İran, İngiltere, Fransa ve Almanya arasında yapılacak olan nükleer görüşmelerin 25 Temmuz’da İstanbul’da gerçekleştirileceği duyuruldu. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bu görüşmelerin İstanbul’da dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde yapılacağını doğruladı. Görüşmelerde, 2015’te imzalanan nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması ve İran’a yönelik BM yaptırımlarının geri getirilmesi konuları masaya yatırılacak.
Görüşmelerin Gündemi ve Yeri Netleşti
Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı'nın aktardığına göre, İran ile Avrupa ülkeleri, müzakerelerin temel esasları üzerinde mutabakata varmıştı, ancak yer ve zaman konusundaki istişareler sonrasında İstanbul’da görüşme yapılması kararlaştırıldı. Görüşmelere İran Dışişleri Bakan Yardımcıları Mecid Tahtrevançi ve Kazım Garibabadi katılacak.
İran’dan Sert Açıklamalar
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İngiltere, Fransa ve Almanya’ya gönderdiği mektubunda, BM Güvenlik Konseyi kararlarının yeniden uygulanmasının geçersiz olduğunu savundu. Erakçi, E3 ülkelerinin nükleer anlaşmayı ihlal ettiğini ve ABD'nin İran’a karşı uyguladığı “azami baskı” politikasına aktif olarak destek verdiklerini belirtti. İran, E3 ülkelerinin BM Güvenlik Konseyi kararlarını kötüye kullanmasına izin verilmeyeceğini vurguladı.
2015 Nükleer Anlaşması ve “Tetik Mekanizması”
2015’te imzalanan nükleer anlaşma, İran’ın nükleer faaliyetlerini sınırlamayı ve karşılığında yaptırımların kaldırılmasını öngörüyordu. Ancak ABD, 2018 yılında tek taraflı olarak anlaşmadan çekilmiş ve İran’a karşı yaptırımları yeniden uygulamaya başlamıştı. İran, Avrupa ülkelerinin ABD'nin yaptırımlarını telafi etmesini beklemiş, ancak Avrupa ülkeleri bu konuda adım atamamıştı. İran, taahhütlerini durdurmaya başlayarak uranyum zenginleştirme faaliyetlerini hızlandırmıştı. E3 ülkeleri, İran’a karşı “snapback” (tetik mekanizması) uygulanabileceği tehdidinde bulunmuştu. Bu mekanizmanın yürürlüğe girmesi için 18 Ekim’e kadar süre bulunuyor.
