ABD Başkanı Donald Trump'ın akaryakıt fiyatlarını düşürmek amacıyla Rusya'dan dizel yakıt ithalatına yönelik kısıtlamaları geçici olarak gevşetmesi, küresel enerji piyasalarında yeni bir tartışma başlattı. ABD'li yatırım bankası Goldman Sachs, kararın ardından Rusya'dan gelebilecek ek dizel arzının fiyatlara etkisini değerlendirdi. Bankanın analizinde, Rusya kaynaklı ilave tedarikin piyasadaki arz sıkılığını tek başına belirgin ölçüde azaltamayacağı ifade edildi. Avrupa'nın stratejik rezervlerinden yapılabilecek olası bir satışın ise dizel fiyatları üzerinde daha güçlü bir etki oluşturabileceği belirtildi.
Rusya'dan dizel arzı fiyatları düşürmeye yeterli olacak mı?
Goldman Sachs'ın değerlendirmesine göre, Rusya'nın küresel piyasaya sağlayacağı ilave dizel miktarının fiyatlarda sert bir düşüşe yol açması beklenmiyor. Banka, ek arzın dizel piyasasındaki mevcut sıkılığı tek başına önemli ölçüde hafifletmek için yeterli olmayabileceğini bildirdi.
ABD'nin Rusya'dan dizel ithalatına ilişkin kısıtlamaları geçici olarak gevşetmesi, piyasaya ek yakıt sağlanmasının önünü açmayı amaçlıyor. Ancak Goldman Sachs'ın analizinde, yalnızca Rusya kaynaklı tedarik artışının küresel fiyatları belirgin biçimde aşağı çekemeyebileceği değerlendirmesi yer aldı.
Avrupa'nın stratejik rezervleri dizel fiyatlarını 11 dolar düşürebilir
Goldman Sachs, Avrupa'nın stratejik rezervlerinde bulunan dizel yakıtın bir bölümünü piyasaya sunması ihtimalini de hesapladı. Bankanın değerlendirmesine göre, Avrupa'nın rezervlerinden 50 milyon varil dizel satılması durumunda ABD'nin Meksika Körfezi kıyısındaki ve Avrupa'daki toptan dizel fiyatları varil başına yaklaşık 11 dolar gerileyebilir.
Söz konusu hesaplama, 50 milyon varillik bir rezerv satışının gerçekleşmesi varsayımına dayanıyor. Avrupa'nın bu miktarda dizeli piyasaya sunacağına ilişkin alınmış bir karar bulunduğuna dair bilgi ise paylaşılmadı. Dolayısıyla fiyatlardaki olası düşüş, gerçekleşmiş bir gelişmeden ziyade bankanın belirli bir senaryoya dayanan tahmini olarak değerlendiriliyor.
Trump'ın Rusya'dan dizel ithalatı kararı tartışma yarattı
ABD Başkanı Donald Trump, yükselen akaryakıt fiyatlarını düşürmek ve ülke içindeki yakıt arzını rahatlatmak amacıyla Rusya'dan dizel tedarikine yönelik bir anlaşma yaptı. Bu kapsamda ABD yönetimi, Rusya'nın yüz binlerce ton dizel ihraç edebilmesine imkân tanımak için Moskova'ya yönelik enerji yaptırımlarını geçici olarak gevşetme kararı aldı.
Karar, ABD Kongresi'nde Cumhuriyetçi ve Demokrat üyelerin tepkisiyle karşılandı. Eleştirilerde, Rusya'ya yönelik enerji kısıtlamalarının gevşetilmesinin Moskova'nın Ukrayna'daki savaşı sürdürmek için kullanabileceği gelirleri artırabileceği savunuldu.
Zelenskiy'den karara tepki, Trump'tan savunma
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de ABD'nin Rusya'dan dizel ithalatına yönelik kısıtlamaları gevşetme kararına tepki gösterdi.
Trump ise yöneltilen eleştirileri reddetti. Avrupa Birliği'nin geçmişte Rus enerjisi için milyarlarca dolar ödeme yaptığını hatırlatan ABD Başkanı, aldığı kararın kendi yönetiminin “Önce Amerika” yaklaşımıyla uyumlu olduğunu savundu.
Goldman Sachs'ın değerlendirmesinde ise Rusya'dan gelecek ilave dizel arzının fiyatları tek başına sert biçimde düşürmesinin beklenmediği, Avrupa'nın stratejik rezervlerinden olası bir satışın daha belirgin bir fiyat etkisi yaratabileceği belirtildi. Bankanın varil başına yaklaşık 11 dolarlık düşüş tahmini, Avrupa'nın 50 milyon varillik dizel rezervini piyasaya sunması senaryosuna dayanıyor.
