2024 yılında yayımlanan Tasarruf Tedbirleri Genelgesi ile kamu kurumlarında araç kullanımı, hizmet binaları, demirbaş alımları ve enerji tüketimi gibi birçok alanda tasarruf odaklı düzenlemeler hayata geçirildi. Bu süreçte önceki dönemlerden farklı olarak kapsamlı bir izleme, denetim, raporlama ve yaptırım mekanizması oluşturuldu.
Deprem harcamaları ve zorunlu ihtiyaçlar dışında kalan ödeneklerde kısıntıya gidilirken, kamu harcamalarına yönelik kontrol süreçleri de sıkılaştırıldı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından geliştirilen Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi sayesinde kamu kurumlarının verileri düzenli olarak sisteme işlenmeye ve raporlanmaya başlandı. Bu sistem üzerinden 260 kamu kurumunun tasarruf uygulamaları yakından izleniyor.
Bakanlık ekipleri, genelge hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığını denetlemeye devam ediyor. Şu ana kadar 2 bin 16 farklı harcama biriminde inceleme gerçekleştirildi. Hazırlanan denetim raporları ise Cumhurbaşkanlığı ile ilgili kurumların değerlendirmesine sunuluyor.
Yürürlüğe alınan tasarruf politikaları, denetim ve takip mekanizmalarının desteğiyle bütçe üzerinde somut sonuçlar ortaya koydu.
Tasarruf Tedbirleri Genelgesi kapsamındaki harcamaların, faiz giderleri ve deprem kaynaklı harcamalar dışarıda bırakıldığında bütçe içindeki payı, uzun yıllar ortalaması olan yüzde 4,6 seviyesinden 2024 yılında yüzde 3,1'e düştü. Bu oran 2025 yılında ise yüzde 2,9 olarak gerçekleşti.
Harcamalardaki bu düşüş, bütçede önemli ölçüde kaynak tasarrufu sağlandığını ortaya koydu.
6 bakanlığın toplam ödeneğini geride bıraktı
Yapılan hesaplamalara göre son iki yılda elde edilen tasarruf miktarı cari fiyatlarla 484 milyar liraya ulaştı.
Ortaya çıkan bu tutar, 2026 yılı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığının toplam bütçe büyüklüğünün üzerine çıktı.
Öte yandan Hazine ve Maliye Bakanlığı, küresel jeopolitik gelişmeler ve petrol fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle eşel mobil uygulamasını devreye soktu. Uygulamanın yıl sonuna kadar bugünkü fiyatlar üzerinden 372 milyar liralık gelir kaybına yol açması bekleniyor.
Böylece tasarruf tedbirleriyle sağlanan 484 milyar liralık kaynak, eşel mobil sisteminin bütçeye getireceği maliyetin üzerinde gerçekleşmiş oldu.
"Tedbirler etkisini gösterdi"
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, tasarruf genelgesi kapsamındaki uygulamalarının etkisini gösterdiğini vurguladı. Harcamaların azaldığını belirten Şimşek, şunları kaydetti:
"Mali disiplinin güçlendirilmesi, kaynakların daha etkin ve verimli kullanılması temel önceliğimizdir. Bu amaçla tasarruf tedbirlerinin uygulanmasını ve harcama kontrollerini güçlü ve kararlı şekilde sürdüreceğiz. Bu sayede elde edeceğimiz mali alanı öncelikli alanlara yönlendirmeye ve dezenflasyon sürecini desteklemeye devam edeceğiz."
