Türkiye’nin siyasi atmosferi, 23 Mart 2025 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından gerçekleştirilen ön seçimle hareketlendi. CHP’nin cumhurbaşkanlığı adayını belirlemek için düzenlediği bu tarihi ön seçim, Ekrem İmamoğlu’nun CHP adaylığını kesinleştirirken, katılım rakamları dikkat çekti. Bu yazıda, CHP ön seçim sonuçları, sandık detayları, katılım oranları, oy kullanma saatleri ve Türkiye’deki seçmen dinamiklerini derinlemesine ele alacağız.
CHP Ön Seçim Nedir ve Neden Yapıldı?
CHP ön seçimi, parti üyeleri ve halkın katılımıyla bir adayın belirlendiği demokratik bir süreç olarak ifade edildi. 23 Mart 2025’te gerçekleştirilen bu ön seçim, CHP’nin 2028’de yapılması planlanan (erken seçimolasılığı hariç) cumhurbaşkanlığı seçimi için adayını netleştirmeyi amaçladı. Parti, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun halk nezdindeki gücünü ölçmek ve taban desteğini sandığa yansıtmak için hem üye sandıkları hem de “dayanışma sandıkları” adı verilen halka açık oylama noktaları oluşturdu. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, bu süreci “halkın iradesini sandıkla buluşturma” hareketi olarak nitelendirdi.
23 Mart 2025 CHP Ön Seçim Sonuçları ve Katılım Rakamları
23 Mart 2025 Pazar günü Türkiye genelinde 81 il ve 973 ilçede toplam 5.600 sandık kuruldu. CHP’nin resmi açıklamalarına göre, katılım yüksek seviyelere ulaştı:
- CHP Üye Katılımı: 2025 itibarıyla CHP’nin 1.753 milyon üyesi bulunuyordu. Bu üyelerden 1.653 milyonu sandığa giderek oy kullandı, bu da %92,5’lik bir katılım oranı demek.
- Dayanışma Sandıkları: Parti üyesi olmayan vatandaşların oy verdiği bu sandıklarda 13.2 milyondan fazla oy toplandı. Toplam 2.621 sandığın sayımı tamamlanmamışken, katılımın 20 milyonayaklaşabileceği ifade edildi.
- Toplam Oy Sayısı: Özgür Özel’in 23 Mart akşamı Saraçhane’de yaptığı açıklamaya göre, kesinleşen oy sayısı 14.85 milyon. Kalan sandıkların sayımıyla bu rakamın daha da artması bekleniyor.
Bu sonuçlara göre Ekrem İmamoğlu CHP’nin cumhurbaşkanlığı adayı olarak ilan edildi.
CHP Ön Seçim Saat Kaça Kadar Sürdü?
Ön seçim sabah 08:00’de başladı ve resmi kapanış saati 17.00 olarak planlanmıştı. Ancak yoğun ilgi nedeniyle CHP, oy verme süresini 19.00’a kadar uzattı. Özellikle büyük şehirlerdeki sandıklarda uzun kuyruklar oluştu, bu da sürenin uzatılmasında etkili oldu.
Sandık Sonuçları ve Katılımın Anlamı
CHP’nin 5.600 sandıkla düzenlediği bu ön seçim, Türkiye’de parti içi demokrasi örneği olarak kayıtlara geçti. Sandıkların büyük kısmı sayılırken, dayanışma sandıklarından gelen 13.2 milyon oy, CHP’nin sadece üyeleri değil, geniş halk kitlelerini de mobilize edebildiğini gösterdi. 14.85 milyonluk kesinleşen oy parti bazında rekor bir katılım olarak ifade edildi.
Türkiye’de Kaç Kişi Oy Kullanıyor?
2023 genel seçimlerinde Türkiye’de yaklaşık 64 milyon seçmen vardı. 2025 itibarıyla bu sayı, nüfus artışı ve yeni seçmenlerle birlikte 65-66 milyona yükselmesi bekleniyor. CHP ön seçimi, bu toplam seçmenhavuzunun yaklaşık %23-30’unu (14.85-20 milyon) sandığa çektiği yorumu yapılıyor. CHP, parti ön seçimi’nde yüksek katılım olduğunu vurguladı.
CHP Oy Kullanma Süreci: Saatler ve Nasıl Oy Kullanılır?
- Oy Kullanma Saatleri: 08.00-19.00 arası.
- Sandık Yerleri: CHP üyeleri, oy kullanacakları sandıkları “onsecim.chp.org.tr” adresinden veya CHP Mobil uygulamasından öğrendi. Dayanışma sandıkları ise üye olmayanlar için herhangi bir kayıt gerektirmeden erişime açıktı.
- Nasıl Oy Kullanılır?: Kimlik kontrolüyle sandığa gidildi, oy pusulasına tercih işaretlendi. Online oy kullanma seçeneği bulunmuyordu; tüm oylar fiziksel sandıklarda toplandı.
Son Cumhurbaşkanlığı ve Genel Seçimle Karşılaştırma
- 2023 Cumhurbaşkanlığı Seçimi: Kemal Kılıçdaroğlu, ikinci turda 25 milyon oy (%44,88) aldı. Erdoğan 27.8 milyon oyla (%52,18) seçimi kazandı. Toplam 55.8 milyon oy kullanıldı.
- 2023 Genel Seçim: CHP, 13.8 milyon oy (%25,3) ile 169 sandalye kazandı. AK Parti ise 19.4 milyon oy (%35,6) ile 268 sandalye aldı. Toplamda 54.8 milyon seçmen oy kullandı.
2025 ön seçimi bir genel seçim olmasa da, 14.85 milyonluk katılım CHP tarafından başarı olarak yorumlandı.
CHP Üye Sayısı ve Adaylık Süreci
- 2025 Üye Sayısı: CHP’nin resmi üye sayısı 1.753 milyon.
- Aday Listesi: Ekrem İmamoğlu tek aday olarak ön seçime katıldı. Diğer potansiyel isimler (örneğin Mansur Yavaş) adaylık için yarışmadı.
CHP Neden Ön Seçim Yaptı?
CHP, bu ön seçimi Ekrem İmamoğlu’nun halk desteğini ölçmek, adaylığını meşrulaştırmak ve erken seçimbaskısı oluşturmak için düzenlediği ifade edildi.
