Ella Nedir?
Ella, korunmasız cinsel ilişkiden sonra gebeliği önlemek için kullanılan bir acil doğum kontrol hapıdır. Halk arasında “ertesi gün hapı” olarak bilinen bu ilaç, cinsel ilişkiden sonraki 120 saat (5 gün) içerisinde kullanıldığında etkili olabilir.
Ella, içerisinde ulipristal asetat adlı etken maddeyi barındırır. Bu madde, yumurtlamayı geciktirerek ya da engelleyerek döllenmeyi önler. Reçeteyle satılır ve tek doz halinde kullanılır.
Ella Ne İşe Yarar?
Ella, planlanmamış veya korunmasız cinsel ilişki sonrası acil durumlarda kullanılır. Aşağıdaki durumlar için uygundur:
-
Prezervatifin yırtılması veya kayması
-
Doğum kontrol hapının atlanması
-
Korunmasız cinsel ilişki
-
Cinsel saldırı sonrası acil korunma ihtiyacı
Önemli: Ella, gebeliği sonlandırmaz. Yani kürtaj ilacı değildir. Sadece döllenmeyi önleyici bir etkisi vardır.
Ella Nasıl Kullanılır?
-
Ella, ilişkiden sonraki en geç 120 saat içinde alınmalıdır.
-
Ne kadar erken alınırsa o kadar etkilidir. İlk 24 saatte alınması en idealidir.
-
Tek dozluk bir tablettir; sadece bir adet alınması yeterlidir.
-
Aç ya da tok karnına alınabilir.
Ella alındıktan sonra kusma yaşanırsa (özellikle 3 saat içinde), hapın etkisi azalabilir ve yeniden alınması gerekebilir.
Ella'nın Etkisi ve Başarı Oranı
Araştırmalara göre Ella, doğru şekilde kullanıldığında %85-95 oranında gebeliği önleyebilir. Ancak bu oran, ilacın ilişkiden ne kadar süre sonra alındığına bağlı olarak değişebilir.
Ella, yumurtlama gerçekleşmeden önce alındığında daha etkilidir. Yumurtlama başladıysa ilacın etkisi azalabilir.
Ella’nın Yan Etkileri Nelerdir?
Ella’nın yan etkileri kişiden kişiye değişebilir. Yaygın yan etkiler şunlardır:
-
Baş ağrısı
-
Mide bulantısı
-
Karın ağrısı
-
Adet döngüsünde değişiklik (gecikme, erken olma vb.)
-
Göğüslerde hassasiyet
-
Yorgunluk
Bu yan etkiler genellikle kısa sürelidir. Ancak aşırı rahatsızlık durumunda doktora başvurmak gerekir.
Adet Gecikmesi Olursa Ne Yapmalı?
Ella kullanımı sonrasında adet gecikmesi görülebilir. Eğer adet, beklenen tarihten 5-7 gün gecikirse ya da adet düzeni tamamen bozulursa, gebelik testi yapılması önerilir. Çünkü Ella tamamen garantili bir yöntem değildir.
Kimler Ella Kullanabilir?
-
18 yaş üstü kadınlar
-
Korunmasız ilişki yaşayanlar
-
Doğum kontrol yöntemini yanlış veya eksik kullananlar
Ancak şunlara dikkat edilmelidir:
-
Hamile olduğundan şüphelenenler kullanmamalıdır.
-
Düzenli doğum kontrol yöntemi yerine kullanılmamalıdır.
-
Emziren kadınlar kullanmadan önce doktora danışmalıdır.
Ella ile Diğer Ertesi Gün Hapları Arasındaki Fark Nedir?
Piyasada bulunan diğer ertesi gün haplarının çoğu levonorgestrel içerirken, Ella ulipristal asetat içerir. Bu fark sayesinde:
-
Ella, ilişkiden sonraki 120 saate kadar etkilidir (diğerleri genellikle 72 saat).
-
Daha güçlü ve uzun süreli etkiye sahiptir.
-
Yumurtlamaya daha yakın dönemlerde bile işe yarayabilir.
Ella Korunma Yöntemi Midir?
Hayır. Ella düzenli doğum kontrol yöntemi değildir. Sadece acil durumlar için kullanılır. Sürekli kullanılması önerilmez çünkü:
-
Hormonal dengeleri etkileyebilir.
-
Adet düzensizliklerine neden olabilir.
-
Yüksek dozda hormon içerdiğinden yan etkileri artabilir.
Ella Reçetesiz Satılır mı?
Türkiye’de Ella genellikle reçete ile satılır. Ancak bazı eczaneler özel durumlarda reçetesiz de verebilir. Kullanımı öncesinde eczacı ya da kadın doğum uzmanından bilgi alınması önerilir.
Ella, Bilinçli Kullanılması Gereken Acil Koruma Yöntemidir
Ella, istenmeyen gebeliklerin önlenmesinde etkili bir çözümdür; ancak bilinçsiz kullanım sağlık sorunlarına yol açabilir. Korunmasız ilişkilerde bir “çıkış yolu” değil, sadece bir acil durum çözümüdür. En güvenli ve etkili yaklaşım, düzenli ve bilinçli doğum kontrol yöntemleri kullanmaktır.
