Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Demiryolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile açık bilet kullanım süreleri ve ceza miktarlarında yeni düzenlemeye gidildi. Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Merkez Yönetim Kurulu, açık bilet asgari geçerlilik süresinin 180 günden 90 güne indirilmesine tepki göstererek, düzenlemenin tüketici haklarını daraltıcı nitelikte olduğunu bildirdi.
Resmî Gazete'de yayımlandı: Açık bilet 90 güne indi, ceza 9 bin 473 TL oldu
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle yürürlüğe girdi. Yönetmeliğin 48 ve 49'uncu maddelerinde yer alan açık biletin asgari geçerlilik süreleri "180 günden" 90 güne indirildi. Bagaj ve araç tanımları arasına "skuter, elektrikli skuter" ibareleri eklendi.
Yönetmeliğe aykırılıkların tespit edilmesi halinde her bir kusur için uygulanacak idari para cezası 9 bin 473 TL olarak belirlendi. "Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü" ibaresi "Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü" olarak değiştirildi.
TÜKODER: "Ödenen bedel işletmenin kazancına dönüşmemeli"
Yönetmelik değişikliğine ilişkin yazılı bir açıklama yayımlayan TÜKODER Merkez Yönetim Kurulu, açık bilet süresinin düşürülmesinin yolcular açısından ciddi mağduriyetler yaratacağını kaydetti. TÜKODER açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
"Belirli gecikme ve sefer iptali durumlarında açık biletin asgari geçerlilik süresinin 180 günden 90 güne indirilmesi tüketici mağduriyetini artıracaktır. Emekliler, öğrenciler, çalışanlar ve sağlık veya ailevi nedenlerle seyahatini erteleyen yurttaşlar kısa sürede yeniden seyahat planlayamayabilir. Sürenin kısaltılmasından vazgeçilmeli; yolcunun kendi isteğiyle açığa aldığı biletler dâhil, açık biletlerde en az 180 günlük süre güvenceye alınmalıdır. Önceden düzenlenmiş biletlerin geçerliliği de korunmalıdır.
Açık bilet, tüketicinin ödediği bedeli kaybetmesine yol açmamalıdır. Geçerlilik süresi içinde iade hakkı tanınmalı, süre sonunda kullanılmayan bedelin geri ödenmesi güvenceye alınmalıdır. Hareket saatine en az 24 saat kala yapılan iadelerde kesinti kaldırılmalı; yalnızca işletmenin geri alamadığı, belgelenmiş zorunlu vergi ve harçlar varsa bunlar düşülebilmelidir. İşletmeciden kaynaklanan iptal ve gecikmelerde ise iade kesintisiz yapılmalı, tüketici açık bilet almaya zorlanmamalıdır."
"Yaptırımlar ölçülü olmalı, tüketici örgütlerinin görüşü alınmalı"
Yolculara yönelik cezalı işlemler ve bilgilendirme usullerinin de yeniden ele alınması gerektiğini belirten TÜKODER, yalnızca sözleşme onay kutularının yeterli görülemeyeceğini ifade etti:
"Uzun sözleşmeler ve 'okudum, kabul ettim' kutuları tek başına yeterli bilgilendirme sayılmamalıdır. Kurallar ve yaptırımlar; yaşlıların, engellilerin ve dijital hizmetleri kullanamayan yurttaşların da erişebileceği yöntemlerle duyurulmalıdır. İşletmenin sistem arızası, yanlış veya eksik yönlendirmesi nedeniyle ortaya çıkan sorunların bedeli tüketiciye yüklenmemelidir. İlk kez gerçekleşen, kasıt içermeyen ve güvenliği tehlikeye atmayan ihlallerde öncelikle uyarı veya indirimli ceza uygulanmalıdır.
Bakanlığı; 180 günlük açık bilet süresini güvenceye almaya, kullanılmayan bilet bedellerinin iadesinin kesintisiz yapılmasını sağlamaya ve tüketicilere yönelik yaptırımları açık bilgilendirme, somut tespit ve ölçülülük esaslarıyla düzenlemeye çağırıyoruz. Temsil hakkı çerçevesinde tüketici örgütlerinin görüşü alınmalıdır. Tüketicinin hakkı süre dolunca yok olmamalı; ödediği para, sunulmayan hizmet nedeniyle işletmenin kazancına dönüşmemelidir."
