Küresel piyasalarda, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin yeniden şiddetli çatışmalara dönüşebileceği endişeleriyle risk iştahı azalırken, gözler yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararı, yurt dışı tarafta ise Avrupa Merkez Bankasının (ECB) para politikası kararlarına çevrildi. Bölgedeki hareketlilik, piyasalarda belirsizliği artırarak yatırımcıların karar almasını güçleştiriyor. ABD ve İran unsurlarının çatışma iklimine geri dönebileceği ve savaşın yeni aşamasında tarafların daha sertleşebileceği korkuları, finansal enstrümanlarda risk fiyatlamalarının sürmesine yol açıyor. Makroekonomik veriler ile siyasi gelişmelerin eş zamanlı takibi piyasalardaki tansiyonu yüksek tutuyor.
Orta Doğu jeopolitik gerilimleri ve Hürmüz Boğazı gelişmeleri
Piyasalarda risk iştahını baskılayan askeri gelişmeler peş peşe yaşanıyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD Başkanı Donald Trump'ın talimatıyla 10 Haziran'da İran'daki çeşitli hedeflere yönelik başlatılan ek "meşru müdafaa" saldırılarının tamamlandığını açıkladı. ABD Başkanı Trump, anlaşma olmazsa İran'a yönelik saldırıların "şiddetli" şekilde süreceğini belirtti. İran devlet televizyonu ise Ürdün'de ABD güçlerinin konuşlandığı Muvaffak Salti askeri üssünün füze saldırılarıyla hedef alındığını bildirdi.
Askeri hamlelerin ticaret yollarına yansıması gecikmedi. İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahının, ABD'nin ülkenin güneyine saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri tamamen kapattığını bildirmesini takiben boğazdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışan iki geminin vurulduğu aktarıldı. Bölgede gerilim giderek şiddetlenirken, savaşın makroekonomik etkileri finans çevreleri tarafından yakından takip ediliyor.
ABD enflasyonu sonrası Fed'e yönelik şahinleşme beklentileri
Küresel piyasalarda yönü belirleyen bir diğer gelişme ise ABD'den gelen makroekonomik veriler oldu. Dün ABD'de açıklanan enflasyon verileri ülkede fiyat artışlarının hızlandığını gösterdi. Ülkede yıllık enflasyon yüzde 4,2 ile Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. ABD'de aylık enflasyon ise yüzde 0,5 ile beklentilere paralel gerçekleşti.
Ekonomi analistleri, artan jeopolitik riskler ve enflasyonla mücadelenin beklenenden uzun sürebileceğine yönelik beklentilerin güçlendiğini ifade ediyor. Bu durum para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar bir faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin kuvvetlenmesini beraberinde getirdi. Kurumsal tarafta, Fed'e yönelik sıkılaşma endişeleri ile yapay zeka şirketlerinin yüksek harcama planlarının değerlemeler üzerindeki etkisine ilişkin soru işaretleri sürerken, teknoloji hisselerinde satış baskısı devam etti. Bu baskıyla Broadcom'un hisseleri yüzde 5,1, AMD'nin hisseleri yüzde 4,9, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 4,7, Nvidia'nın hisseleri yüzde 3,7, Alphabet ile Amazon'un hisseleri yüzde 2,5, Microsoft'un hisseleri yüzde 1,5 ve Intel'in hisseleri yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti. Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,62, Nasdaq endeksi yüzde 1,98 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,87 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise yeni güne pozitif başladı.
Altının onsu dipten döndü ve brent petrol yükseldi
Yaşanan gelişmeler emtia fiyatlarında ve tahvil piyasasında da sert hareketleri beraberinde getirdi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,54 seviyesinde, dolar endeksi de düşüşle 99,9'da dengeli hareket ediyor. Orta Doğu'daki gerilimlerin enflasyon risklerini artırmasıyla altının ons fiyatı dün 4 bin 71 dolara gerileyerek 24 Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyesini gördü. Ons altın yeni işlem gününde ise yüzde 0,3 artışla 4 bin 84 dolardan alıcı buluyor.
