Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cem Özkan, son günlerde bazı bölgelerde gözlemlenen çekirge yoğunluğunun bir "istila" olmadığını ve görülen türlerin Türkiye'de yaşayan yerli çekirgeler olduğunu açıkladı. Yükseköğretim Kurulundan (YÖK) yapılan yazılı açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Prof. Dr. Özkan, çekirge sayısındaki artışın ani sıcaklık ve nem değişimlerinden kaynaklandığını belirterek, 10 ila 15 gün içinde popülasyonun kendiliğinden azalabileceğini kaydetti.
"İstilacı olması için egzotik tür olması gerekir"
Toplumda çekirgelerin yüksek katlara çıkması, zıplaması ve boyutları nedeniyle insanlara zarar verebileceği yönünde bir endişe oluştuğunu ifade eden Prof. Dr. Cem Özkan, dünyada 10 binden fazla, Türkiye'de ise 150'den fazla çekirge türünün bulunduğunu aktardı. Bazı çekirge türlerinin toplu yaşama ve hızlı çoğalma yeteneğine sahip olduğunu belirten Özkan, mevcut tablonun istila olarak değerlendirilemeyeceğini vurgulayarak şunları kaydetti:
"Yapılan çalışmalarda bunun istilacı bir tür olmadığı görülüyor. 'İstilacı' diyebilmemiz için Türkiye'de yaşamayan, egzotik bir tür olması gerekir. Bu yerli bir tür. Dolayısıyla şu anda çiftçilerin korkacağı bir durum söz konusu değil. Ancak çiftçilerimiz böcekleri sürekli izlemeli, yoğunluk ekonomik zarar eşiğine geldiğinde gerekli mücadele yapılmalı."
Artışın ana nedenini açıkladı
Çekirgelerin soğukkanlı (poikilotermal) canlılar olmaları sebebiyle hava sıcaklıklarından doğrudan etkilendiğini belirten Özkan, popülasyondaki yükselişin iki temel nedeninin ani sıcaklık artışı ile yıl içindeki yağış ve nem artışı olduğunu bildirdi.
1-2 santigrat derecelik bir sıcaklık artışının bile böcek popülasyonunu 3 ila 5 kat artırabileceğine dikkati çeken Özkan, popülasyonlardaki bu ani dalgalanmaların küresel iklim değişikliği ve ekolojik dengenin bozulmasıyla ilişkili olduğuna işaret etti.
"Bilinçsiz ilaçlama direnç geliştirebilir"
Çekirgelerin insanlar için zehirli olmadığını ve insanlara saldırmadığını vurgulayan Özkan, ev ve binalara girişleri engellemek için sineklik kullanılmasını tavsiye etti. Bireysel ilaçlamalara karşı uyarıda bulunan Özkan, bilinçsiz tarım ilacı kullanımının zararlılarda direnç gelişimine yol açarak sorunu daha da büyütebileceğini ifade etti.
Gerekli müdahalelerin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından takip edildiğini hatırlatan Prof. Dr. Özkan, sürecin seyrine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
"Ekonomik zarar eşiği geçildiğinde gerekli müdahaleler yapılacaktır. Tarımsal alanda popülasyon çok artarsa kayıplar olabilir, bu konuyla Tarım ve Orman Bakanlığı ilgileniyor. Şu anda panik olacak bir şey yok. Sıcaklık geçince denge kurulacak. 10-15 gün içinde çekirge sorununun kendiliğinden azalacağını düşünüyorum."
Doğal denge ve kuş popülasyonunu işaret etti
Çekirge artışıyla eş zamanlı olarak martı ve karga sayısında da yükseliş gözlemlendiğine değinen Özkan, doğadaki canlıların birbirleriyle denge halinde olduğunu belirtti. Özellikle İstanbul'daki durumun bir süre takip edilmesi gerektiğini kaydeden Özkan, kuşların çekirgelerle beslenmesi vasıtasıyla ekolojik dengenin yeniden kurulacağını dile getirdi.
İklim değişikliğinin küresel ölçekte böcek göçlerini tetiklediğini belirten Özkan, sıcaklık artışlarına bağlı olarak ilerleyen dönemlerde Türkiye'de daha önce görülmeyen bitki ve böcek türlerinin de bölgeye kayabileceğini sözlerine ekledi.
