Doğu Karadeniz Bölgesi’nin en önemli geçim kaynağı olan yaş çayda, 2026 yılı birinci sürgün döneminin son günleri üreticiler açısından gergin geçiyor. Tarım ve Orman Bakanlığı ile ÇAYKUR tarafından açıklanan 35 TL'lik resmi taban fiyata rağmen, ÇAYKUR’un kademeli olarak devreye aldığı dekar başına kota ve günlük kontenjan sınırlamaları piyasada fiyatların düşmesine neden oldu.
ÇAYKUR alım yerlerinde sıra bulamayan veya günlük kontenjan engeline takılan yüzlerce üretici, çürüme riski bulunan yaş çay yapraklarını 25 TL gibi düşük fiyatlarla özel sektör fabrikalarına teslim etmek zorunda kalıyor.
Haftada iki gün alım olmamasına tepki
ÇAYKUR’un üreticilere gönderdiği kısa mesajlar (SMS) vasıtasıyla alımları durdurduğunu ilan etmesi taraflar arasındaki tansiyonu yükseltti. Alım noktalarında biriken çay kuyruklarında mağduriyetlerini cep telefonlarıyla kaydederek sosyal medyada paylaşan Rizeli üreticiler, kurumsal alım politikalarını şu sözlerle eleştirdi:
“ÇAYKUR yine mesaj atmış 'yarın alım yok' diye. Haftada iki gün alım yok. Bu milleti kandırıyorsunuz herhalde. Şu milletin haline bak ya. Neden çay yok? Söyle o zaman! Ben de kontenjanı 15 kiloya düşüreyim, 20 kiloya düşüreyim, söyle. Bu millet bu kadar aptal mı da anlamıyor? Çocuk mu kandırıyorsunuz?"
Alım yerlerinde "işçi" krizi: Kamyonları üretici yüklüyor
Yaşanan ekonomik ve tarımsal mağduriyetin yanı sıra, alım merkezlerinde görevlendirilmesi gereken mevsimlik yükleme işçilerinin (yükleyicilerin) bulunmaması, üreticileri fiziksel olarak da zor durumda bıraktı. Kendi topladıkları ve taşıdıkları çay çuvallarını, fabrikalara sevk edecek olan lojistik araçlara kendileri yüklemek zorunda kalan çiftçiler, ÇAYKUR Genel Müdürlüğü yönetimine şu çağrıyı yaptı:
“Alım yerimizde bir tane yükleyici yok. Üreticinin çektiği rezillik budur. Kaç gündür böyle, üretici mi yükleyici mi belli değil artık. Yeter. Bu işe bir son verilmeli. Yükleyicimiz bir an önce gelmeli. Sayın müdürüm, bu videoya iyi bak. Üretici araba mı yükleyecek, çay mı satacak?”
İkinci sürgün için mağduriyet" uyarısı
Bölgedeki ziraat odaları ve çay üretici temsilcileri, özel sektör fabrikalarının kapısında yeşil çay yüklü kamyonların saatlerce, bazen günlerce bekletildiğini, bu durumun ürün kalitesini düşürdüğünü vurguluyor.
Üreticiler, birinci sürgün kampanyasındaki bu yönetimsel aksaklıkların ve taban fiyat altındaki alımların önüne geçilmemesi halinde, Temmuz ayı ortalarında başlaması beklenen ikinci sürgün yaş çay kampanyasında krizin ve ekonomik kaybın daha da derinleşeceği uyarısında bulunuyor.
