CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan isteğe bağlı iller arası yer değiştirme kılavuzundaki düzenlemeleri eleştirdi.
İlgezdi, mevcut uygulamaların sağlık çalışanlarını zor durumda bıraktığını belirterek, “Atama kılavuzu sağlık çalışanlarını cezalandırıyor, aileleri bölüyor” ifadelerini kullandı.
“2 ve 4 yıllık çalışma şartı tayin hakkını kısıtlıyor”
İlgezdi, Sağlık Bakanlığı’nın uyguladığı 2 ve 4 yıllık fiili çalışma şartlarının binlerce sağlık çalışanının tayin hakkını engellediğini savundu.
Açıklamasında, sözleşmeden kadroya geçen personel için 4 yıllık görev şartının ağır bir yük oluşturduğunu belirten İlgezdi, bu durumun sağlık çalışanlarını mesleki tükenmişliğe sürüklediğini ifade etti:
“Kılavuz uyarınca adayların kadrosunun bulunduğu ilde fiilen en az 2 yıl çalışmış olması gerekiyor. Sözleşmeli statüden kadroya geçen personelden ise fiilen 4 yıl görev yapma şartı aranıyor. Bu katı süre sınırları, binlerce yetişmiş sağlık profesyonelinin en temel yer değiştirme hakkını tamamen ellerinden alıyor. Maddi ve manevi zorluklar altındaki personel, adeta çalışmaya zorlandığı illerde mesleki tükenmişliğe sürükleniyor. Sağlık çalışanlarımız sistemin mağduru haline getiriliyor.”
Hekimlerin ayrılış sürecine “yüzde 60 doluluk” eleştirisi
İlgezdi ayrıca, uzman hekim ve tabiplerin görevden ayrılış süreçlerinde uygulanan Personel Dağılım Cetveli (PDC) doluluk oranı kriterine dikkat çekti.
Buna göre, bazı birimlerde doluluk oranının yüzde 60’ın altına düşmesi halinde görevden ayrılışların ertelenmesinin hekimlerin tayin hakkını fiilen geciktirdiğini belirten İlgezdi şunları kaydetti:
“İstihdam Planlama Komisyonu kararı gereği, hekimlerin ayrılması halinde birimdeki personel doluluk oranının unvan ve branşında yüzde 60’ın altına düşmesi durumunda görevden ayrılışlar erteleniyor. Yerlerine yeni personel başlayana kadar yapılan bu erteleme süreci 2 ayı bulabiliyor. Hak kazandığı halde hekimlerin görevden ayrılışlarının idari gerekçelerle ötelenmesi, özellikle taşradaki sağlık hizmeti motivasyonunu tamamen kilitliyor.”
“Aile bütünlüğü zedeleniyor”
CHP’li İlgezdi, aile birliği ve mazeret tayinlerine ilişkin mevcut düzenlemeleri de eleştirdi. İlgezdi, eş mazereti ve il içi tercih haklarına getirilen süre kısıtlamalarının sağlık çalışanlarının aile bütünlüğünü olumsuz etkilediğini savundu:
“Aile birliği, sağlık veya öğrenim mazeretiyle bir ile atanmış personele il içi tercih hakkı için getirilen 5 yıl kısıtlaması büyük bir tıkanıklık doğuruyor. Bununla birlikte, kura sonucu yeni görev yerine başlayan personelin eş mazereti nakil talebinde bulunabilmesi için getirilen en az bir yıl görev yapmış olma şartı adalet duygusunu zedeliyor. Sağlık çalışanları görevleri başında büyük yükler üstlenirken, bir de eşlerinden ve çocuklarından ayrı kalmaya zorlanıyor. On binlerce personelin umutlarını ve emeklerini bu yasal boşluklara kurban edemeyiz."
“Adil istihdam stratejisi şart”
Sağlık sistemindeki sorunların yalnızca idari kısıtlamalarla çözülemeyeceğini ifade eden İlgezdi, personelin zorunlu olarak aynı bölgede tutulmasının yerine teşvik ve özlük haklarının güçlendirilmesi gerektiğini söyleyerek, “Yalnızca sonuçlara ve yasaklara odaklanan idari politikalar sağlık sistemindeki sorunları çözmeye yetmiyor. Personeli zorla aynı yerde tutmak yerine, kalkınmada öncelikli bölgelerde görev yapmayı kolaylaştıracak ekonomik ve özlük hakkı iyileştirmelerinin hayata geçirilmesi gerekiyor. Sağlık ordumuzun çalışma barışının korunması ve kamu yararı adına bu konunun sonuna kadar takipçisi olacağız" ifadelerini kullandı.
İlgezdi, konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşıyarak Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’na yazılı soru önergesi sundu.
Dr. Akkuş İlgezdi soru önergesinde Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’na şu soruları yöneltti:
"1. İsteğe bağlı iller arası yer değiştirme kurasına başvuruda aranan "bulunulan ilde fiilen en az 2 yıl çalışmış olma" kriteri ile sözleşmeli statüden kadroya geçen personelden talep edilen "fiilen 4 yıl görev yapma" şartı nedeniyle, bu dönem kurasına başvuru hakkı kazanamayan sağlık personeli (hekim, diş hekimi, hemşire, ebe, sağlık teknisyeni vb.) sayısı unvanlarına göre kaçtır?
2. Aile birliği, sağlık veya öğrenim mazereti gerekçesiyle bir ile atanan personelin, aynı il içinden tercih yapabilmesi için yürürlükte olan "fiilen 2 yıl görev yapma ve 5 yılı tamamlamamış olma" kısıtlamasının hukuki dayanağı ve gerekçesi nedir?
3. Kura sonucunda yerleşen uzman hekim ve hekimlerin ayrılış işlemleri sırasında, görev yaptıkları birimdeki Personel Dağılım Cetveli (PDC) doluluk oranının %60’ın altına düşeceği gerekçesiyle görevden ayrılışları yerlerine yeni personel başlayana kadar (en fazla 2 ay süreyle) geciktirilecek olan hekim sayısı illere göre ne kadardır? Taşrada görev yapan hekimlerin tayin haklarının bu uygulamayla ötelenmesinin yaratacağı motivasyon kaybına dair bakanlığınızın bir eylem planı var mıdır?
4. Dönem kurasıyla atanıp yeni yerinde göreve başlayan personelin eş mazereti tayini talep edebilmesi için uygulanan "en az bir yıl görev yapmış olma" şartı nedeniyle kaç sağlık personelinin aile bütünlüğünden ayrı kalacağı öngörülmektedir? Bu kısıtlama, Anayasa’nın 41’inci maddesindeki “Aile birliğinin korunması” ilkesiyle nasıl bağdaşmaktadır?
5. Son 3 yılda düzenlenen isteğe bağlı iller arası yer değiştirme kuralarında yerleştiği halde; bahsi geçen ayrılış süreleri, muvafakat engelleri veya benzeri idari kısıtlamalar sebebiyle atama kararını iptal ettirmek zorunda kalan personel sayısı branş ve unvanlarına göre kaçtır?"
