DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), TÜİK’in haziran ayı enflasyon rakamlarını kamuoyuna duyurmasının ardından hazırladığı "Enflasyon Haber Bülteni"ni yayımladı. TÜİK verilerine göre yıllık enflasyonun yüzde 32,11, on iki aylık ortalamalara göre değişimin yüzde 32,03, aylık artışın yüzde 0,99 ve bir önceki yılın aralık ayına göre artışın yüzde 17,76 olarak gerçekleştiği anımsatılan bültende; enflasyonun dar gelirli kesimler üzerindeki alım gücü kaybı, resmi verilerin şaibeli durumu ve harcama gruplarındaki fiyat değişimleri analiz edildi.
Maaş farkları belli oldu: İşçi emeklisine yüzde 17,76, memura yüzde 13,52
Bültende, TÜİK tarafından açıklanan altı aylık enflasyon verilerinin memur ve emeklilerin maaş ile aylıklarına yapılacak artışın temelini oluşturduğu ifade edildi. Bu kapsamda yasal olarak uygulanacak resmi oranlar bültende şu şekilde aktarıldı:
"Buna göre işçi (SSK) ve Bağ-Kur emeklilerine yüzde 17,76 oranında enflasyon farkı uygulanacakken, memur ve memur emeklilerine uygulanacak oran yüzde 13,52 oldu."
"Enflasyon, gelir dağılımını bozucu işlev görüyor"
Türkiye’de birkaç yıldır devam eden yüksek enflasyonun dar gelirlilerin ve işçilerin alım güçlerinin düşmesine yol açtığı aktarılan bültende, enflasyonun artış hızındaki yavaşlamanın fiyatların gerilediği anlamına gelmediği vurgulanarak şu değerlendirme yapıldı:
"Büyük ölçüde baz etkisi nedeniyle enflasyonun artış hızı yavaşlamış olsa da fiyatlar artmaya devam ediyor. Enflasyonun artış hızındaki düşüş fiyatların düşmesi anlamına gelmiyor. Dahası enflasyon farklı toplumsal sınıf ve kesimleri farklı etkiliyor. Dar gelirlilerin alım gücünü çok daha fazla düşürüyor ve gelir dağılımını bozucu bir işlev görüyor."
Asgari ücret ve emekli aylıklarındaki net kayıp açıklandı
Yüksek enflasyonun çalışanların ve emeklilerin mutfağına yansıyan net erime miktarları, bültende somut rakamlarla ortaya konuldu. Haziran ayı itibarıyla yaşanan alım gücü kayıpları hakkında bültende şu detaylar paylaşıldı:
"Haziran ayı itibarıyla asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybının 4 bin 986 lira olduğu, en düşük emekli aylığının ise aynı dönem itibarıyla 3 bin 552 lirasını kaybettiği aktarıldı."
"TÜİK'in resmi verilerindeki şaibe devam ediyor"
Resmi enflasyon oranlarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığına dair süregelen tartışmalara da değinilen raporda, TÜİK'in geçmiş dönemdeki veri kararlarına atıfta bulunularak şu ifadelere yer verildi:
"Öte yandan resmi enflasyon verileri konusundaki şaibe devam ediyor. TÜİK’in Haziran 2022’de madde fiyat listesini açıklamaktan vazgeçmesi nedeniyle enflasyon verileri daha da tartışmalı hale gelmişti. TÜİK’in şaibeli enflasyon verilerine göre bile Türkiye’de enflasyon yüksek seyretmeye devam ediyor."
Yıllık en yüksekartış eğitimde, aylık lider gıda
Haziran ayı verilerine göre ana harcama gruplarında yaşanan fiyat hareketliliklerinin de incelendiği bültende, yıllık ve aylık bazda öne çıkan artışlar şu verilerle açıklandı:
-
Yıllık En Yüksek Artış: Yıllık enflasyonun en yüksek görüldüğü harcama grubu yüzde 46,14 ile eğitim oldu.
-
Aylık En Yüksek Artış: Aylık bazda en yüksek artışın görüldüğü harcama grubu yüzde 3,46 ile gıda ve alkolsüz içecekler olarak gerçekleşti.
-
Aylık İkinci En Yüksek Artış: Aylık yüksek artışın görüldüğü ikinci grup ise yüzde 2,30 ile konut oldu.
