CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye'nin temel gıda maddelerinden biri olan nohutta üretici fiyatları ile market rafları arasındaki makasın açıldığını ve yerli üreticinin artan maliyetler karşısında ezildiğini ifade etti.
"2025 yılında ithal nohuda 262 milyon dolar ödendi"
TÜİK Bitkisel Üretim verilerine göre 2026 yılında 510 bin ton nohut rekoltesi beklendiğini aktaran Gürer, ithalat rakamlarındaki artışı şu verilerle paylaştı:
"Nohut ithalatının son 5 yılda yaklaşık 4 kat artması, ülkemizdeki arz açığının boyutunu açıkça gösteriyor. 2025 yılında 330 bin 737 ton ithal nohuda 262 milyon 123 bin dolar ödendi.
Rusya'dan, Meksika'dan, Kanada'dan ve Kazakistan'dan nohut ithal ediyoruz; buna karşın Irak'a, Suriye'ye ve Pakistan'a nohut ihraç ediyoruz. Kendi kendine yetebilecek potansiyeli olan bir ülkede bu tablo yanlış planlamanın sonucudur."
"Üreticide 28-42 lira, markette 120-170 lira"
Tarladan sofraya uzanan tedarik zincirindeki fiyat uçurumuna değinen Gürer, yüksek girdi maliyetlerine rağmen üreticinin eline geçen paranın yetersiz kaldığını vurguladı:
Üretici nohudun kilogramını kalite ve bölgesine göre ortalama 28 ila 42 TL arasında satıyor. Yozgat'ta hasat edilen ürün 32 TL seviyesinden alıcı buluyor.
Tüketici market raflarında aynı ürünü 120 ila 170 TL arasında değişen etiketlerle satın almak zorunda kalıyor.
Tohum ve ilaç fiyatları katlandı; 2024'te tonu 25 bin TL olan tohumluk 2026'da 65 bin TL'ye, ilaç maliyeti ise 15 bin TL'den 35 bin TL'ye çıktı.
"TMO çiftçinin yanında durmalı"
Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) üreticiyi koruyacak adımlar atması gerektiğini belirten Gürer, açıklamalarını şöyle tamamladı:
"Nohut aslında ülkemizin birçok yerinde rahatlıkla yetişebilen bir ürün. Ancak üretici para kazanamayınca ürün desenini değiştiriyor, nohut ekiminden vazgeçiyor. TMO'nun girdi maliyetlerini ve makul kâr payını gözeterek piyasaya girmesi ve çiftçinin yanında durması şarttır.
Üretenin kazanmadığı, tüketenin pahalı ürün aldığı ve en yoğun tükettiğimiz baklagilde dahi krizin yaşandığı bir süreçteyiz. İthalatla günü kurtarma politikaları terk edilmeli, yerli üretici desteklenmelidir."
