Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen ticaret akışının durma noktasına gelmesi, Avrupa havalimanlarını küresel bir enerji krizinin eşiğine getirdi.
Avrupa havalimanlarında üç hafta içinde uçuş kısıtlamaları
İngiliz Financial Times gazetesinde yer alan habere göre, Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe), Avrupa Birliği Komisyonu yetkililerine bir mektup göndererek sektörün alarm verdiğini bildirdi.
Mektupta, jet yakıtı rezervlerinin tehlikeli seviyelere gerilediği ve tedarik zincirindeki kırılmanın derinleştiği kaydedildi. Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin üç hafta içerisinde tam kapasiteyle başlamaması durumunda, Avrupa genelindeki havalimanlarında operasyonların durma noktasına gelebileceği ve "sistemik yakıt kıtlığı" yaşanabileceği aktarıldı.
177 bin varil jet yakıtının ulaşılamaz hale geldi
28 Şubat'ta başlayan ABD/İsrail-İran çatışmaları, küresel enerji ticaretinin stratejik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların durmasına neden oldu. Savaşın başlamasıyla birlikte boğazdan geçen günlük 15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil petrol ürünü tedariki büyük çaplı kesintiye uğradı.
Bu durum, özellikle Basra Körfezi’nden gelen yakıt arzına bağımlı olan Avrupa ülkelerini doğrudan etkiledi. S&P Global Energy verilerine göre Orta Doğu’dan Kuzeybatı Avrupa’ya her gün sevk edilen 177 bin varil jet yakıtının ulaşılamaz hale gelmesi, kıtadaki enerji dengelerini bozdu.
Jet yakıtı fiyatlarında yüzde 110’luk artış
Arzın kesilmesiyle birlikte yakıt maliyetleri dünya genelinde ve Avrupa özelinde tarihi zirvelere ulaştı. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verileri, krizin mali boyutunu gözler önüne serdi:
- 27 Şubat Fiyatı: Varil başına 99,4 dolar.
- 3 Nisan Fiyatı: Varil başına 209 dolar (yüzde 110 artış).
- Kuzeybatı Avrupa Fiyatı: Navlun ve sigorta dahil 216,9 dolar.
Avrupa ülkelerinde jet yakıtı fiyatlarının savaş öncesine oranla yüzde 100’ün üzerinde artması, hava yolu şirketlerinin operasyonel maliyetlerini sürdürülemez seviyelere taşıdı.
Uçuşlar iptal olma riskiyle karşı karşıya
Tedarik krizinin somut etkileri ilk olarak İtalya’da görülmeye başlandı. İtalya’daki bazı havalimanlarında yakıt kullanımına yönelik kısıtlamalar devreye alınırken, hava yolu firmaları koordineli açıklamalarla uyarılarını pekiştirdi.
Sektör temsilcileri, savaşın devam etmesi ve Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması durumunda, Avrupa genelinde milyonlarca yolcuyu ilgilendiren yaz dönemi uçuş takviminin büyük risk altında olduğunu belirtti.
