Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, teknoloji şirketi Meta hakkında yürütülen kapsamlı soruşturmada ilk resmi tespitlerini kamuoyuyla paylaştı. Yapılan açıklamada, Facebook ve Instagram platformlarında yer alan bağımlılık yapıcı tasarımların, AB'nin katı dijital normlarını belirleyen Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ettiğine dair güçlü ön bulgulara ulaşıldığı bildirildi.
Sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma sağlığı tehdit ediyor
AB Komisyonu tarafından hazırlanan ön raporda; Facebook ve Instagram'da entegre olarak sunulan sonsuz kaydırma (infinite scroll), videoların otomatik oynatılması, anlık bildirimler ve yüksek düzeyde kişiselleştirilmiş algoritmik öneri sistemlerinin kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerinde oluşturduğu risklerin şirket tarafından yeterince değerlendirilmediği vurgulandı.
Açıklamada, bu tasarım unsurlarının ve kişiselleştirilmiş içerik yöntemlerinin, kullanıcıların platformlarda normalden çok daha uzun süre kalmasına doğrudan zemin hazırladığı aktarıldı. Söz konusu algoritmik yapıların, bireylerde sağlıksız kullanım alışkanlıklarını ve durdurulamaz, zorlayıcı kullanım davranışlarını sistematik olarak teşvik ettiği kaydedildi.
Çocukların gece kullanımı göz ardı edildi
Yayınlanan ön bulgularda Meta'nın, özellikle en hassas grup olan çocuklara yönelik koruma tedbirlerinde yetersiz kaldığı savunuldu. Şirketin, çocuk yaştaki kullanıcıların gece geç saatlerde Instagram veya Facebook'ta geçirdikleri süreye ilişkin elindeki mevcut verileri ve uyarıları göz ardı ettiğine işaret edilen açıklamada, "Meta'nın mevcut risk azaltma önlemleri, bağımlılık yapıcı tasarımından kaynaklanan risklerle etkili bir şekilde mücadele edilmediğini göstermektedir" ifadesine yer verildi.
AB Komisyonu, Meta'nın çocukların ve gençlerin esenliğini korumak adına Facebook ve Instagram'ın temel ara yüz tasarımında ve algoritmik işleyişinde köklü değişikliğe gitmesi gerektiğinin altını çizdi.
Küresel cironun yüzde 6'sına kadar para cezası gündemde
Komisyon, paylaşılan bu bulguların soruşturmanın nihai sonucu olmadığını, idari sürecin devam ettiğini ve Meta'nın bu iddialara karşı resmi savunmasını sunma hakkı bulunduğunu anımsattı.
Ancak yasal sürecin tamamlanmasının ardından Komisyonun resmi bir ihlal kararı vermesi durumunda, Dijital Hizmetler Yasası hükümleri uyarınca Meta'ya küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar ulaşabilecek milyarlarca avroluk idari para cezası uygulanabileceği resmi olarak hatırlatıldı.
