Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), Türkiye Yayıncılar Birliği, Türkiye Gazeteciler Sendikası, Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneği, yazar, şair ve gazeteci Sabahattin Ali’nin 1948 yılında hayatını kaybetmesine ilişkin soruşturma ve yargılama dosyalarının yeniden incelenmesi amacıyla Adalet Bakanlığına başvurdu. Ortak başvuruda, devlet arşivlerindeki belgelerin araştırılması ve Sabahattin Ali’nin mezar yerinin tespit edilmesi de istendi.
Beş meslek örgütünün yaptığı başvuruda, Sabahattin Ali’nin ölümüne ilişkin resmî anlatımın aradan geçen 70 yılı aşkın süreye rağmen kamuoyundaki soru işaretlerini gidermediği belirtildi. Yazarın yakalanması ve ölümüne ilişkin kötü muamele ya da işkence iddialarının bağımsız ve kapsamlı bir incelemeyle araştırılması gerektiği vurgulandı.
Sabahattin Ali’nin ölümüne ilişkin dosyaların yeniden incelenmesi istendi
Ortak başvuruda, Sabahattin Ali’nin ölümüne ilişkin soruşturma ve yargılama süreçlerinde yanıtlanmamış sorular bulunduğuna dikkat çekildi. Cesedin kesin olarak teşhis edilememesi, otopsi sonrasında kalıntıların akıbetinin bilinmemesi ve yargılama belgelerindeki eksikliklerin kamuoyundaki kuşkuları artırdığı ifade edildi.
Başvuruyu yapan kurumlar, dönemin güvenlik ve istihbarat mekanizmalarına ilişkin iddiaların da kapsamlı biçimde araştırılmasını istedi.
“Cumhuriyet tarihinin en çok tartışılan dosyalarından biri”
Sabahattin Ali’nin ölümünün aydınlatılmasının yalnızca bireysel bir olayın araştırılması anlamına gelmediği belirtilen başvuruda, dosyanın Cumhuriyet tarihinin en çok tartışılan faili meçhul olaylarından biri olduğu kaydedildi.
Başvuruda, Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkı ile 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin, ölümlerin etkili biçimde araştırılmasını da kapsadığına işaret edildi.
Sabahattin Ali’nin düşünceleri nedeniyle hedef alınmış olabileceğine ilişkin kuşkuların giderilmemesinin düşünce ve basın özgürlüğü açısından da önem taşıdığı vurgulandı.
Zaman aşımı, tarihsel gerçeğin araştırılmasına engel değil
Başvuruda, olayın üzerinden uzun yıllar geçmiş olması nedeniyle zaman aşımı hükümlerinin gündeme gelebileceği belirtilirken, bunun tarihsel gerçeklerin araştırılmasına ve arşiv kayıtlarının incelenmesine engel oluşturmaması gerektiği ifade edildi.
Günümüzde kullanılan adli tıp yöntemleri, DNA analizleri, antropolojik incelemeler ve arşiv taramaları sayesinde geçmişteki olaylara ilişkin yeni bulgulara ulaşılabileceği kaydedildi.
Bu kapsamda, Sabahattin Ali dosyasının Adalet Bakanlığı bünyesindeki Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının çalışmaları çerçevesinde ele alınmasının kamu vicdanı açısından önem taşıdığı belirtildi.
Adalet Bakanlığı’na üç maddelik talep
Beş meslek örgütünün ortak başvurusunda Adalet Bakanlığından şu adımların atılması istendi:
1. Sabahattin Ali’nin ölümüne ilişkin soruşturma ve yargılama dosyalarının, Ali Ertekin hakkındaki dava dosyası ve af kararı da dâhil olmak üzere, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinasyonunda yeniden incelenmesi.
2. Emniyet, jandarma, istihbarat ve devlet arşivlerinde olayla ilgili belge bulunup bulunmadığının araştırılması.
3. Sabahattin Ali’nin cesedinin gömüldüğü yerin tespit edilmesi ve mümkün olması hâlinde yakınlarının rızasıyla DNA ve antropolojik inceleme yapılması.
Başvuruda ayrıca, araştırma sonucunda ortaya çıkacak bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması talep edildi.
