Dünya Bankası, küresel emtia piyasalarıyla ilgili yeni tahminlerini içeren Emtia Piyasaları Görünüm Raporu'nu yayımladı. Rapora göre, küresel emtia fiyatları, zayıf ekonomik büyüme, artan enerji fazlası ve devam eden politika belirsizliklerinin etkisiyle 2026'da son 6 yılın en düşük seviyesine gerileyecek. Ancak raporda, altın ve gümüş gibi değerli metallerin fiyatlarında 2025 ve 2026 yıllarında yükseliş öngörülüyor.
Emtia Fiyatlarında Genel Düşüş Beklentisi
Dünya Bankası'nın raporunda, küresel emtia fiyatlarının 2025 ve 2026 yıllarında yüzde 7'şer oranında gerilemesi bekleniyor. Bu düşüşün temel sebepleri arasında zayıf küresel ekonomik büyüme, artan petrol fazlası ve sürekli değişen küresel ticaret politikaları yer alıyor. Özellikle petrol fiyatları, elektrikli ve hibrit araçlara olan talebin artması ve Çin’deki petrol tüketiminin durağanlaşmasıyla baskı altında kalacak.
Brent tipi ham petrol fiyatının 2025'te varil başına ortalama 68 dolara gerilemesi beklenirken, 2026’da 60 dolara kadar düşmesi tahmin ediliyor. Bu, son beş yılın en düşük seviyesi olacak. Dünya Bankası, küresel petrol fazlasının 2026’da önemli ölçüde artacağını öngörüyor ve bunun, petrol fiyatlarını aşağı çekmeye devam edeceğini belirtiyor.
Gıda Fiyatlarında Düşüş
Raporda, enerji fiyatlarındaki düşüşün küresel enflasyon üzerinde olumlu etkiler yaratacağı vurgulanıyor. Özellikle gıda fiyatlarında 2025’te yüzde 6.1, 2026’da ise yüzde 0.3’lük bir düşüş bekleniyor. Bu düşüş, özellikle pirinç ve buğday fiyatlarındaki gerilemenin gelişmekte olan ülkelerde gıda fiyatlarını daha uygun hale getirmesiyle ilgili. Bunun yanı sıra, soya fasulyesi fiyatlarının bu yıl düştüğü, ancak gelecek iki yılda bu fiyatların dengeleneceği öngörülüyor.
Kahve ve kakao fiyatlarında ise arz koşullarının iyileşmesi ile 2026’da bir gerileme yaşanması bekleniyor. Gübre fiyatları, 2025’te yüzde 21 artarken, 2026'da yüzde 5 gerilemesi tahmin ediliyor. Bu artışın çiftçiler için kar marjlarını daraltabileceği ve gelecekteki mahsul verimliliği üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği ifade ediliyor.
Altın ve Gümüş Fiyatlarında Yükseliş Bekleniyor
Dünya Bankası, kıymetli metallerin, özellikle altın ve gümüşün fiyatlarında ciddi artışlar öngörüyor. Ekonomik belirsizliklerin arttığı dönemlerde genellikle güvenli liman olarak tercih edilen altının, 2025’te yüzde 42 oranında bir artış göstereceği tahmin ediliyor. 2026'da ise altın fiyatlarının yüzde 5 daha artması bekleniyor. Bu, 2015-2019 yılları arasında ortalama fiyatların neredeyse iki katına çıkması anlamına geliyor.
Gümüş, bu yıl yüzde 34 oranında bir artış göstererek rekor bir seviyeye ulaşmıştı. Dünya Bankası, 2026 yılı için gümüş fiyatlarının yüzde 8 daha artmasını bekliyor. Bunun başlıca sebepleri arasında, gümüşün endüstriyel kullanımının artması ve altına olan talebin devam etmesi gösteriliyor.
Küresel Ekonomik Belirsizlikler Etkili Olacak
Dünya Bankası, küresel büyüme beklentilerinin zayıf kalmasının, emtia fiyatlarındaki düşüşleri hızlandırabileceğini belirtiyor. Ticaret gerilimleri, pandemi sonrası toparlanma sürecinde yaşanan zorluklar ve ekonomik belirsizlikler, fiyatların 2025 ve 2026 yıllarında daha da düşmesine neden olabilir. Dünya Bankası, bu faktörlerin, emtia piyasalarında dalgalanmalara yol açabileceğini vurguluyor.
Emtia Fiyatlarının Pandemi Öncesi Seviyelerin Üzerinde Kalması Bekleniyor
Buna rağmen, Dünya Bankası raporunda, emtia fiyatlarının pandeminin başlangıcından önceki seviyelere göre hala yüksek kalacağını belirtiyor. 2025 ve 2026 yıllarında emtia fiyatlarının, 2019’daki seviyelerinin sırasıyla yüzde 23 ve yüzde 14 üzerinde kalması bekleniyor.
Dünya Bankası'nın Emtia Piyasaları Görünüm Raporu küresel ticaret ve üretim dinamiklerinin yeniden şekillendiği, ekonomik belirsizliklerin etkili olduğu bir dönemde yayımlandı. Emtia fiyatlarının düşmesi, bazı gelişmekte olan ülkelerde enflasyon baskılarını azaltabilirken, diğer taraftan fiyat dalgalanmaları ve artan girdi maliyetleri ile ilgili endişelere yol açabilir.
