Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu tarafından hazırlanan taslak ortak rapor, gerçekleştirilen yoğun görüşmelerin ardından yeniden düzenlendi. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş’un da dahil olduğu toplantılar sonrası metinde değişiklikler yapıldı.
TBMM Başkanı ve aynı zamanda Komisyon Başkanı olan Numan Kurtulmuş, rapora son şeklinin verilmesi amacıyla hem yazım ekibi hem de komisyonda temsil edilen ancak grubu bulunmayan siyasi partilerin temsilcileriyle ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi. Bu temasların ardından daha önce kamuoyuna yansıyan taslak metin revize edildi.
Taslak raporda Numan Kurtulmuş’un bir takdim yazısının yer alacağı belirtildi.
Taslak raporun bölümleri neler?
Revize edilen taslak rapor şu ana başlıklardan oluşuyor:
- Komisyon Çalışmaları
- Komisyonun Temel Hedefleri
- Türk-Kürt Kardeşliğinin Tarihi Kökleri ve Kardeşlik Hukuku
- Komisyonda Dinlenen Kişilerin Mutabakat Alanları
- PKK’nın Kendisini Feshetmesi ve Silah Bırakması
- Sürece İlişkin Yasal Düzenleme Önerileri
- Demokratikleşme İle İlgili Öneriler
- Sonuç ve Değerlendirme
“Kritik eşik: PKK’nın silah bırakması”
Taslak raporda sürecin en kritik aşamasının, PKK terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının ve kendisini tasfiye ettiğinin devletin güvenlik birimleri tarafından tespit ve teyit edilmesi olduğu vurgulandı.
Rapora göre bu tespit süreci yalnızca silahlı tehdidin sona erdiğinin ilanı anlamına gelmeyecek; aynı zamanda yeni hukuki ve siyasi düzenlemelerin hayata geçirilmesi için başlangıç noktası olacak.
Tespit ve teyit mekanizmasının, ilgili devlet kurumları arasında eşgüdümle; objektif, ölçülebilir ve denetlenebilir kriterlere göre işletilmesi gerektiği ifade edildi.
Silah bırakanlara yönelik müstakil ve geçici yasa önerisi
“Sürece İlişkin Yasal Düzenleme Önerileri” başlığı altında, silah bırakma süreci ve sonrasını yönetecek özel ve geçici nitelikte bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulduğu belirtildi.
Taslak raporda, hazırlanacak kanunun: silah ve şiddeti reddeden bireylerin topluma yeniden kazandırılmasını, silah ve şiddete kalıcı olarak son verilmesini, meselenin tamamen hukuki ve demokratik siyaset zeminine taşınmasını amaçlaması gerektiği ifade edildi.
Ayrıca düzenlemenin kamu vicdanını gözetmesi, kapsamının net ve yoruma açık olmayacak şekilde belirlenmesi gerektiği vurgulandı.
“Cezasızlık ve af algısı oluşmamalı”
“Örgüt Mensuplarının Durumu” başlığı altında ise ceza ve infaz hukukundaki mevcut hükümlerden yararlanılarak hazırlanacak düzenlemelerle ilgili kişilere yönelik mutlaka adli işlem yapılması gerektiği belirtildi.
Taslakta, yapılacak yasal düzenlemelerin toplumda “cezasızlık” ya da “genel af” algısı oluşturmaması gerektiğinin altı çizildi.
Toplumsal bütünleşme ve bölgesel kalkınma vurgusu
Raporda toplumsal bütünleşmenin sağlanmasının sürecin temel hedeflerinden biri olduğu ifade edildi. Silah bırakan kişilerin toplumsal hayata uyum sağlamasına yönelik kamu düzenine uygun hazırlık çalışmalarının yapılması gerektiği belirtildi.
Ayrıca bölgeye yönelik yatırımların, ekonomik ve sosyal programların geliştirilerek sürdürülmesinin önemine dikkat çekildi. Adalet ve eşitlik duygusunun toplumun tüm kesimlerinde güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
İzleme ve raporlama mekanizması kurulacak
Taslak raporda, kanunla birlikte yürütme içerisinde süreci izleyip raporlayacak bir mekanizmanın oluşturulması gerektiği belirtildi.
Bu mekanizma sayesinde: sürecin etkinliği denetlenecek, hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığı ölçülecek, gerekli tedbirler zaman kaybetmeden alınacak, kamuoyu her aşamada bilgilendirilecek.
