Anayasa Mahkemesi'nin Şubat 2026'da İspanya'ya yaptığı çalışma ziyaretinde karşılıklı ziyaretlerin devam etmesi yönünde varılan mutabakat kapsamında İspanya Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Inmaculada Montalbán Huertas başkanlığındaki heyet 15-16 Haziran tarihlerinde Türkiye'ye bir ziyaret gerçekleştirdi.
Özkaya ile Huertas ve beraberindeki heyet ilk olarak makamda bir araya geldi. Daha sonra ise heyetler arası görüşme yapıldı. AYM Başkanvekilleri Basri Bağcı ve İrfan Fidan ile AYM Üyeleri Engin Yıldırım, Recai Akyel, Yıldız Seferinoğlu, Selahaddin Menteş, Yılmaz Akçil, Ömer Çınar, Metin Kıratlı ve Genel Sekreter Murat Azaklı'nın yer aldığı görüşmelerde; olası iş birliği alanları, iyi uygulama örnekleri ve tecrübe paylaşımına ilişkin hususlar ele alındı.
AYM Başkanı Özkaya görüşmede yaptığı konuşmada, mahkemeler arasındaki ilişkilerin son yıllarda daha da güçlenmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek söz konusu ilişkilerin Türkiye ile İspanya arasındaki köklü dostluk ve iş birliğinin anayasa yargısı alanındaki güçlü bir tezahürü olduğunu ifade etti. Özkaya, Dünya Anayasa Yargısı Konferansı ve Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı bünyesinde ortak değerler ve hedefler doğrultusunda yürütülen çalışmaların da Mahkemeler arasındaki iş birliğinin pekiştirilmesinde ve karşılıklı ilişkilerin güçlendirilmesinde önemli rol oynadığını vurguladı.
Türkiye'de 2012 yılında uygulanmaya başlayan bireysel başvuru sisteminin oluşturulması sürecinde çeşitli Avrupa ülkelerinin tecrübelerinin incelendiğini aktaran Özkaya, bu kapsamda İspanya Anayasa Mahkemesi'nin anayasal şikayet mekanizmasının önemli referans kaynaklarından biri olduğunu ifade etti. Başkan Kadir Özkaya, bireysel başvuru sisteminin geçen süre içinde Türk anayasal düzeninin temel unsurlarından biri haline geldiğini belirterek, sistemin temel hak ve özgürlüklerin korunmasına ve hukuk devletinin güçlendirilmesine önemli katkılar sağladığını kaydetti.
"Anayasa Mahkemelerimiz, AİHM ile Ulusal Hukuk Düzenleri Arasında Bir Köprü Görevi Üstlenmektedir"
Özkaya, Türkiye ve İspanya'nın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ortak değerleri etrafında buluştuğunu hatırlatarak, "İnsan onurunun korunması, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması ve hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi yönündeki ortak taahhütlerimiz sürmektedir. Bu çerçevede Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları hem Türk hem de İspanyol hukuk sistemlerinin gelişiminde belirleyici bir etkiye sahiptir. Anayasa Mahkemelerimiz de AİHM ile ulusal hukuk düzenleri arasında bir köprü görevi üstlenmektedir. Temel haklara ilişkin anayasal güvencelerin yorumlanması ve uygulanmasında AİHM’in ortaya koyduğu ilkelerden yararlanılması, Avrupa ortak hukukunun güçlenmesine anlamlı katkılar sağlamaktadır" dedi.
"İspanya'nın Duyarlılığını Takdirle Takip Ediyoruz"
Kadir Özkaya, İspanya Anayasa Mahkemesi'nin anayasa yargısının saygın kurumlarından biri olduğunu belirterek Mahkemenin insan haklarının korunmasına, hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesine ve demokratik anayasal düzenin geliştirilmesine sunduğu katkıların uluslararası anayasa yargısı alanında takdirle karşılandığını söyledi.
