Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 1 Eylül’de başlayacak yeni balıkçılık av sezonu öncesinde değerlendirmelerde bulundu. Bayraktar, Türkiye’nin su ürünleri üretiminin son yıllarda genel olarak artış eğilimi gösterdiğini belirterek, yeni sezonun balıkçılar açısından kazasız, bereketli ve sürdürülebilir geçmesini diledi.
Su ürünleri üretimi 1 milyon tonu aştı
Bayraktar’ın verdiği bilgilere göre Türkiye’nin toplam su ürünleri üretimi ilk kez 2023 yılında 1 milyon ton sınırını aştı. 2024 yılında yaşanan düşüşün ardından üretim, 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 11,1 artarak 1 milyon 37 bin 19 tona ulaştı.
Son beş yılda toplam su ürünleri üretimindeki artış ise yüzde 31,9 olarak gerçekleşti.
2025 yılı toplam su ürünleri üretiminin yüzde 33,4’ünü avcılık yoluyla elde edilen deniz balıkları oluştururken, diğer deniz ürünlerinin payı yüzde 3, iç su ürünlerinin payı yüzde 3,1 ve yetiştiricilik ürünlerinin payı yüzde 60,4 oldu.
Avcılık üretimi 410 bin tona yükseldi
Su ürünleri avcılığının 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 15,3 artarak 410 bin 428 tona yükseldiğini belirten Bayraktar, avcılık üretiminin 2020 yılında kaydedilen 364 bin 100 tonluk seviyeye kıyasla da yüzde 12,6 arttığını bildirdi.
Avlanan deniz balıklarının toplam miktarı ise 346 bin 366 ton olarak gerçekleşti.
En fazla hamsi avlandı
Türlere göre avcılık üretiminde hamsi ilk sırada yer aldı. 2025 yılında 245 bin 261 ton hamsi avlandı.
Hamsiyi 28 bin 388 tonla çaça, 19 bin 667 tonla sardalya takip etti.
Bayraktar, Türkiye’nin uzun kıyı şeridi, zengin denizleri, iç su kaynakları ve akarsularıyla önemli bir balıkçılık potansiyeline sahip olduğuna dikkat çekti.
Bu potansiyelin gelecek yıllarda da korunabilmesi için deniz ve iç su ekosistemlerinin korunması ve su ürünleri kaynaklarının bilimsel esaslara göre yönetilmesigerektiğini vurguladı.
Su ürünleri ihracatı 2,3 milyar dolara ulaştı
Türkiye’nin su ürünleri dış ticaretinde net ihracatçı konumunda bulunduğunu belirten Bayraktar, üretim kapasitesi, ürün çeşitliliği ve ihracat pazarlarındaki gelişmelerin dış satıma olumlu yansıdığını ifade etti.
İlk kez 2024 yılında 2 milyar dolar ihracat sınırını aşan su ürünleri sektörü, 2025 yılında ihracatını 2,3 milyar dolara yükseltti.
Bayraktar, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2028 yılı için belirlenen 3 milyar dolarlık su ürünleri ihracatı hedefinin sektörün üretim ve dış ticaret kapasitesinin geliştirilmesi açısından önemli bir fırsat olduğunu kaydetti.
Türkiye’de kişi başına balık tüketimi 8,8 kilogram
Türkiye’de su ürünleri tüketiminin son yıllarda artmasına rağmen dünya ortalamasının altında kaldığına dikkat çeken Bayraktar, dünyada kişi başına yıllık ortalama su ürünleri tüketiminin yaklaşık 19 kilogram olduğunu belirtti.
Türkiye’de ise kişi başına yıllık su ürünleri tüketiminin 8,8 kilogram seviyesinde bulunduğunu ifade eden Bayraktar, tüketimin artırılması gerektiğini söyledi.
Bu kapsamda ürünlerin tüketiciye uygun fiyatlarla ve düzenli şekilde ulaştırılması, soğuk zincir ve dağıtım altyapısının geliştirilmesi, balığın sağlıklı beslenmedeki yeri konusunda eğitim ve tanıtım çalışmalarının yaygınlaştırılması gerektiğini belirtti.
“Sürdürülebilir balıkçılık sektörün geleceğinin teminatıdır”
Balıkçılık faaliyetlerinin çevre ve ekosistem üzerindeki etkilerinin en düşük seviyede tutulmasının önemine işaret eden Bayraktar, deniz ve iç su ekosistemlerinde yaşanan tahribatın yalnızca mevcut balık stoklarını değil, gelecek nesillerin gıda güvencesini ve refahını da tehdit ettiğini söyledi.
Bu nedenle balıkçılıkta kısa vadeli üretim artışından ziyade stokların korunmasını ve sürdürülebilir kullanımını esas alan bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini vurguladı.
Bayraktar, bilimsel araştırmaların güçlendirilmesi, balık stoklarının düzenli olarak izlenmesi, koruma ve kontrol faaliyetlerine öncelik verilmesi ve av baskısının kaynakların kendini yenileme kapasitesine uygun şekilde yönetilmesi gerektiğini ifade etti.
Yasa dışı ve kayıt dışı avcılıkla mücadele sürdürülmeli
Balıkçıların av yasaklarına, asgari avlanabilir boylara, zaman ve alan sınırlamalarına ve mevzuat kapsamında getirilen diğer düzenlemelere titizlikle uyması gerektiğini belirten Bayraktar, yasa dışı, kayıt dışı ve düzenlenmemiş avcılıkla mücadeleninetkin biçimde sürdürülmesi çağrısında bulundu.
Balıkçılıkta katma değer artırılmalı
Avlanan ürünlerin ekonomik değerinin artırılması için soğuk zincir, depolama, dondurma, tuzlama, konserve, paketleme ve işleme altyapısının geliştirilmesinin önem taşıdığını belirten Bayraktar, bu yatırımların sektöre önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.
Söz konusu yatırımların ürün kayıplarının azaltılması, raf ömrünün uzatılması, katma değerli üretimin artırılması ve Türkiye’nin su ürünleri ihracatındaki gücünün geliştirilmesine katkı sağlayacağını kaydetti.
Bayraktar, yeni balıkçılık av sezonunun balıkçılar, sektör ve Türkiye için kazasız, bereketli ve sürdürülebilir geçmesini diledi.
