12 Haziran 2026’da iletilen direktif, ABD içinde ve dışında bulunan tüm yabancı uyruklu kişileri kapsıyor. Şirketin yabancı uyruklu çalışanları da direktif kapsamında yer alıyor. Anthropic, bu ayrımı teknik olarak güvenilir biçimde uygulayamadığı için Fable 5 ve Mythos 5’e erişimi tüm kullanıcılar için kapattı.
Kararın gerekçesi: Jailbreak iddiası
ABD hükümeti, kararın ulusal güvenlik gerekçesiyle alındığını belirtti, ancak bu endişenin ayrıntılarını paylaşmadı. Anthropic’e göre kararın arkasında, Fable 5’in güvenlik önlemlerinin “jailbreak” yoluyla aşılabileceği iddiası var. Jailbreak, bir yapay zekâ modelinin kısıtlamalarını devre dışı bırakmaya yönelik girişim anlamına geliyor.
Anthropic, incelediği örnekte ortaya çıkan açıkların sınırlı ve daha önce bilinen türde olduğunu savundu. Şirkete göre bu durum, Fable 5’in güvenlik sisteminin bütünüyle aşıldığı anlamına gelmiyor.
Anthropic’in itirazı
Anthropic, Fable 5’in kullanıma açılmadan önce ABD hükümeti, Birleşik Krallık Yapay Zekâ Güvenliği Enstitüsü ve bağımsız kuruluşların katılımıyla binlerce saat test edildiğini vurguladı. Bu testlerde, modelin güvenlik önlemlerini tamamen devre dışı bırakabilecek yaygın bir jailbreak yöntemine rastlanmadı.
Şirkete göre hiçbir yapay zekâ modeli için yüzde yüz güvenlik garantisi verilemiyor. Bu nedenle Fable 5’te kötüye kullanımı sınırlamak ve olası saldırıları erken tespit etmek için ek güvenlik katmanları uygulandı.
Anthropic’e göre hükümetin dayanak gösterdiği yöntem, modele bir yazılım kodunu inceletip hataları bulmasını istemekten ibaret. Şirket, bu yeteneğin OpenAI’ın GPT-5.5’i dâhil başka yapay zekâ modellerinde de bulunduğunu savundu. Bu tür yöntemler, siber güvenlik uzmanları tarafından sistemleri korumak için günlük olarak kullanılıyor.
Alınan karara uyan Anthropic, gerekçeye ise katılmadığını açıkladı. Şirkete göre dar kapsamlı bir jailbreak bulgusu, yüz milyonlarca kullanıcıya sunulmuş ticari bir modelin geri çekilmesi için yeterli neden değil. Şirket, aynı standardın tüm sektöre uygulanması hâlinde öncü yapay zekâ şirketlerinin yeni modelleri piyasaya sürmekte zorlanabileceği uyarısında bulundu.
Anthropic, hükümetlerin riskli modelleri engelleyebilmesi gerektiğini kabul etti; ancak bunun yasal, şeffaf ve teknik gerçeklere dayalı bir süreçle yapılması gerektiğini savundu.
Fable 5 ve Mythos 5 nedir?
Fable 5 ve Mythos 5, Anthropic’in en yeni ve en gelişmiş yapay zekâ modelleriydi. Fable 5, Mythos ile aynı temel teknoloji üzerine kurulmuş, ancak siber güvenlik, biyoloji ve kimya gibi yüksek riskli alanlarda güvenlik filtreleriyle sınırlandırılarak kullanıcıların erişimine açılmıştı.
Mythos 5 ise siber savunma ve kritik altyapı alanlarında çalışan seçili kuruluşlarla sınırlı tutulmuştu. Anthropic, bu modeli dünyanın en güçlü siber güvenlik yapay zekâ modellerinden biri olarak tanımladı.
Bu kez donanım değil, modelin kendisi hedefte
Karar, halka açık ticari yapay zekâ modellerinin devlet müdahalesiyle aniden geri çekilmesi açısından emsal niteliği taşıyor. ABD’nin bu adımı, yapay zekâ alanındaki ulusal güvenlik yaklaşımında yeni bir eşiğe işaret ediyor. Bugüne kadar tartışmalar daha çok yapay zekâ çipleri, veri merkezleri ve teknik altyapıya yönelik ihracat kontrolleri üzerinden yürütülüyordu. Bu kez doğrudan belirli yapay zekâ modellerine erişim hedef alındı.
Bu noktaya nasıl gelindi?
Fable 5 ve Mythos 5’e yönelik karar, Anthropic ile Trump yönetimi arasında Claude’un askeri kullanımı konusunda yaşanan gerilimin ardından geldi. Söz konusu anlaşmazlıkta Anthropic, Claude’un tam otonom silahlarda ve ABD vatandaşlarının toplu gözetlenmesinde kullanılmaması için Pentagon’dan güvence istemişti. Pentagon ise modelin tüm yasal askeri amaçlarla kısıtlama olmadan kullanılabilmesini talep etti.
Bu süreçte Trump yönetimi federal kurumlara Anthropic ürünlerinin kullanımını durdurma talimatı verdi. Savunma Bakanı Pete Hegseth de şirketi tedarik zinciri güvenlik riski ilan ederek savunma sözleşmelerinden dışladı. Anthropic’in açtığı dava sonrası San Francisco’daki federal yargıç, Pentagon kısıtlamalarını geçici olarak askıya aldı.
Bu son gelişme, güçlü yapay zekâ modellerine erişimde teknik imkânlar ve abonelik koşullarının tek belirleyici olmadığını ortaya koydu. Devletlerin güvenlik ve ihracat politikaları da bu alanda belirleyici hale gelebilir. Bu nedenle yapay zekâda devlet denetiminin sınırları ve sektörün nasıl düzenleneceğine ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde daha da artması bekleniyor.
