Hämäläinen, “Finlandiya NATO’ya katıldı. Bu da güvenlik ve savunmada daha derin iş birliği imkânları açtı. Zaten oldukça aktif olan Finlandiya ile Türkiye arasındaki ilişkileri daha da canlandırmak istiyorum. Çok sayıda devam eden temasımız ve düzenli bir diyaloğumuz var” dedi.
Ticarette önceliklerden birinin ikili hacmi büyütmek olduğunu belirten Hämäläinen, “Finlandiya ile Türkiye arasındaki ticaret hacminin oldukça yüksek olduğunu görüyoruz, ancak daha fazlası için alan var. Türkiye, çelik, inşaat ve benzeri alanlarda çok güçlü bir aktör. Özellikle bu sektörler başta olmak üzere diğer sektörlerde de iş birliği yapmayı dört gözle bekliyoruz. 2023’te ticaretimiz 2,4 milyar avroya ulaştı” diye konuştu.
Türkiye’nin Arktik bölgeye yönelik artan ilgisi
NATO kapsamında Arktik başlığının öne çıktığını ifade eden Hämäläinen, “Türkiye’nin Finlandiya’nın coğrafi olarak bulunduğu Arktik bölgeye yönelik iş birliğine artan ilgisinden büyük memnuniyet duyuyoruz. Finlandiya’nın Türkiye’deki NATO üslerine personel göndermeyi hedefliyoruz. Gelecekte, umarız, Finlandiya’daki üsler için de aynı şeyi yapmayı amaçlıyoruz” dedi.
Türkiye’nin Avrupa güvenliğindeki hayati rolü
Avrupa güvenliği açısından Türkiye’nin rolünü “hayati” olarak nitelendiren Hämäläinen, “Bir NATO üyesi olarak Türkiye, güney kanadında çok büyük bir rol üstleniyor. Finlandiya da kuzey kanadında Rusya ile en uzun sınıra sahip ülke konumunda. Türkiye kesinlikle bu resmin bir parçası, bu iş birliğinin bir parçası” ifadelerini kullandı.
Savunma sanayi alanındaki iş birliğine de değinen Hämäläinen, “Yakın zamanda savunma sanayi alanında da bir iş birliği başlattık. Bu alanda ticarette çok geniş bir imkân yelpazesi olduğunu düşünüyorum. Finlandiya’da özellikle insansız hava araçlarına yönelik ilginin yüksek olduğunu söyleyebilirim” dedi.
Türkler Finlandiya’yı biliyor
Halklar arası temasların önemine işaret eden Hämäläinen, “Finlerin buraya gelip bu ülkeden öğrenmesi, Türklerin Finlandiya’ya gidip bizim ülkemizden öğrenmesi önemli. Türkler Finlandiya hakkında, Finlerin Türkiye hakkında bildiğinden daha fazla şey biliyor. Bu benim için olumlu bir sürpriz oldu” dedi.
“Lütfen bu kitabı okuyun”: Beyaz Zambaklar Ülkesinde
Finlandiya’ya duyulan ilgide ‘Beyaz Zambaklar Ülkesinde’ kitabının rolüne değinen Hämäläinen, “Atatürk’ün bu kitabı Türkiye için bu kadar temel ve bu kadar önemli gördüğünü öğrendiğimde gerçekten şaşırdım. Bu kitabın çok iyi bir Fince çevirisi de var ve ben de Finlandiya’da bunu yaymaya çalışıyorum. İnsanlara ‘Lütfen bu kitabı okuyun’ diyorum” ifadelerini kullandı.
Türkiye’ye dair izlenimlerini paylaşan Hämäläinen, “Genellikle insanlar Antalya’ya, Alanya’ya, yani tatil beldelerine seyahat ediyor. Oysa bu ülke hakkında daha fazla şey öğrenmemiz gerektiğini düşünüyorum, çünkü tarihi çok zengin” değerlendirmesinde bulundu.
Küçük şeylerle mutlu olan bir millet
Finlandiya’nın mutluluk sıralamasındaki yerini anlatan Hämäläinen, “Üst üste sekiz yıldır dünyanın en mutlu insanlarıyız. Gökyüzünden ayı indirmeye çalışmıyoruz. Küçük şeylerle, gündelik hayatın sıradan anlarıyla mutlu oluyoruz. İnsanların kurumlara ve otoritelere güven duyması çok önemli. Bir refah devleti var. Eğitim seviyesi yüksek. Toplumda eşitlik var” dedi.
Sauna, Finlandiya’da hayatın merkezinde
Hämäläinen, “Bunların her biri tek başına küçük şeyler olarak adlandırılamaz. Tüm bu unsurlar bir araya geldiğinde bize bu mutluluk duygusunu getiriyor. Ama bunun yanında çok önemli bir şey daha var, o da sauna. Çünkü saunada Finler rahatlar, yıkanır, sohbet eder ve sadece saunaya gitmenin keyfini çıkarır. Sauna toplumumuzun tam merkezinde yer alır” diye konuştu.
