Kamu Denetçiliği Kurumu, personelin mesleki yetkinliğini artırmaya yönelik zorunlu tutulan ve normal mesai dilimi haricinde yapılan eğitimlerin yasal hak ediş doğurduğunu tescilledi.
KDK'nin incelemeye aldığı somut olaya ilişkin dosyada yer alan bilgilere göre, bir devlet hastanesinde acil tıp uzmanı olarak görev yapan bir hekim, idari görevlendirme neticesinde 8 saatlik bir mesleki eğitime katıldı.
Söz konusu eğitimin resmi mesai saatlerinin dışında gerçekleştirildiğini, ancak bu kapsamdaki görevlendirmeye istinaden kendisine herhangi bir ek ödeme yapılmadığını ya da izin kullanımı hakkı tanınmadığını belirten kamu personeli, talebinin karşılanması ve mağduriyetinin giderilmesi adına Kamu Denetçiliği Kurumu’na resmi başvuruda bulundu.
"Aksi uygulama Anayasa'nın angarya yasağına aykırıdır"
Başvuruyu inceleyen KDK, mesai saatleri dışındaki eğitimi "fazla çalışma" olarak kabul etti. Kurumun yayımladığı nihai kararda, başvurucunun katıldığı 8 saatlik eğitimin kendi mesai saatleri dışında gerçekleştiği ve bu eğitimin mesleki bilgi ile becerinin tazelenmesine yönelik hizmet içi eğitim kapsamında olduğu açıkça ifade edildi.
Sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve yoğunluğu göz önüne alındığında, personelin dinlenme hakkı ile çalışma verimliliği arasında bir dengenin kurulması ve bu dengenin korunması gerektiğine işaret edilen kararda, fazla çalışma kapsamında hak kazanılan izinlerin de aynı mali yıl içerisinde kullandırılmasının yerinde olacağı kaydedildi.
Fazla mesailerin idari işleyişteki kullanımı konusunda kamu idarelerinin belirli bir takdir yetkisinin bulunduğuna değinilen kararda, yasal hak edişlerin korunmasına yönelik şu ifadeler kullanıldı:
"Fazla mesai karşılığı izin kullanımının mümkün olmadığı hallerde çalışana ücret ödemesi yapılması gerekmektedir. Aksi yönde yapılacak uygulama da Anayasa'nın angarya yasağını düzenleyen maddesi ile ücretin emeğin karşılığı olduğu hükmüne yer veren maddesine aykırılık teşkil edecektir."
Alınan bu ilkeler doğrultusunda KDK, idare birimlerince ilgili kamu görevlisine öncelikle serbest zaman/izin kullandırılması, iş yoğunluğu nedeniyle bu mümkün değilse fazla mesai ücretinin nakden ödenmesi yönünde Sağlık Bakanlığına resmi tavsiye kararını tebliğ etti.
