ABD yönetimi, Çin’in ABD’nin uyguladığı gümrük tarifelerini aşmak amacıyla üçüncü ülkeleri kullandığını öne süren yeni bir rapor yayımladı. Beyaz Saray tarafından perşembe günü yayımlanan raporda, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 40’tan fazla ülkenin Çin’den gelen ürünlerin daha düşük gümrük vergisi uygulanan ülkeler üzerinden ABD’ye ulaştırılmasında rol oynadığı iddia edildi.
Raporda Kanada, Hindistan, Meksika, Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerin yanı sıra Türkiye’nin de adı verildi. ABD yönetimi, bu yöntemle on milyarlarca dolarlık gümrük vergisinin ödenmediğini savundu.
ABD Beyaz Saray Ticaret Danışmanı Peter Navarro, söz konusu uygulamaların Amerikan istihdamına ve milyarlarca dolarlık devlet gelirine zarar verdiğini belirtti.
“Usulsüz aktarma yapıyorlar; Çin üçüncü ülkeleri mola noktası olarak kullanıyor”
Raporda, ürünlerin nihai varış noktasına ulaşmadan önce başka bir ülkeden geçirilmesi süreci “usulsüz aktarma” olarak tanımlandı.
Resmi ve özel sektör tahminlerine dayandırılan verilere göre, bu yöntemle taşınan malların toplam değerinin 30 milyar dolar ile 300 milyar dolar arasında olduğu kaydedildi.
Raporda Çin’in üçüncü ülkeleri birer “mola noktası” olarak kullandığı ve ürünlerin menşeini gizlemek amacıyla yeniden paketleme yöntemine başvurduğu öne sürüldü.
Usulsüz aktarmalar üç kategoriye ayrılırken, “Çeşitlendirilmiş Ölçek Liderleri” Çin üzerinden gelen malların farklı ülkelere yayılmasını sağlayan birincil ülkeler olarak tanımlandı.
İsrail ve Türkiye de listede
Bu kategoride Avrupa Birliği ve Hindistan’ın yanı sıra İsrail de yer aldı. Türkiye ise ikinci kategoride gösterildi.
Rapora göre Türkiye, Malezya ve Brezilya ile birlikte Çin’le derin ticari bağlantıları bulunan ülkeler arasında değerlendirildi.
Üçüncü kategoride ise Myanmar ve Laos gibi ülkeler, Çin tarafından etkilenen “Küçük, Fırsatçı Çin Hedefleri” olarak tanımlandı.
Beyaz Saray: “Kağıt üzerinde resmî dolandırıcılık”
Beyaz Saray, söz konusu uygulamaları “kağıt üzerinde resmî dolandırıcılık” ve “Gölge Aktarma Ağı” ifadeleriyle nitelendirdi. Yönetim ayrıca bu tür girişimlerin tespit edilmesi amacıyla yapay zeka araçlarının kullanılmaya başlandığını duyurdu.
Çin’in Washington Büyükelçiliği sözcüsü ise ticaret savaşlarının kazananı olmayacağını belirterek ABD’nin gümrük vergisi uygulamalarına ve devlet gücünü Çinli şirketleri hedef almak amacıyla kullanmasına karşı çıktıklarını bildirdi.
Büyükelçilik sözcüsü, aktarılan mallara yönelik tek taraflı eylemlerin üçüncü tarafların çıkarlarına zarar vermemesi gerektiğini ifade etti.
Raporun, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in eylül ayında Washington’da gerçekleştirmesi beklenen görüşme öncesinde iki ülke arasındaki ticari gerilimi artırabileceği değerlendiriliyor.