Kendisi için ideal sauna sıcaklığının 75 derece olduğunu belirten Hämäläinen, “Böylece orada uzun süre oturabilirsiniz ve yorulmazsınız. Sonra dışarı çıkarsınız, gölde yüzmeye gidersiniz. Geçmişte bebekler saunalarda doğardı. Tarihteki en hijyenik yer orasıydı” dedi.
Öğretmenlerimiz oldukça bağımsız
Finlandiya eğitim sistemi üzerine de konuşan Hämäläinen, “Parlamentomuz, eğitim sistemimizi nasıl kurmamız gerektiğine uzlaşmayla karar verdi. Öğretmen olabilmek için üniversitede yüksek bir dereceye sahip olmak gerekiyor. Öğretmenlerimiz iyi ücret alıyor ve oldukça bağımsızlar. Dersleri büyük ölçüde kendileri oluşturup tasarlayabiliyorlar. Müfredat bir çerçeve sunuyor ve bu çerçeve içinde nasıl isterlerse öyle uygulamakta özgürler” dedi.
“Hoş bulduk” da çok hoşuma gidiyor
Türkçede sevdiği kelimeleri anlatan Hämäläinen, “Mesela ‘güle güle’ ama ‘hoş bulduk’ da çok hoşuma gidiyor” dedi. “Kalabalık” kelimesine benzeyen Fince “kalapaliit” örneğini veren Hämäläinen, “İlk başta bunun dil akrabalığından kaynaklanan ortak bir kelime olduğunu düşündüm. Ama sonra bu kelimeyi İsveç’ten aldığımız söylendi” ifadelerini kullandı.
Fin mutfağından örnekler de veren Hämäläinen, “Köfte bizde de var, biz buna lihapullat diyoruz. Finlandiya’da üzüm yaprağı yok. Bu yüzden lahana yaprağı kullanıyoruz ve içine kıyma ile biraz pirinç koyuyoruz. Buna lahana sarması deniyor. Ama kökeni Türk dolmasına dayanıyor” dedi. Eve girerken ayakkabı çıkarma alışkanlığının iki ülkede de ortak olduğunu belirten Hämäläinen, “Eve girdiğimizde ya da bir başkasının evine gittiğimizde ayakkabılarımızı çıkarırız. Bu, yaptığımız ilk şeydir” diye konuştu.
Türk misafirperverliği eşsiz
Türkiye’deki ilk izlenimlerini paylaşan Hämäläinen, “Türkiye’de kendimi gerçekten hoş karşılanmış hissediyorum. İnsanlar çok sıcak ve dost canlısı. Bu ülkedeki misafirperverlik inanılmaz. İskender kebaba kendime engel olamıyorum. Hamsiyi de çok seviyorum” dedi.
Türkiye’den öğrendiklerini anlatan Hämäläinen, “Burada öğrendiğim tarihi yanımda götürüyorum. Keşke Türk tarihi hakkında bir kitap yazabilseydim. Bu ülkenin misafirperverliği gerçekten eşsiz. Bu yıl ülkelerimiz arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yılını kutluyoruz” ifadelerini kullandı.
Bu yıl için hazırlanan kitabın kapağında beyaz bir zambak ve Türk lalesi bulunduğunu anlatan Hämäläinen, “100 yıllık diplomatik ilişkileri kapsayan bir kitap hazırladık. Bu kitap, ilişkilerimizi kısa ve öz bir şekilde anlatıyor. Türkiye’deki temaslarımıza ve iş birliği yaptığımız kişilere de dağıtacağız” dedi.
“Ben sadece mutlu Türk insanlarıyla karşılaştım” diyen Hämäläinen, “Türk insanları keyif almayı, anın tadını çıkarmayı ve rahatlamayı biliyor. Birlikte güzel vakit geçirmek gerçekten çok keyifli. Tanıştığım herkes son derece nazikti” ifadelerini kullandı.
Moominler, yetişkinlere de sesleniyor
Hämäläinen, Moominler’in günümüzde çoğunlukla bir çizgi film olarak bilindiğini belirterek, “Ama aslında Finli yazar ve sanatçı Tove Jansson tarafından yazılmış kitaplardı. Kendisi aynı zamanda bir ressamdı. Moominler bugün hâlâ Fin toplumunda çok güçlü bir şekilde yaşayan karakterlerdir” dedi.
Hikâyelerin günlük hayata dair olduğunu vurgulayan Hämäläinen, “Tove Jansson’un yazdığı bu hikâyelerin içinde sevinçler, üzüntüler, korku, cesaret ve hayatta olabilecek her şey vardır” diye konuştu. Ana karakterlerden Moominpappa ve Moominmamma’ya da değinen Hämäläinen, “Moominpappa’nın pek çok fikri vardı ve büyük işler yapmak istiyordu. Ancak günlük hayatın mantığını ve sağduyusunu temsil eden kişi Moominmamma’ydı ve sonunda genellikle ortaya çıkan sorunları çözen de o oluyordu” dedi.
Bu hikâyelerin başlangıçta yetişkinler için yazıldığını hatırlatan Hämäläinen, “Umarım Türkiye’de sadece çocuklar değil, yetişkinler de bu kitapları bulabilir” ifadelerini kullandı.
