Kahramanmaraş 4. İdare Mahkemesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Afşin-Elbistan A Termik Santrali 5. ve 6. Ünite İlave Projesi için verdiği "ÇED Olumlu" kararını hukuka aykırı bularak iptal etti.
Karar, Greenpeace Türkiye ile bölge sakinlerinin açtığı dava kapsamında alındı.
Mahkeme bilirkişi raporunu dikkate aldı
Mahkeme, dava dosyasına sunulan bilirkişi raporunu değerlendirerek nihai Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporunun hem teknik hem de usul yönünden yeterli olmadığı sonucuna ulaştı.
Kararda, projeye ilişkin birçok temel teknik çalışmanın eksik olduğu vurgulandı.
Teknik incelemelerde önemli eksiklikler tespit edildi
Mahkeme kararında, ilave ünitelere ilişkin projeye özel zemin etütlerinin yapılmadığı, ünite bazlı taşıma gücü, emniyet gerilmesi ve oturma hesaplarının bulunmadığı belirtildi.
Ayrıca linyit üretimi için zorunlu olan susuzlaştırma faaliyetlerinin oluşturabileceği kalıcı hidrojeolojik etkilerin proje başlamadan önce değerlendirilmediği ifade edildi.
Sağlık ve tarım arazilerine etkiler yeterince incelenmedi
Kararda, sağlık koruma bandına ilişkin bilgilerin çelişkili olduğu, özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalar gibi hassas gruplara yönelik sağlık etki analizlerinin yapılmadığına dikkat çekildi.
Mahkeme ayrıca proje sahası çevresindeki tarım arazilerine olası etkilerin ve bu etkileri azaltmaya yönelik tedbirlerin de ÇED raporunda yeterince ortaya konulmadığını belirtti.
"Bilgiler güncel ve tutarlı değil"
Mahkeme, atık su arıtma tesisi, maden ruhsatı ve kömür rezervine ilişkin bilgilerin güncel ve tutarlı olmadığını tespit etti.
Kararda ayrıca ilave ünitelerin kurulacağı alana yönelik jeoteknik incelemelerin yapılmadığı, mevcut üretim faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkileri dikkate alınarak yeni ünitelerin oluşturacağı ekolojik etkilerin de yeterince değerlendirilmediği ifade edildi.
"Çevresel etkiler bilimsel olarak ortaya konulamadı"
Mahkeme, projenin çevre üzerinde oluşturabileceği olumsuz etkilerin ve bunlara karşı alınacak önlemlerin ilgili mevzuat ile bilimsel kriterlere uygun şekilde ortaya konulamadığı gerekçesiyle Bakanlığın verdiği "ÇED Olumlu" kararını hukuka aykırı buldu.
Kararda, bilirkişi raporunda meteoroloji mühendisliği ve biyoloji yönünden olumlu değerlendirmeler bulunmasına rağmen, çevresel etki değerlendirmesinin bir bütün olarak ele alınması gerektiği vurgulandı. Bu nedenle davalı idare ile müdahil şirketin bilirkişi raporuna yönelik itirazları da mahkeme tarafından reddedildi.
