Birleşmiş Milletler (BM), Suriye'de Aralık 2024 tarihinden bu yana hız kazanan geri dönüş süreçlerine ilişkin son verileri kamuoyuyla paylaştı. BM Güvenlik Konseyi’nde düzenlenen "Orta Doğu'da Durum" oturumuna çevrim içi katılan BM Acil Durum Koordinatör Yardımcısı Mohamed Yahya, Aralık 2024'ten bu yana 1,82 milyondan fazla sığınmacının Suriye’ye geri döndüğünü, ülke içinde yerinden edilmiş 2,04 milyon kişinin de memleketlerine ulaştığını açıkladı.
BM Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher adına konuşan Yahya, toplamda 3,8 milyonu aşan bu dönüş dalgasının, Suriye halkının kendi geleceğini kendi elleriyle inşa etme iradesini açıkça ortaya koyduğunu vurguladı.
Ocak 2025'ten sonra ilerleme hızlandı, ancak insani ihtiyaçlar sürüyor
Ocak 2025'ten itibaren Suriye sahasında belirgin ilerleme işaretleri kaydedildiğini aktaran Yahya, toplumun savaşın yıkıcı etkilerini geride bırakabileceğine dair umut beslemeye başladığını belirtti. Buna karşın geri dönüşlerin birçok aile açısından yeni bir hayatta kalma mücadelesi anlamına geldiğini kaydeden Yahya, geri dönen nüfusun çok büyük bir bölümünün hala temel insani yardımlara bağımlı olduğunu söyledi.
BM verilerine göre, Suriye genelinde hala 5,5 milyondan fazla insan ülke içinde yerinden edilmiş durumda bulunuyor. Bu nüfusun 770 binden fazlası ise ağır kış ve yaşam şartlarının hüküm sürdüğü derme çatma kamplarda hayatını sürdürüyor. Kamplarda kalanların yaklaşık yüzde 75'ini kadınlar ve çocuklar oluşturuyor.
Mayınlar dönüş yollarını tehdit ediyor: Kurbanların üçte biri çocuk
Suriye'deki toparlanma ve rehabilitasyon sürecinin önündeki en büyük fiziki engelin patlamamış mühimmat ve mayınlar olduğunu dile getiren Yahya, sahadaki güvenlik risklerine ilişkin şu uyarıları yaptı:
"Ülkedeki mayınlar ve patlayıcı maddeler insanların geri dönüşünü ve ülkenin iyileşme sürecini doğrudan engelliyor. Patlayıcı maddeler nedeniyle hayatını kaybedenlerin üçte birini çocuklar oluşturuyor. Bu olayların büyük çoğunluğu, geri dönüşlerin yoğun olduğu bölgelerde, tarım arazilerinde veya otlak alanlarında meydana geliyor. Gerçek şu ki evlerine dönen aileler, ölüm ve yaralanma riskiyle karşı karşıya kalıyor."
2026 insani yardım planının yalnızca yüzde 32'si finanse edildi
Uluslararası toplumun mali desteğindeki yetersizliğe de parmak basan Yahya, Suriye’ye yönelik hazırlanan 2026 İnsani İhtiyaçlar ve Müdahale Planı’nın yalnızca yüzde 32’sinin fonlanabildiğini bildirdi. Kalan yüzde 68'lik finansman açığının acil insani operasyonları riske attığı ifade edildi.
Suriye halkının yalnızca hayatta kalmayı değil, yıkılan şehirleri yeniden inşa etmeyi ve refah içinde yaşamayı hak ettiğini vurgulayan BM yetkilisi, küresel aktörlere çağrıda bulunarak; mayın temizleme faaliyetlerinin hızlandırılması, ekonomik istikrar yatırımlarının devreye sokulması ve yakalanan bu tarihi fırsatın elden kaçırılmaması gerektiğini sözlerine ekledi.
