Atila Güvenç (24 Saat)- Türkiye'den bu sezon zeytinyağı ihracatı üretici olmayan ülkelere yapılan ihracatla ayakta kalırken, fon, kota ve yasaklar zeytinyağı ihracatında azalmanın nedeni olarak belirlendi. Türkiye zeytinyağı sektörü bir önceki sezonda 70 bin 626 ton altın sıvı olarak adlandırılan zeytinyağını ihraç eden Türkiye, 2024/25 sezonunda ancak 50 bin 713 ton zeytinyağı ihraç edebildi. Zeytinyağı ihracatı miktar bazında yüzde 28 düşüşe neden oldu.
Türkiye zeytinyağı bu yıl sektöründe ihracatta zorluklarla dolu bir sezon geride bıraktı. Zeytinyağı ihracatı miktar bazında yüzde 28 gerilerken, dünya genelinde zeytinyağı fiyatlarındaki düşüş nedeniyle ihracattan elde edilen döviz getirisi yüzde 50’lik kayıpla 505 milyon dolardan 252 milyon dolara indi.
Sofralık zeytinde sektör 2024/25 sezonunda 255 milyon dolarlık döviz getirisiyle rekoru elde ederken, zeytinyağı ihracatında 252 milyon dolarla beklentilerin uzağında kaldı ve 4 sezon sonra sofralık zeytin ihracatının gerisine düştü.
Başkan Emre Uygun: Yanlış kararlar yarayı derinleştirdi.
İhracat verilerini değerlendiren Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, Türkiye'nin zeytinyağı sektöründe dünyadaki gelişmeleri doğru okuyamadığını, Ticaret Bakanlığınca 22 Mart 2021 tarihinde dökme ve varilli zeytinyağı ihracatına getirilen kısıtlamayla başlayan, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında zeytinyağı ihracatına getirilen fon, yasak ve kısıtlamaların dünya fiyatlarındaki gerileme ile birleşmesi sonucunda zeytinyağı ihracatındaki yararın derinleştiğini dile getirdi. Uygun, “Fon ve yasak kararları Türkiye'yi dünyada spotçu konumuna düşürdü. Bu süreçte Türkiye yüz milyonlarca dolar ihracattan oldu ve prestij kaybı yaşadı. Günümüzde de bu yanlış kararların uzantılarıyla mücadele ediyoruz” durum değerlendirmesinde bulundu.
Zeytinyağında kan kaybını minimize etmek için Ticaret Bakanlığı’nın Uzak Ülkeler Stratejisi kapsamında zeytinyağı tüketicisi ülkelere yoğunlaştıkları bilgisini de veren Uygun “Avustralya, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri’ne sektörel ticaret heyetleri gerçekleştirdik. Zeytinyağı ihracatımız totalde miktar bazında yüzde 28 azalırken bu ülkelere ihracatımız yüzde 17’lik artışla 21 bin 460 tondan 25 bin 202 tona yükseldi.” dedi.
Zeytinyağı ihracatımız üretici olmayan ülkelerde tutundu
Türk zeytinyağı sektörünün üretici olmayan ülkelerdeki pazar payını koruması, sektörel ticaret heyetleri yaptığı ülkelerde ise önemli ihracat artışları yakalaması kayıplarla geçen 2024/25 sezonunun tesellisi oldu. Zeytinyağı ihracatı üretici olmayan ülkelerde 2023/24 sezonunda 46 bin 670 ton iken, 2024/25 sezonunda 45 bin 501 ton oldu. Bu ülkelerdeki kayıp yüzde 3’le sınırlı kaldı.
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği’nin sektörel ticaret heyetleri düzenlediği Avustralya, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'ne zeytinyağı ihracatımız yüzde 17’lik artışla 21 bin 460 tondan 25 bin 202 tona yükseldi.
Zeytinyağının yüzde 46’sı ABD’ye ihraç edildi
Türkiye, sezonun içinde 128 ülke ve gümrüklü bölgeye zeytinyağı ihraç ederken en önde 20 bin 938 tonla Amerika Birleşik Devletleri yer aldı. ABD'ye yapılan ihracatının döviz getirisi 94 milyon 327 bin dolar oldu. Zeytinyağı ihracatında ABD miktar bazında yüzde 46’ya ulaştı.
Zeytinyağı ihracatında ikinci sırayı 22 milyon 511 bin dolarla Japonya alırken, Kanada 14 milyon 257 bin dolarlık taleple adını üçüncü sıraya yazdırdı. Türk zeytinyağı sektörünün geleneksel ihraç pazarlarından Suudi Arabistan’a ise 2024/25 sezonunda 10,8 milyon dolarlık zeytinyağı gönderilebildi.
Prina ihracatımızda yüzde 9 artış elde edildi.
Bu yıl Türkiye'nin 2024/25 sezonunda prina yağı ihracatı ise yüzde 9’luk artışla 48 milyon dolardan 52,3 milyon dolara yükseldi. Türk zeytincilik sektörü 2023/24 sezonunda zeytinyağı, sofralık zeytin ve pirina yağı ihracatından 763,5 milyon dolar ihracat geliri karnesine yazarken, 2024/25 sezonunda yüzde 27'lik kayıpla 559,6 milyon dolar dövizi ülkemize kazandırabildi.
