Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Parti Meclisi (PM) Üyesi Erhan Adem, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği" ve buna bağlı uygulama tebliğine ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı. Yeni mevzuatın satır aralarında laboratuvar ortamında geliştirilen gıdalara alan açıldığını öne süren Adem, tarım yönetiminin kamuoyuna karşı şeffaf davranmadığını savundu.
"Bürokrasi kontrollü geçiş altyapısı kuruyor"
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın kısa süre önce yaptığı "Yapay et diye bir gündemimiz hiç olmadı, bundan sonra da olmayacak" şeklindeki beyanatını hatırlatan CHP'li Erhan Adem, yeni yönetmeliğin bu söylemle çeliştiğini iddia etti. Adem, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Bir taraftan 'kesinlikle gündemimizde yok' açıklamaları yapılırken, diğer taraftan ilgili mevzuat ile yapay et sofralarla buluşturulacak. Yayımlanan yönetmelik incelendiğinde, doğrudan hücre kültürü ve doku kültürü yoluyla üretilen gıdalara ilişkin açık hukuki tanımların mevzuata dahil edildiği görülmektedir. Bu durum, kamuoyuna verilen siyasi mesaj ile bakanlık bürokrasisinin hazırladığı teknik altyapı arasında dikkati çekici bir uyumsuzluğu ortaya koymaktadır.
Eğer gerçekten böyle bir gündem yoksa, neden laboratuvar ortamında üretilen gıdaların Türkiye’de izin süreçlerini düzenleyen ayrıntılı bir mevzuat hazırlanmıştır? Daha da önemlisi, bu düzenleme yalnızca teorik bir tanımlama içermemekte; aynı zamanda üretim, ithalat, bilimsel komisyon değerlendirmesi ve izin mekanizmalarını da kurmaktadır. Bu da fiilen, 'yasaklama' değil 'kontrollü geçiş altyapısı' anlamına gelmektedir. Bakanlık kamuoyuna net ve şeffaf davranmak zorundadır."
"Yapay et ifadesi teknik terimlerle gizleniyor"
Bakanlığın toplumsal hassasiyetler nedeniyle terminolojik bir gizleme taktiği yürüttüğünü savunan Adem, bağımsız gıda politikalarının tehlikeye girebileceğini belirterek açıklamalarını şöyle sürdürdü:
"Bakanlık bürokrasisinin kamuoyundan kaçırılırcasına teknik ifadelerle son derece stratejik düzenlemeleri sessiz sedasız yürürlüğe koyması ciddi bir yönetim problemidir. 'Yapay et' ifadesini kullanmaktan özellikle kaçınılıp, bunun yerine uluslararası literatürde aynı anlama gelen teknik tanımların tercih edilmesi, toplumdaki hassasiyetlerin farkında olunduğunu göstermektedir. Ancak mesele terminolojiyle gizlenebilecek kadar basit değildir.
Tarım politikaları küresel şirketlerin taleplerine göre değil, milletin sağlığına, üreticinin geleceğine ve toplumun hassasiyetlerine göre şekillenmelidir. Ayrıca Avrupa Birliği mevzuatındaki değişikliklerin Türkiye’deki süreçlere doğrudan etki edebilmesine imkân tanıyan düzenlemeler de dikkati çekicidir. Bu durum, ilerleyen süreçte Türkiye’nin kendi bağımsız gıda politikalarını ne ölçüde koruyabileceği konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirecektir."
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın satır aralarına saklanmadan, toplumun şeffaflık talebine yanıt vermesi gerektiğini belirten Erhan Adem, yazılı açıklamasının sonunda bakanlığa şu soruları yöneltti:
-
Bakanlığın "çalışmamız yok" açıklamasına rağmen bu yönetmelik hangi süreçte hazırlanmıştır?
-
Hücre kültürüyle üretilen gıdalar için neden özel izin mekanizması kurulmuştur?
-
Bu düzenlemeler hazırlanırken hangi şirketler, kurumlar veya uluslararası yapılarla görüşülmüştür?
-
Toplum sağlığı, etik kaygılar ve yerli hayvancılık sektörü üzerindeki etkiler konusunda hangi analizler yapılmıştır?
-
Türkiye’nin geleneksel tarım ve hayvancılık yapısı bu süreçten nasıl korunacaktır?
