Avrupa Birliği, enerji altyapısında kullanılan elektrik çeliği ile bu ürünlerden üretilen laminasyon ve çekirdeklere yönelik ithalatta geçici koruma önlemi getirdi. Avrupa Komisyonu tarafından 18 Eylül'de yayımlanan düzenleme, 25 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Uygulamanın 155 takvim günü sürmesi ve mevcut takvime göre 26 Şubat 2027'de sona ermesi öngörülüyor.
AB elektrik çeliği ithalatına geçici koruma getiriyor
Yeni düzenleme, özellikle güç transformatörleri ve endüktörlerde kullanılan tane yönlendirilmiş elektrik çeliği ile bu malzemelerden üretilen laminasyon ve çekirdeklerin AB'ye ithalatını kapsıyor.
Avrupa Komisyonu, söz konusu ürünlerin Avrupa Birliği elektrik şebekesi açısından stratejik girdiler arasında bulunduğunu belirtiyor. Düzenlemenin gerekçesinde, ithalatın hızlı şekilde artması ve küresel üretim fazlasının Avrupa'daki üreticiler üzerinde baskı oluşturması gösteriliyor.
Uygulamanın Türkiye'nin bütün çelik ihracatını kapsamadığı, belirli elektrik çeliği ürünleri ile bunlardan işlenen laminasyon ve çekirdeklere yönelik olduğu belirtiliyor.
Türkiye'ye elektrik çeliğinde 14 bin 161 ton kota
Düzenlemenin Türkiye açısından öne çıkan unsurlarından biri, transformatör ve endüktörlerde kullanılan çelik laminasyon ve çekirdekler için ülkeye özel kota belirlenmesi oldu.
Türkiye için 26 Şubat 2027'ye kadar kullanılmak üzere 14 bin 161,55 tonluk tarife kotası ayrıldı. Aynı ürün grubunda Çin için 4 bin 241 ton, Birleşik Arap Emirlikleri için ise yaklaşık 2 bin 705 tonluk kota oluşturuldu.
Kotaların “ilk gelen ilk yararlanır” esasına göre uygulanacağı bildirildi. Bu sistem kapsamında Türkiye'den Avrupa Birliği'ne elektrik çeliği ve ilgili ürünleri gönderen şirketler açısından sevkiyatların zamanlaması da kota kullanımında önem taşıyacak.
Türkiye AB'nin önemli elektrik çeliği tedarikçileri arasında
Avrupa Komisyonu verilerine göre Türkiye'nin inceleme kapsamındaki toplam AB ithalatındaki payı 2021'de yüzde 16 seviyesindeyken, 2025'te yüzde 13'e geriledi.
Buna karşın Türkiye, söz konusu ürünlerde Çin ve Japonya'nın ardından AB'nin en büyük tedarikçileri arasında bulunmaya devam etti. Bu nedenle elektrik çeliği ithalatına getirilen geçici koruma düzenlemesi Türkiye'nin AB'ye yönelik ilgili ürün satışlarını da kapsıyor.
Elektrik çeliği ithalatında fiyat eşikleri uygulanacak
AB'nin yeni sistemi yalnızca tarife kotasıyla sınırlı kalmayacak. Düzenleme kapsamında ürünlere göre farklı fiyat eşikleri de belirlendi.
Transformatör laminasyonlarında ton başına fiyat eşiği kota dahilindeki ithalat için 4 bin Euro, kota dışındaki ithalat için ise 4 bin 550 Euro olarak belirlendi. Çelik çekirdeklerde ise kota içindeki fiyat sınırı ton başına 5 bin Euro, kota dışındaki fiyat eşiği ise 5 bin 600 Euro olacak.
AB sınırındaki net ithalat fiyatının belirlenen eşik seviyesinin altında kalması durumunda, eşik ile ithalat fiyatı arasındaki fark geçici koruma vergisi olarak tahsil edilecek. İthalat fiyatının belirlenen seviyeye eşit veya daha yüksek olması halinde ise ilave vergi uygulanmayacak.
Düşük fiyatlı ithalata ek maliyet uygulanabilecek
Yeni sistem kapsamında kota tamamen kullanılmamış olsa dahi belirlenen fiyat eşiklerinin altında kalan ithalat için ilave maliyet oluşabilecek.
Kota miktarının tamamının kullanılması halinde ise daha yüksek fiyat eşiği devreye girecek. Böylece elektrik çeliği ve ilgili ürünlerin AB pazarına satışında hem miktar hem de fiyat kriterleri dikkate alınacak.
Transformatör içindeki çekirdeklere farklı vergi uygulanacak
Düzenlemede, transformatörün içine monte edilmiş çekirdekler için diğer ürünlerden farklı bir uygulama öngörülüyor. Bu ürünler için tarife kotası uygulanmayacak.
Bunun yerine, transformatörün içerisinde bulunan çekirdeğin ağırlığı esas alınarak ton başına 1.140 Euro geçici koruma vergisi tahsil edilecek. Böylece AB'nin elektrik çeliği ithalatına yönelik yeni koruma sistemi, ürünün niteliğine ve kullanım şekline göre farklı uygulamalar içerecek.
