ANKARA - Cumhur İttifakı ortaklarının “Terörsüz Türkiye” adını verdiği süreçte hareketli bir hafta geride kaldı. DEM Parti İmralı Heyeti Üyesi Pervin Buldan’ın, “Yeni bir aşamaya girildi” dediği sürecin parlamento zemininde ilerlemesini sağlayacak komisyonun ne zaman, nasıl, kurulacağı, hangi başlıklarda çalışma yapıp kimlerle görüşeceğine dair öneriler netleşmeye başladı. DEM Parti İmralı Heyeti üyeleri siyasi partilere yeni bir tura çıkarken PKK’nın silah bıraktığını gösteren ilk görüntülerin de önümüzdeki birkaç hafta içinde gelmesi bekleniyor.
PKK’nın silah bırakma kararı aldığı fesih kongresinin üzerinden yaklaşık bir buçuk ay geçti. DEM Parti İmralı Heyeti üyeleri Pervin Buldan ve Mithat Sancar siyasi partilere yeni bir tur başlattı. Heyet üyeleri ilk olarak Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’u ziyaret etti. Gelecek hafta başında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşecek heyet ayrıca CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’den randevu talep etti. Heyet bu tur devam ederken İmralı’da hükümlü bulunan Abdullah Öcalan’la da görüşecek.
Meclis’te komisyon kurulması için Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş Başkanlığında ilk toplantı hafta başında düzenlenmişti. Meclis’te grubu bulunan siyasi partilerin grup başkanvekillerinin yer aldığı toplantıda komisyonun yapısı, çalışma usul ve esasları ile ilgili görüşler alındı. Partiler bu görüşleri pazartesi gününe kadar Meclis Başkanlığına yazılı olarak iletecek. Ayrıca partiler bundan sonra komisyonu şekillendirecek toplantılarda görev alacak bir grup başkanvekili belirleyecek.
Süreç komisyonu yapısına KİT örneği
İYİ Parti’nin mesafeli yaklaştığı komisyon için başta CHP olmak üzere diğer muhalefet partilerinin olumlu görüş verdiği biliniyor. Partiler komisyonun yapısıyla ilgili çeşitli öneriler sundu. AK Parti komisyon önerisini hafta sonu yapılacak parti yönetim toplantılarının ardından netleştirecek. Ancak partide tartışılan bir model var. AK Parti kaynaklarından edinilen bilgiye göre komisyon için Meclis’in en büyük komisyonu olan Kamu İktisadi Teşekkülleri Komisyonu (KİT) örnek alınabilir. 35 kişiden oluşan bu komisyonun 30 üyesi Meclis’te grubu bulunan partilerin ağırlıklarına göre belirleniyor. 5 üye ise bağımsızlardan seçiliyor. Bu komisyon örnek alınırsa 35 kişilik komisyonda AK Parti’nin 15, CHP’nin 8, DEM Parti’nin 3, MHP’nin 3, İYİ Parti’nin 2, Yeni Yol Partisi’nin ise 1 üyesi olacak.
Komisyonda partiler nasıl temsil edilecek?
Komisyonda Meclis’te grubu bulunan 6 parti dışında kalan diğer 10 partiden de temsilci olması isteniyor. Ancak, DEVA, Gelecek ve Saadet Partileri Yeni Yol grubunda birleştiği, Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) DEM Parti ile organik ilişki içinde bulunduğu için bu partilerden üye alınmayabileceği, geriye kalan 5 üyenin Hür Dava Partisi, Yeniden Refah Partisi, Türkiye İşçi Partisi, Emek Partisi, Demokratik Sol Parti ve Demokrat Partisi milletvekillerinden seçilebileceği belirtiliyor.
Komisyon nasıl karar alacak?
