Engelli vatandaşlara tanınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetiyle araç alım sürecinde yaşanan "vefat saati" tartışmalarına yargı son noktayı koydu. Danıştay, işlemler sürerken hayatını kaybeden vatandaşların mirasçılarına kesilen vergi cezalarını durduracak emsal bir karar yayımladı.
Dava konusu olayda, yüzde yüz engelli raporu bulunan bir vatandaş, mevzuatın kendisine tanıdığı hakla ÖTV istisnalı bir araç satın aldı. Ancak kaderin cilvesiyle, aracın trafik tescil işlemlerinin yapıldığı gün hak sahibi vatandaş hayatını kaybetti. Nakil Vasıtaları Vergi Dairesi Müdürlüğü yaptığı incelemede, tescil işleminin mürisin (ölen kişinin) vefat saatinden sonra gerçekleştiğini tespit etti. Bu tespitle birlikte istisna şartlarının ortadan kalktığını savunan vergi dairesi, araç bedelinin yüzde 80’ine tekabül eden ÖTV tutarının mirasçılar tarafından ödenmesine karar verdi.
Yerel mahkeme ve İstinaf arasındaki görüş ayrılığı oluştu
Mirasçıların bu karara karşı açtığı davada yargı mercileri ikiye bölündü. İstanbul 9. Vergi Mahkemesi aracın satın alma ve faturalandırma süreçlerinin vefattan önce tamamlandığını belirterek vergi dairesinin işlemini iptal etti. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi (İstinaf) vefatın tescilden önce gerçekleşmesi nedeniyle muafiyetin düştüğünü ve verginin ödenmesi gerektiğini savundu.
Farklı vergi dava dairelerinden benzer konularda çelişkili kararlar çıkması üzerine konu, "aykırılığın giderilmesi" amacıyla Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun gündemine taşındı.
Danıştay: "İlk iktisap vefattan önce gerçekleşti"
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 4760 Sayılı ÖTV Kanunu’nun 7. maddesini titizlikle inceleyerek tarihi bir değerlendirme yaptı. Kurul, aracın fiziken teslimi veya tescili vefat saatinden sonra olsa bile, satış sözleşmesinin kurulması ve bedelin ödenmesi gibi temel işlemlerin müris hayattayken yapılmış olmasını esas aldı.
Kararda, "aracın ilk iktisabı" sürecinin vefattan önce hukuken başladığı ve tamamlandığı tespit edildi. Bu nedenle, sadece tescil saatinin vefattan sonra olması sebebiyle mirasçılara vergi yüklenmesinin kanunun ruhuna ve hukuka aykırı olduğuna hükmedildi.
