Elektronik haberleşme sektöründe kimlik sahteciliğinin önlenmesi, abonelik işlemlerinde güvenliğin artırılması ve kayıt dışı "açık hat" kullanımının engellenmesi amacıyla köklü adımlar atıldı. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), abonelik işlemleri ile kimlik doğrulama süreçlerine yönelik iki ayrı yönetmelikte stratejik değişikliklere gitti. Resmi Gazete'de yayımlanan kararlar, telefon ve internet hatlarının açılışından mevcut kullanıcıların denetimine kadar radikal kuralları beraberinde getiriyor.
Sözleşmelerde çipli Kimlik, biyometrik yüz ve parmak izi dönemi
Yeni düzenlemeyle birlikte abonelik sözleşmeleri yazılı ortamın yanı sıra elektronik ortamda da kurulabilecek. Ancak sözleşme aşamasına geçilmeden önce başvuru sahibinin kimliğinin şu yöntemlerle doğrulanması yasal şart olacak:
-
Çipli kimlik kartları ile yakın alan iletişimi (NFC) özelliği bulunan kimlik belgeleri aktif olarak kullanılacak. Vatandaşlar, e-Devlet mobil uygulaması üzerinden NFC teknolojisini kullanarak uzaktan kimlik doğrulayabilecek.
-
Şifre mekanizmalarının yanı sıra yüz doğrulaması veya parmak izi özeti gibi gelişmiş yöntemler devreye alınacak.
-
Uzaktan yapılacak başvurular ilgili mevzuata göre yürütülecek; bayi veya şubelerde yüz yüze gerçekleştirilen işlemlerde ise kimlik belgesine ek olarak o işleme özgü video görüntüsü kayıt altına alınabilecek.
Yönetmelik uyarınca, elektronik doğrulama kabiliyeti ve imkânı bulunmayan eski ya da geçersiz kimlik belgeleriyle, belirtilen yasal istisnalar haricinde hiçbir şekilde yeni abonelik sözleşmesi kurulamayacak.
Yabancı uyruklular için göç idaresi entegrasyonu
Elektronik kimlik belgesi (çip/NFC) bulunmayan yabancı uyruklu kişilerin yeni hat edinme veya abonelik süreçleri doğrudan Göç İdaresi Başkanlığı sistemleri üzerinden yürütülecek. Göç İdaresi'nin mobil uygulaması aracılığıyla kişinin canlı görüntüsü alınacak ve resmi kayıtlardaki fotoğrafı ile karşılaştırılarak eşleştirme yapılacak.
Elektronik kimlik belgesine sahip olan yabancılar için ise yine NFC üzerinden doğrulama yapılabilecek. Diplomatik misyon çalışanları ve ailelerinin kimlik doğrulama işlemleri için de Dışişleri Bakanlığı üzerinden özel bir doğrulama köprüsü hayata geçirildi.
Aynı kişi adına açılan hat sayısına sınırlama
BTK, bir kişinin üzerine kontrolsüz şekilde çok sayıda abonelik kaydı yapılmasının önüne geçmek için işletmecilere yeni bir denetim yükümlülüğü getirdi. Operatörler, BTK tarafından resmi olarak belirlenen üst sınırın üzerinde, aynı kişi adına yeni bir abonelik kaydı oluşturamayacak. Böylece suistimale açık hatların takibi kolaylaştırılacak.
Her üç ayda bir filtreleme: Doğrulanmayan hatlar 90 günde kapatılacak
Yönetmeliğin en dikkat çekici maddesi mevcut ve aktif hatların periyodik denetimine yönelik oldu. İşletmeciler, artık her üç ayda bir tüm abonelerinin aktiflik durumunu incelemekle yükümlü olacak.
-
Gerçek kişi aboneler ile kurumsal abonelerin yetkilendirdiği isimler, Kimlik Paylaşım Sistemi (KPS) üzerinden T.C. kimlik numarası veya yabancı kimlik numarasıyla taranarak doğrulanacak. Kurumsal aboneliklerde ayrıca tüzel kişiliğin (şirketin) aktif olarak devam edip etmediği resmi ticaret sicil kayıtları üzerinden kontrol edilecek.
-
Yapılan üç aylık periyodik kontrollerde abonenin aktifliği veya kimliği doğrulanamazsa, işletmeci aboneye ilk olarak kısa mesaj (SMS) yoluyla bilgilendirme geçecek. Bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde kimlik doğrulaması tamamlanmayan hatlara kısıtlama (arama/internet kısıtı) uygulanacak. Kısıtlamaya rağmen 90 gün içinde doğrulama işlemi gerçekleştirilmeyen hatlar ise tamamen kapatılacak.
Kurumsal aboneliklerde sadece şirket yetkilisinin kimliği doğrulanamazsa hat doğrudan kapatılmayacak; ancak şirkete yeni bir yetkili tanımlanana kadar o abonelik üzerinde hiçbir yeni idari işlem yapılmasına izin verilmeyecek.
