Türkiye’nin doğal mirasını koruma altına almayı hedefleyen "İstilacı Yabancı Türlerin Girişinin ve Yayılmasının Önlenmesi ile Yönetimi Hakkında Yönetmelik" yürürlüğe girdi. Yeni dönemde, sadece biyolojik çeşitlilik değil; tarım, hayvancılık ve insan sağlığına zarar verebilecek tüm yabancı organizmalar mercek altına alınacak.
"İstenmeyen" türler belirleniyor
Yönetmeliğin temelini oluşturacak olan Ulusal İstilacı Yabancı Tür (UİST) Listesi, bilimsel veriler ışığında hazırlanacak. Bir türün bu listeye dahil edilmesi için Türkiye sınırları içinde "yabancı" olması, mevcut ve gelecekteki iklim koşullarında (iklim değişikliği dahil) popülasyon oluşturma kapasitesinin bulunması, çevrede hızla yayılma potansiyeli taşıması gerekecek.
Listeye alınan istilacı türler için adeta "sıkıyönetim" kuralları uygulanacak. Bu türler transit olarak taşınamayacak ve ülkeye sokulamayacak. Kapalı muhafaza dahil hiçbir yerde üretilemeyecek, yetiştirilemeyecek ve bulundurulamayacak. Ticarete konu edilemeyecek, satılamayacak ve takas (trampa) yapılamayacak. Hiçbir koşulda doğaya veya çevreye salınamayacak.
36 ay içinde tam denetim hedefleniyor
Bakanlık, istilacı türlerin yayılımını durdurmak için zamana karşı bir yarış başlatıyor. Yönetmeliğe göre, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 36 ay içerisinde kapsamlı bir izleme sistemi kuracak. Eğer bir istilacı türün varlığı tespit edilirse, anında acil durum planları devreye alınacak. Türün yayılmasına fırsat verilmeden "hızlı imha" önlemleri hayata geçirilecek.
Yasaklar genel olsa da üniversiteler, araştırma enstitüleri ve kamu kurumlarına; bilimsel ve tıbbi çalışmalar için Komisyon onayıyla özel izin verilebilecek. Ancak bu izinler, türün kaçmasını engelleyecek çok sıkı kapalı muhafaza şartlarına bağlı olacak.