Günümüzde savaşlar, çatışmalar ve insani krizlerin insan haklarının korunmasının önemini bir kez daha ortaya koyduğunu aktaran Özkaya, "Özellikle son dönemde Filistin'de yaşanan ağır insani trajedi karşısında uluslararası hukukun, insan haklarının ve sivillerin korunmasına yönelik hassasiyetin güçlü şekilde dile getirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda İspanya'nın ve İspanyol hukuk çevrelerinin uluslararası hukukun ve insan haklarının korunmasına yönelik duyarlılığını takdirle takip ediyoruz. Evrensel hukuk değerlerinin savunulmasına yönelik her çaba, daha adil ve daha barışçıl bir dünyanın inşasına katkı sağlamaktadır" ifadelerini kullandı.
Dijital dönüşüm, yapay zeka teknolojileri, kişisel verilerin korunması, ifade özgürlüğü ve çevresel haklar gibi güncel meselelerin anayasa mahkemeleri arasındaki iş birliğini her zamankinden daha önemli hale getirdiğine dikkati çeken Başkan Özkaya, imzalanan iş birliği anlaşmasına işaret ederek şunları söyledi:
"İş birliği anlaşmasını, yalnızca iki mahkeme arasındaki iş birliğinin geliştirilmesine yönelik bir belge olarak değil; demokrasiye, insan haklarına, hukukun üstünlüğüne ve evrensel adalet şiarına olan ortak bağlılığımızın da güçlü bir ifadesi olarak değerlendiriyoruz. İnanıyorum ki bu anlaşma; karşılıklı bilgi ve tecrübe paylaşımını artıracak, ortak bilimsel ve akademik çalışmaları teşvik edecek, hâkimlerimiz ve raportörlerimiz arasındaki mesleki ilişkileri güçlendirecek ve kurumlarımız arasındaki dostluğu daha da ileriye taşıyacaktır."
"Karşılıklı Ziyaretler Dostane İlişkileri Daha Da Güçlendirecek"
İspanya Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Inmaculada Montalbán Huertas ise Türkiye'de bulunmaktan duyduğu memnuniyeti ifade ederek ev sahipliği ve misafirperverliği için Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi'ne teşekkür etti. İki ülke Anayasa Mahkemeleri arasındaki karşılıklı ziyaretlerin mevcut bağları ve dostane ilişkileri daha da güçlendireceğine inandığını kaydeden Başkanvekili Huertas, bu tür ziyaretlerin tecrübe paylaşımına imkan sunarak anayasa yargısının gelişimine önemli katkılar sağlayacağını belirtti.
Türkiye ve İspanya arasındaki dostane ilişkilerin yargı alanındaki diyalog ve iş birliğine de olumlu şekilde yansıdığını aktaran Huertas, iş birliği anlaşmasının kurumsal ilişkileri daha ileri seviyeye taşıyacağına olan inancını dile getirdi. Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi ile kurulan yapıcı diyaloğun sürdürülmesine önem verdiklerini vurgulayan Huertas, iki ülke arasında tesis edilen güçlü ilişkilerin ortak projeler ve karşılıklı ziyaretlerle devam etmesi temennilerinde bulundu.
İkili İş Birliği Anlaşması İmzalandı
Söz konusu görüşmelerin ardından bilgi ve tecrübe paylaşımının sağlandığı çalışma oturumlarına geçildi. Ziyaret kapsamında iki ülke anayasa mahkemeleri arasındaki iş birliği ve diyaloğun en üst seviyeye çıkarılması, bilgi ve tecrübe paylaşımında bulunulması amacıyla ikili iş birliği anlaşması imzalandı.
Erdoğan İspanya Aym Heyetini Kabul Etti
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Anayasa Mahkemesi'nin daveti üzerine Türkiye'de bulunan İspanya Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Inmaculada Montalbán Huertas ve beraberindeki heyeti kabul etti. Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde gerçekleşen kabulde Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya da yer aldı. İspanya Anayasa Mahkemesi heyeti ayrıca Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez ve Danıştay Başkanı Zeki Yiğit ile de bir araya geldi.
