Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumunun yüksek düzey haftası 22 Eylül'de New York'taki BM Genel Merkezi'nde başlayacak.
Genel görüşmeler 22-26 Eylül ile 28 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek. BM'nin resmi takvimine göre yüksek düzey haftası ise 22-29 Eylül arasında düzenlenecek.
BM'nin 193 üyesinin liderleri ve üst düzey temsilcileri, küresel gündemdeki gelişmelere ilişkin mesajlarını Genel Kurul kürsüsünden paylaşacak.
Genel Kurulun teması: "Güveni Yeniden Tesis Etmek"
81. oturumun teması "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten Birleşmiş Milletler" olarak belirlendi.
Oturuma Bangladeş'ten Khalilur Rahman başkanlık ediyor. BM'nin resmi açıklamasında, bu yılki toplantıların küresel iş birliğini canlandırma, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne ivme kazandırma ve barış, eşitlik ve insan onuru için ortak hareketi güçlendirme amacı taşıdığı belirtildi.
Erdoğan BM Genel Kurulu'nda Türkiye'yi temsil edecek
Türkiye'yi Genel Kurul görüşmelerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın temsil etmesi bekleniyor.
Genel Kurul'da Brezilya'nın ilk konuşmayı yapması, ardından ev sahibi ABD'nin söz alması geleneksel uygulama olarak sürüyor. BM kaynaklarına göre Brezilya, 1955'ten bu yana genel görüşmelerin açılış konuşmasını yapan ülke konumunda bulunuyor.
Gazze ve Orta Doğu gündemin başında
Bu yılki Genel Kurul toplantılarında devam eden savaşlar ve bölgesel krizlerin önemli gündem maddeleri olması bekleniyor.
Gazze'deki savaş ve insani durumun yanı sıra İran ile yaşanan çatışmalar, Rusya-Ukrayna savaşı, Sudan'daki iç savaş ve insani kriz, Myanmar'daki gelişmeler ve Haiti'deki güvenlik sorunları liderlerin gündeminde olacak.
Reuters'ın değerlendirmesine göre 81. Genel Kurul, Orta Doğu'daki savaşlar ve Ukrayna'daki çatışmanın yanı sıra yapay zekanın oluşturduğu risklerin de öne çıkacağı bir toplantı olacak.
Mahmud Abbas Genel Kurul'a video mesajla katılacak
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın New York'taki Genel Kurul toplantısına fiziksel olarak katılması beklenmiyor.
ABD'nin Abbas ve bazı Filistinli yetkililere vize vermemesinin ardından BM Genel Kurulu, Abbas'ın video mesaj yoluyla toplantıya hitap etmesine izin verdi. BM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada karar 152 oyla kabul edildi; 3 ülke karşı oy kullanırken 4 ülke çekimser kaldı.
Avrupa Birliği de ABD'nin Filistinli yetkililere yönelik vize kararını yeniden değerlendirmesi çağrısında bulundu.
Yapay zeka ve teknoloji dönüşümü de gündemde
Genel Kurul'da yalnızca savaş ve güvenlik konuları değil, yapay zeka ve teknolojik dönüşüm de ele alınacak.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Genel Kurul öncesinde yapay zekanın kontrolsüz gelişimine ilişkin uluslararası koordinasyon ve yönetişim çağrısını yineledi.
İklim değişikliği, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, kalkınma finansmanı, küresel sağlık, pandemi hazırlığı, nükleer silahsızlanma ve uluslararası güvenlik de toplantıların başlıca başlıkları arasında bulunuyor.
İklim, deniz seviyesinin yükselmesi ve pandemi için özel toplantılar
81. oturum kapsamında çeşitli konularda üst düzey toplantılar da gerçekleştirilecek.
BM'nin resmi programına göre 23 Eylül'de iklim eylemi ve adil dönüşüm, 24 Eylül'de deniz seviyesinin yükselmesinin oluşturduğu tehditler, 25 Eylül'de pandemi önleme, hazırlık ve müdahale kapasitesi ele alınacak. 28 Eylül'de ise Durban Deklarasyonu ve Eylem Programı'nın 25. yıl dönümü dolayısıyla toplantı yapılacak.
Guterres BM Genel Kurulu'na son kez hitap edecek
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, görev süresinin 31 Aralık 2026'da sona erecek olması nedeniyle 81. Genel Kurul kapsamında son kez bu sıfatla konuşacak.
Guterres'in görev süresinin sona ermesinin ardından BM'nin yeni genel sekreterinin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması planlanıyor.
Yeni genel sekreterin belirlenmesine ilişkin süreç de devam ediyor. BM Güvenlik Konseyi'nin tavsiye edeceği adayın Genel Kurul tarafından atanması gerekiyor.
BM Genel Kurulu'nda küresel krizler masaya yatırılacak
81. Genel Kurul, savaşlar, ekonomik eşitsizlikler, iklim değişikliği, yapay zeka ve küresel sağlık gibi farklı alanlardaki sorunların aynı diplomatik zeminde ele alınacağı toplantılara sahne olacak.