AK Parti içinde konuşulan bu öneri hayat bulursa komisyonda AK Parti ve MHP üyeleri çoğunlukta olacak. Bu aritmetik karar alma süreçlerinde Cumhur İttifakı ortaklarının belirleyici olacağı anlamına gelecek. Muhalefet partisi temsilcileri ise bir diyalog ve uzlaşma ortamı aranıyorsa kararların nitelikli çoğunlukla alınması gerektiğini söylüyor. AK Partili yetkililer ise ihtisas komisyonu gibi yasa yapma yetkisi olmayan komisyonun bazı önerilerde bulunabileceğini ancak uzlaşma arayışı kapsamında bu önerilerin nitelikli çoğunlukla kararlaştırılabileceğini söylüyor. Eğer uygulama böyle olursa komisyonun üzerinde uzlaştığı öneriler, uzmanların çalışmasının ardından, destek veren partilerin imzasıyla Meclis Başkanlığına, oradan da ilgili ihtisas komisyonuna gönderilerek yasalaştırılabilir.
Komisyon basına kapalı olacak
Komisyonun yasayla kurulan ihtisas komisyonlarından farklı olarak Meclis Başkanının çağrısı ile kurulacak özel bir komisyon olması bekleniyor. 2011 Anayasa Uzlaşma Komisyonu örneğinde olduğu gibi kendi çalışma usul ve esaslarını belirleyecek komisyon alt komisyonlar kurabilecek, çalışma süresini de kendisi belirleyecek. Çalışmaların verimli olması için komisyon çalışmaları Anayasa Uzlaşma Komisyonu örneğinde olduğu gibi basına kapalı olacak. Ancak komisyon çalışmalarıyla ilgili ihtiyaç halinde kamuoyuna açıklamalar yapılacak.
Yasalara göre 1 Temmuz’da tatile girmesi gereken Meclis çalışmaları temmuz ayının sonuna kadar uzatıldı. Komisyonun da Meclis tatile girmeden önce kurulması bekleniyor. AK Partili bir yetkili, “Hemen çalışmaya başlar mı bugünden söylemek mümkün değil ama komisyonun şekli, yapısı, adı, çalışma alanları Meclis kapanmadan belirlenebilir. İhtiyaca göre yazın çalışacak bir program belirlenebilir” dedi.
Bakanlar, MİT başkanı komisyona bilgi verebilir
AK Partililer “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdıkları süreçte emniyet ve güvenlik kaynaklarının ayrı bir çalışma yaptığını, komisyonun da bu atmosfere katkı yapacak yasal zemini oluşturmak; normalleşme, demokratikleşme adına ihtiyaç duyulan konularda öneri geliştirmek için çalışacağını söylüyor. Bu nedenle Komisyondan Meclis dışında ziyaretler, görüşmeler beklenmemesi gerektiği ifade ediliyor. Ancak komisyonun silah bırakma sürecini yürüten MİT Başkanı, İçişleri, Milli Savunma, Dışişleri, İçişleri Bakanlarını çağırıp bilgi alabileceği, ihtiyaç duyulan başka kurum ve kuruluşları da çağırıp dinleyebileceği ya yazılı görüş talep edebileceği belirtiliyor.
"Her şey planlamaya uygun gidiyor, öngörümüz temmuz ayında.."
AK Parti kaynaklarına göre İsrail-İran arasında tırmanan gerilim dikkate alınırsa PKK’nın silah bırakma sürecinde bir gecikme yok. AK Partili üst düzey bir yetkili, “Örgütün kararı daha mayıs ayında açıklandı. Bu süreç ciddi bir çalışma gerektiriyor ve sadece Türkiye’yi içermiyor. Uluslararası bir kriz yaşanıyor. İran’ın bombalandığı, Irak, Suriye hava sahasının kapandığı bir süreçten çıkıyoruz. Ama planlamaya aykırı bir durum olmadığını biliyoruz. Öngörümüz temmuz ayı içinde ilk silah bırakma görüntüsünün gelmesi. Bir provokasyon yaşanmadığı sürece her şey doğru bir zeminde, kendi zamanlaması içinde ilerliyor görünüyor” dedi.
