuna satışı konusunda doğru anlaşmanın yapılmasını sağlayacağına inanıyorum."
Türkiye'de düzenlenen NATO Zirvesi'ne dair gözlemlerini ve askeri ortaklık zeminini de paylaşan Whitaker, Türk ordusunun "çok kabiliyetli bir müttefik" ve "Batı ile tam entegre" bir yapıda olduğunu özellikle vurguladı.
"Trump ile Erdoğan bu anlaşmayı müzakere ediyor"
Büyükelçi Whitaker, F-35 savaş uçaklarının tedarik sürecinin onaylansa dahi lojistik ve üretim takvimi gereği zamana yayılacağına işaret ederek, "Türkiye programa geri alınsa ve yasal şartların tümünü yerine getirse bile bu uçakların hemen yarın teslim edilmeyceğini biliyorsunuz" uyarısında bulundu.
Mevcut yasal bariyerlere ve S-400 füze krizine de değinen Whitaker, şu ifadeleri kullandı:
"ABD yasaları, Türkiye'ye F-35 satışı konusunda S-400 hava savunma sistemini bir ön koşul olarak ortaya koyuyor. Başkan Trump'ın şu anda yaptığı şey ise Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bu anlaşmayı doğrudan müzakere etmek."
F-35 ambargosu 6 yıldır sürüyor
ABD Kongresi, yaklaşık 6 yıl önce (2020 yılında), Türkiye'nin Rusya'dan tedarik ettiği S-400 yüksek irtifa hava savunma füzelerine sahip olduğu sürece, F-35 müşterek taarruz uçağı programından resmi olarak çıkarılmasını ve uçakların teslimatının askıya alınmasını öngören yasa tasarısını kabul etmişti. Kongre, F-35’lere ait hassas radar ve görünmezlik verilerinin, S-400 radar sistemleri aracılığıyla Rusya’nın eline geçmesi riskini ana gerekçe olarak öne sürmüştü. Trump yönetiminin yürüttüğü bu yeni diplomatik trafik, 6 yıldır donmuş olan sürecin yeniden canlanabileceğine işaret ediyor.
