Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) yayımladığı Dünya Petrol Görünümü (WOO) 2026 raporu, küresel enerji talebi ve petrol talebine ilişkin uzun vadeli projeksiyonları ortaya koydu. Rapora göre, dünya genelindeki enerji tüketiminin 2050 yılında günlük yaklaşık 383 milyon varil petrol eş değerine ulaşması beklenirken, bu seviyenin 2025 yılına göre yaklaşık yüzde 23'lük artış anlamına geldiği belirtildi. OPEC, nüfus artışı ve ekonomik büyümenin enerji talebindeki yükselişin temel unsurları olmaya devam edeceğini bildirdi.
Küresel enerji talebi ve dünya ekonomisi büyüyecek
Raporda, dünya nüfusunun 2050 yılına kadar 9,7 milyara yaklaşmasının beklendiği ifade edildi. Aynı dönemde küresel ekonominin satın alma gücü paritesine göre 359 trilyon dolara ulaşacağı ve mevcut seviyesinin iki katından fazla büyüyeceği öngörüldü.
Küresel enerji talebinin ise 2025 yılında günlük yaklaşık 312 milyon varil petrol eş değerinden 2050 yılında 383 milyon varil petrol eş değerine çıkacağı tahmin edildi.
Petrol talebi enerji sepetindeki liderliğini sürdürecek
OPEC raporunda, petrolün 2050 yılına kadar küresel enerji sistemindeki en büyük kaynak olmayı sürdüreceği belirtildi. Petrolün toplam enerji talebinin yaklaşık yüzde 30'unu karşılayacağı tahmin edilirken, petrol ve doğal gazın birlikte enerji sepetindeki payının yüzde 54 seviyesinde gerçekleşeceği öngörüldü.
Raporda ayrıca küresel elektrik üretiminin 2025 yılındaki yaklaşık 32 bin teravatsaat seviyesinden 2050 yılında 59 bin 500 teravatsaate ulaşacağı kaydedildi. Bu artışın yaklaşık dörtte üçünün gelişmekte olan ülkelerden kaynaklanacağı belirtildi.
Petrol talebi 2050 yılında 124,1 milyon varile çıkacak
OPEC'in tahminlerine göre küresel petrol talebi artışını sürdürecek. Raporda, petrol talebinin 2030 yılında günlük 113,3 milyon varile, 2050 yılında ise günlük 124,1 milyon varile ulaşacağı öngörüldü.
Böylece 2025 yılı seviyelerine kıyasla günlük yaklaşık 19 milyon varillik ek talep oluşacağı hesaplandı. Talep artışının büyük bölümünün OECD üyesi olmayan ülkelerden gelmesinin beklendiği bildirildi.
Hindistan petrol talebi artışında öne çıkacak
Raporda, 2025-2050 döneminde petrol tüketimindeki büyümeye en büyük katkının Hindistan'dan geleceği belirtildi. Hindistan'ın günlük 8,1 milyon varillik ek taleple ilk sırada yer alacağı tahmin edildi.
Diğer Asya ülkeleri, Orta Doğu ve Afrika'da da güçlü talep artışları beklenirken, Çin'deki petrol talebi büyümesinin daha sınırlı kalacağı değerlendirildi.
Sektörel bazda ise kara taşımacılığı, petrokimya ve havacılık faaliyetlerinin petrol tüketimindeki artışın başlıca kaynakları arasında yer alacağı öngörüldü.
OPEC+ ülkelerinin küresel pazardaki payı artabilir
Arz tarafına ilişkin değerlendirmelerde, OPEC+ dışındaki üreticilerin 2030 yılına kadar küresel sıvı yakıt arzındaki büyümenin yaklaşık yarısını karşılamasının beklendiği kaydedildi. Bu büyümede Brezilya, Katar, ABD, Arjantin ve Kanada'nın ön plana çıkacağı ifade edildi.
Raporda, ABD kaya petrolü üretiminin 2025 yılında günlük 9 milyon varilin biraz üzerinde zirveye ulaşmış olabileceği ve sonraki dönemde büyümenin daha sınırlı seyredeceği belirtildi.
OPEC+ dışındaki üretimin 2030'lu yıllarda yatay seyretmesinin beklendiği, buna bağlı olarak OPEC+ ülkelerinin küresel enerji piyasasındaki etkisinin artacağı öngörüldü. Grubun sıvı yakıt arzının 2025'teki günlük 50,6 milyon varilden 2050 yılında günlük 64,5 milyon varile yükselmesi ve pazar payının yüzde 48'den yüzde 52'ye çıkması bekleniyor.
Petrol yatırımları için 17,7 trilyon dolar gerekecek
Raporda, öngörülen petrol talebinin karşılanabilmesi amacıyla 2026-2050 döneminde toplam 17,7 trilyon dolarlık yatırım ihtiyacı bulunduğu belirtildi.
Bu yatırımın 14,5 trilyon dolarının arama ve üretim faaliyetlerine, 1,9 trilyon dolarının rafineri yatırımlarına, 1,3 trilyon dolarının ise taşıma ve depolama altyapısına ayrılmasının beklendiği ifade edildi.
Küresel petrol ticaretinin de aynı dönemde yaklaşık yüzde 25 artışla günlük 69 milyon varile ulaşacağı tahmin edildi.
Orta Doğu petrol ihracatındaki gücünü koruyacak
OPEC raporunda, Orta Doğu'nun dünyanın en büyük petrol ihracatçısı bölgesi konumunu daha da güçlendireceği öngörüsüne yer verildi.
Asya-Pasifik bölgesinin ise küresel ölçekte en büyük petrol ithalat merkezi olmaya devam edeceği belirtildi.
Alternatif senaryolar farklı petrol talebi sonuçları ortaya koyuyor
Raporda yer alan alternatif senaryolar, uzun vadeli enerji görünümüne ilişkin farklı ihtimalleri ortaya koydu.
Enerji teknolojilerinin daha hızlı geliştiği teknoloji odaklı senaryoda, küresel petrol talebinin 2035 sonrasında zirve yaparak 2050 yılında günlük 107 milyon varilin altına gerilemesi bekleniyor.
Gelişmekte olan ekonomilerde daha güçlü büyümenin gerçekleştiği eşitlikçi büyüme senaryosunda ise petrol talebinin 2050 yılında günlük 131 milyon varile ulaşacağı ve temel senaryonun yaklaşık 7 milyon varil üzerinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.
