Anayasa Mahkemesi (AYM), Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) 15 Temmuz darbe girişiminin ardından yargılanan eski Genelkurmay Personel Başkanı Korgeneral İlhan Talu'nun bireysel başvurusunu karara bağladı. Yüksek Mahkeme, Talu'ya geçmiş dönemde ödenen emekli aylıklarının geri istenmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Karara konu olayda, Milli Savunma Bakanlığı (MSB) tarafından resen emekli edilen Talu'ya 15 Ağustos 2016'dan itibaren emekli aylığı bağlandı. Ancak daha sonra resen emeklilik işleminin iptal edilmesi üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ilgili dönemde yapılan ödemeleri yersiz ödeme olarak değerlendirdi ve 69 bin 895,29 TL borç çıkardı.
AYM, idarenin kendi inisiyatifiyle gerçekleştirdiği emeklilik işlemleri nedeniyle yapılan ödemelerin geri istenmesinin başvurucuya aşırı bir külfet yüklediği sonucuna ulaştı.
İlhan Talu'ya 69 bin 895 TL emekli aylığı borcu çıkarıldı
FETÖ'nün 15 Temmuz darbe girişimi sırasında Genelkurmay Karargâhı'nda yaşanan olaylara ilişkin davada yargılanan eski Korgeneral İlhan Talu, Kara Kuvvetleri Komutanlığında görev yaparken 2016 yılında çıkarılan kanun hükmünde kararnameyle (KHK) kamu görevinden çıkarıldı.
Milli Savunma Bakanlığı tarafından resen emekli edilen Talu'ya 15 Ağustos 2016 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlandı.
MSB, 24 Nisan 2017'de, KHK ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilen kişilerin resen emekli edilmesinin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle bu işlemlerin iptal edildiğini SGK'ye bildirdi. Bunun üzerine SGK, Talu'nun resen emeklilik işlemini ve buna bağlı olarak emekli aylığı bağlanması işlemini iptal etti.
Talu'ya, isteğe bağlı emeklilik başvurusunda bulunabileceği bildirildi. Başvurunun ardından 1 Haziran 2017 tarihinden itibaren kendisine yeniden emekli aylığı bağlandı.
SGK, önceki dönemde yapılan ödemeleri geri istedi
SGK, Talu'ya 1 Haziran 2017'den itibaren aylık bağlandığı gerekçesiyle 15 Ağustos 2016 ile 31 Mayıs 2017 arasında yapılan 69 bin 895,29 TL tutarındaki ödemeyi yersiz ödeme olarak değerlendirdi.
Bu tutarın 23 bin 413,69 TL'lik aylık ödemesi ve 6 bin 8,24 TL'lik ikramiye farkından mahsup edilmesinin ardından kalan 40 bin 473,36 TL'nin, emekli aylığının dörtte biri oranında kesinti yapılarak tahsil edilmesine karar verildi.
İlhan Talu, 20 Ekim 2016'da emeklilik dilekçesi verdiğini belirterek borç çıkarılmasına itiraz etti. İşlemin hukuka aykırı olduğunu savunan Talu, iptal istemiyle Ankara 6. İdare Mahkemesinde dava açtı.
Mahkeme, 18 Mayıs 2017 tarihli emeklilik başvurusunu esas alarak Talu'ya 1 Haziran 2017'den itibaren aylık bağlandığını belirtti ve davayı reddetti. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 11. İdari Dava Dairesi de istinaf başvurusunu kesin olarak reddetti.
Bunun üzerine Talu, emekli aylıklarının geri istenmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla AYM'ye bireysel başvuruda bulundu.
AYM: Emekli aylıklarının iadesi başvurucuya aşırı külfet yükledi
Anayasa Mahkemesi, değerlendirmesinde daha önce verdiği Şaban Umut ve diğerleri kararında ortaya koyduğu ilkeleri dikkate aldı.
AYM'nin gerekçesinde, başvurucunun kamu görevinden çıkarıldığı sırada emeklilik şartlarını taşıdığı konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığına dikkat çekildi.
İdarenin kendi inisiyatifiyle resen emeklilik işlemi gerçekleştirdiği ve bu işlem sonucunda başvurucuya emekli aylığı bağlandığı belirtildi. Başvurucunun, aylık bağlanması işleminde herhangi bir kusurunun bulunduğunun ileri sürülmediği de vurgulandı.
Mahkeme, resen emeklilik işleminin iptal edilmesinin ardından başvurucunun kısa süre içinde yeniden emeklilik talebinde bulunduğunu hatırlattı.
AYM'nin gerekçesinde, idarenin kendi tesis ettiği ve daha sonra hatalı olduğunu değerlendirdiği işlemleri iptal etmesinden kaynaklanan olumsuz sonuçların başvurucuya yüklenmesinin aşırı bir külfet oluşturduğu ifade edildi.
Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verildi
Anayasa Mahkemesi, somut olayda kamu yararı ile bireyin hakları arasında kurulması gereken makul dengenin başvurucu aleyhine bozulduğu sonucuna ulaştı.
Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
Kararın bir örneğinin, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 6. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildi.
Yeniden yargılama kararı, ihlalin sonuçlarının giderilmesine yönelik bir hukuki süreç anlamına geliyor. Karar, borç tutarının doğrudan ve kendiliğinden iade edildiği şeklinde değerlendirilmemeli.
İlhan Talu, Genelkurmay çatı davasında müebbet hapis cezası almıştı
Eski Genelkurmay Personel Başkanı Korgeneral İlhan Talu, 15 Temmuz darbe girişimi sırasında Genelkurmay Karargâhı'nda yaşanan eylemlere ilişkin, aralarında sözde Yurtta Sulh Konseyi üyelerinin de bulunduğu 221 sanıklı davada yargılandı.
Talu, söz konusu davada anayasal düzeni ihlal suçundan müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Hakkında verilen müebbet hapis cezası, Yargıtay 3. Ceza Dairesi tarafından da onandı.