Enerji koridorundaki tıkanma petrol fiyatlarını doğrudan etkiledi. Brent petrolün varil fiyatı, İran'ın ABD'nin ülkeye yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'nı kapattığını açıklamasının etkisiyle dün yüzde 2,9 artışla 93,7 dolara yükselirken, yeni günde ise yüzde 0,7 azalışla 93,1 dolarda işlem görüyor.
Avrupa borsalarında gözler ECB faiz kararında
Avrupa borsaları dün İngiltere hariç negatif bir görünüm sergiledi. Yatırımcıların odağı, ECB'nin bugün alacağı para politikası kararları ve sonrasında ECB Başkanı Christine Lagarde'ın yapacağı sözle yönlendirmelere çevrildi. Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enerji maliyetlerini artırabileceğine yönelik süregelen endişelerle bölge piyasalarında endeks vadeli kontratlar güne negatif seyirle başladı.
Avrupa piyasalarında faiz politikasına dair beklentiler de değişiyor. ECB'nin bugünkü toplantısında faiz artırımına kesin gözüyle bakılırken, bankanın faiz indirim beklentileri 2027 mart ayından 2027'nin ortalarına ötelendi. ECB'nin yeni ekonomik projeksiyonlarında büyüme tahminlerinde aşağı yönlü revizyonlar yapması bekleniyor. Öte yandan Avrupa'da ekonomik aktivitenin zayıf seyretmesi nedeniyle faiz artırımının zamanlamasına ilişkin soru işaretleri de gündemdeki yerini koruyor. Bu gelişmelerle dün İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,27 yükselirken, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,97, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,51 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,46 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Asya piyasalarında karışık seyir ve BOJ gelişmesi
Küresel piyasalardaki karmaşık tablo Asya borsalarına da yansıdı. Bölge piyasalarında karışık bir görünüm hakimken, teknoloji odaklı hisselerde gözlenen toparlanma ise risk iştahını destekliyor. Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix'in üretim hacmini artırma planını duyurması bölgede yarı iletken sektörüne yönelik alımları artırdı.
Diğer taraftan bölgede enflasyon riskleri sürerken, gelecek hafta Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararı öncesinde olağan dışı bir gelişme yaşandı. BoJ Başkanı Kazuo Ueda'nın tıbbi tedavi amacıyla hastaneye kaldırıldığı bildirildi. Ueda'nın, 15-16 Haziran toplantısına katılamayabileceği belirtiliyor. Yaşanan bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 düşüş kaydetti.
Yurt içi piyasalarda TCMB faiz kararı beklentisi ve veri gündemi
Yurt içi piyasalarda ise tüm dikkatler merkez bankasının para politikası adımına kilitlendi. Dün yatay seyreden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,02 artışla 13.744,64 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,45 geriledi. Döviz bacağında ise Dolar/TL dünü 46,1290'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,1530'dan işlem görüyor.
Yurt içinde bugün en önemli gündem maddesi TCMB'nin faiz kararı olacak. AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, haziran ayında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor. Analistler, bugün yurt içinde TCMB'nin faiz kararının yanı sıra haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ECB faiz kararı, ECB Başkanı Lagarde'ın basın toplantısı, ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerinin takip edileceğini belirtti.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydeden analistler, veri akışının piyasaların seyri üzerinde belirleyici olacağını vurguluyor.
Veri takvimi
Günün geri kalanında piyasalar tarafından takip edilecek kritik veri takvimi ve saatleri ise şöyle:
14.00: Türkiye, haziran ayı TCMB faiz kararı
14.30: Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri
15.15: Avro Bölgesi, haziran ayı ECB faiz kararı
15.30: ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları
15.30: ABD, mayıs ayı Üretici Fiyat Endeksi
15.45: Avro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde'ın basın toplantısı
