36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin ikinci gününde "Kuzey Atlantik Konseyi Toplantısı" öncesi basın mensuplarına değerlendirmelerde bulunan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, zirvenin verimliliğine vurgu yaptı. Türkiye'nin ev sahipliğine teşekkür eden Rutte, "Bunu gerçekten takdir ediyoruz. Bu önemli bir zirve. Sizler çok nazik ev sahiplerisiniz" ifadelerini kullandı.
"Planlamadan uygulamaya geçtik"
Geçen yıl yapılan Lahey Zirvesi ile Ankara Zirvesi arasında bir kıyaslama yapan Rutte, hedeflerin hayata geçirilme aşamasına odaklandıklarını belirtti:
"Geçen sene yapılan Lahey Zirvesi tamamen planlama ve hedef belirlemeyle ilgiliydi. Ankara Zirvesi ise uygulama ve bu hedefleri gerçekleştirmekle ilgili. Dün büyük bir başarıydı. Büyük bir çıkış yapıldı, çok sayıda yeni sözleşme, çok sayıda yeni taahhüt açıklandı."
Savunma harcamalarında "Yüzde 4" vurgusu
İttifak genelindeki savunma sanayisi yatırımlarının ve harcama kapasitesinin arttığına işaret eden Genel Sekreter, ABD ile müttefikler arasındaki yük paylaşımı dengesinin kurulduğunu ifade etti. Rutte, bu süreci şu sözlerle değerlendirdi:
"Yüzde 5 hedefi doğrultusunda bu yıl zaten yüzde 4'e ulaştık ki, bu gerçekten olağanüstü bir gelişmedir. Bu elbette yalnızca Başkan Donald Trump sayesinde olmadı. Rusya'dan kaynaklanan tehdit de bunun önemli nedenlerinden biridir. Ancak dürüst olmak gerekirse, Başkan Trump'ın Avrupa'daki müttefikleri ve Kanada'yı bunu yapmaları yönünde teşvik etmesi gerçekten yardımcı oldu ve bunun sonuçları görülüyor."
İran ve Rusya gündemi
Rutte, bugünkü oturumlarda müttefiklerin iki temel konuda mutabık kalmasını beklediğini belirtti:
"Bugün müttefiklerin iki konuyu açıkça teyit etmelerini bekliyorum. Birincisi, İran'ın hiçbir zaman nükleer silah kapasitesine sahip olmaması gerektiğidir. İkincisi ise seyrüsefer özgürlüğü ilkesidir. Hürmüz Boğazı'nın yeniden tamamen açık olması stratejik açıdan son derece önemlidir. Bu, 32 müttefikin tamamı için hayati öneme sahiptir."
Rusya ile ilgili olarak ise Genel Sekreter, "Bugün de müttefiklerin ortak şekilde Rusya'nın NATO topraklarına yönelik uzun vadeli tehdit olduğunu kabul etmelerini bekliyorum. Rusya'nın uzun vadeli tehdit olduğunun açıkça kayda geçirilmesini bekliyorum" ifadelerini kullandı.
ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarını "kesinlikle gerekli" olarak niteleyen Rutte, "Çünkü bir ateşkes yürürlükteyken İran'ın esasen bu ateşkesi ihlal ettiğini görüyoruz... Bu nedenle ABD'nin güçlü ve kararlı bir şekilde karşılık vermesi son derece önemlidir" dedi.
"NATO'yu yenemezsiniz"
ABD'nin NATO'ya bağlılığı konusundaki soruları yanıtlayan Rutte, "Kendisi (Başkan Trump), ABD'nin NATO'ya bağlılığı konusunda tamamen kararlıdır. Bu konuda hiçbir şüphem yok" derken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e de şu mesajı gönderdi:
"Avrupa'da, Kanada'da ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan 1 milyar insanın oluşturduğu bu ittifak, topraklarımızın her bir santimini savunacaktır. NATO'yu yenemezsiniz. Biz savunma amaçlı bir ittifakız. Hiç kimseye saldırmayacağız. Biz yalnızca yaşam tarzımızı, demokrasimizi ve topraklarımızı savunacağız. Bu yüzden bizimle uğraşmayın. Bizimle oynamaya kalkmayın."
32 üye ülke liderinin yanı sıra Asya-Pasifik ortakları ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin de katılımıyla gerçekleşen Zirve'nin ilk gününe "NATO Savunma Sanayi Forumu" damga vurdu. Forumda; "Uzay ve Gözetleme", "Taarruz Kabiliyetleri" ile "Entegre Hava ve Füze Savunması" alanlarında yeni projeler için imza törenleri düzenlendi.
Zirve öncesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump, CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceği sinyalini verirken, Erdoğan ise F-35 konusunda "hayırlı bir karar" beklentisini yineledi. Zirve, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Devlet ve Hükümet Başkanları Zirve toplantıları ile devam ediyor.
